Volkskrant

Seks als hoeksteen van de samenleving

Zaterdag houdt de Clittenunie, lijst 69, haar eerste partijbijeenkomst in Panama in Amsterdam. Onder het motto ‘Blijf van onze sexuele vrijheid af!’ zal ‘lijst rukker’ Arie Douwpoot van de nieuwe partij een aantal thema’s behandelen. Op de agenda staan de volgende punten: ‘Seksualiteit als hoeksteen van de samenleving’; ‘Meer erotiek in de openbare ruimte’; ‘Legalisatie van paaldansen in discotheken’ en ‘Invoering degelijke CAO voor prostituées.’
De bijeenkomst valt samen met een demonstratie waarin een krachtig protest zal worden uitgesproken tegen ‘jaren vijftig hypocrisie, normen en waarden en taboes’ die door premier Balkenende, ‘de houterige moraalridder Rouvoet’ en de EO nieuw leven zijn ingeblazen. In een verklarend pamflet bij de oproep de demonstratie bij te wonen, stelt de chef waarden en normen van de Clittenunie: ‘Zelfs reclameposters van mooie dames in bikini gaan deze Ayatolla’s van de lage landen al te ver. Ambtenaren met gewetensbezwaren mogen vanuit dezelfde religieuze overtuiging homo’s discrimineren. We mogen geen boodschappen meer doen op zondag. Onschuldige feestjes met een erotisch tintje zijn ze een doorn in het oog en de PvdA kraait vrolijk mee. Het wachten is nog op een speciale fatsoenspolitie en op stricte kledingvoorschriften, zoals in Iran. Waar bemoeien ze zich mee!”
Achter de oprichting van de partij (zie ) gaan de stichting Ex Porn Star en de programmamakers Rob Muntz en Paul Jan van de Wint schuil. Van de Wint zegt zich flink te ergeren aan ‘het religieus fanatisme dat welig tiert als nooit te voren.’ Tijdens de EO-jongerendag riep de uitgetreden tv-dominee Muntz in de gedaante van Douwpoot, ‘een tot inkeer gekomen homo’ per megafoon tot vrije seks op. Op de website van de partij wordt aan demonstranten gevraagd de poster van Arie Douwpoot, Rouvoet met Mexicaanse pornosnor, te downloaden en te printen. Wie zelf een originele protestactie begint krijgt een plaats op de website en maakt kans op een VIP-arrangement.
Wordt er ook nog feest gevierd in Panama? Van de Wint: ‘Natuurlijk, tot in de late uurtjes, het zal er liederlijk aan toe gaan.’

-Paul van Liempt- Volkskrant 22 juni 2007

John Leerdam (PvdA) in gesprek met Van de Wint op het Festival voor de Afgewezen film. Van de Wint: "Hou die 100 miljoen voor de publieke omroep maar". "Je kunt er beter 100 miljoen aftrekken zodat het hele zooitje in elkaar stort". "Zolang functionarissen daar de dienst uitmaken is het weggegooid geld". "Geef het maar rechtstreeks aan ons, wij doen het nog voor minder ook".

Totaal respectloze filmpjes

Rob Muntz en Paul Jan van de Wint willen in samenwerking met de weblog retecool.com videofilmpjes gaan maken. Een videolog met op maat gesneden films van drie minuten uit het oeuvre van de programmamakers (muntzvandewint.com), met bijdragen van bezoekers van de videolog en met actuele, liefst confronterende, beelden.
Een paar domeinnamen zijn al vastgelegd, waarbij de voorkeur van Van de Wint vooralsnog uitgaat naar ‘Muntzig’, een naam die in zijn ogen kan uitgroeien tot een neologisme. Hij hoopt dat mensen binnen afzienbare tijd spreken in termen van ‘iets muntzigs’ gaan doen. Van de Wint: ‘We kunnen een prijsvraag uitschrijven met de vraag wie het beste Hitler kan nadoen. Mededingers moeten proberen de imitatie van Robbie in Wenen (voor VPRO’s Waskracht!, PvL) te overtreffen. Wij maken de selectie. Nee, niet om te voorkomen dat inzenders te ver gaan. Eerder andersom, wie niet ver genoeg gaat zoekt maar een ander kanaal, voor je het weet verzuip je in middelmatigheid waar niemand wat aan heeft.
Zelf gaan de programmamakers ook op pad om nieuw materiaal te verzamelen. Ze leggen een voorkeur aan de dag voor ‘totaal respectloze’ filmpjes, voor Van de Wint ‘de kern van de vrijheid.’ Hij hoopt dat de kracht van het beeld voor het nodige rumoer zal zorgen. ‘Dat columpje over Rob Oudkerk destijds was natuurlijk wel aardig, maar beelden van Rob op de Theemsweg waren natuurlijk sprekender geweest.’
Hij ziet geen concurrentie in geenstijl.nl. ‘Wij willen de werkelijkheid weergeven’, zegt Van de Wint, ‘dat is toch het leukste.’ Geenstijl.nl vindt hij ‘een kinderachtige weblog, waarop iemand een poets wordt gebakken’. Maar hij noemt hel wel ‘een machtig instrument in handen van De Telegraaf.’ Volgens Van de Wint kunnen journalisten van andere kranten op zijn site handenwrijvend de verhalen kwijt die ze elders niet mogen brengen.

John Leerdam (PvdA) knielt voor Van de Wint en smeekt: "Zeg dat niet, daarmee haal je ons hele beleid onderuit.".

‘Verhalen waarvan iedereen weet dat ze waar zijn, maar die je nooit bevestigd zult krijgen. Of mediageheimen die je nooit aan het papier kunt toevertrouwen omdat je anders je contacten verliest. Wij hebben niets te verliezen, we zijn volstrekt onafhankelijk. Een mooi tegenwicht in een wereld die publicitair steeds meer dichtgetimmerd raakt. Alle journalistiek is sportjournalistiek geworden. Voorlichters laten hun machtige arm overal gelden.’
Muntz en Van de Wint hopen op voldoende tipgevers om gewapend met de camera onverwacht op recepties, manifestaties en andere officiële gelegenheden op te kunnen duiken. De privacy wordt zonder aanzien des persoons geschonden. ‘Stel dat de burgemeester van Amsterdam Job Cohen elke week op een vast adresje vreemdgaat en wij worden getipt, dan gaan we er op af. Ik heb helemaal niets tegen vreemdgaan, maar wel als het iemand is die zijn invalide vrouw geregeld breeduit voor de camera door de straten duwt, om zijn eigen goedheid publiekelijk te tonen.’
Van de Wint denkt dat de filmpjes, ‘exclusiever dan op youtube’, een groot bereik zullen hebben. ‘De Hitler-imitatie van Robbie scoorde 360.000 hits op internet. Het filmpje met de Amerikaanse dominee Ted Haggard, die Robbie in 1999 al ontmoette, zetten we op youtube toen bleek dat de dominee aan seks met mannen had gedaan. Het leverde 500.000 hits op.’
Het duo is nog op zoek naar onafhankelijke sponsors, die er ‘trots op zijn’ op deze wijze de ultieme vrijheid in de media gestalte te geven. Van de Wint: ‘Wij hebben ooit op de Amsterdamse zender AT 5 het programma Normen en Waarden gemaakt, gesponsord door Chick. Daarin zat Joël Voordewind, toen voorzitter van de Christen Unie in Amsterdam, nu is hij Kamerlid voor die partij. Hij gaf daarin toe dat hij seks had gehad voor het huwelijk, met zijn vrouw. Dat filmpje zou zeer geschikt zijn voor onze nieuwe videolog.

-Paul van Liempt- 23-04-‘07

Van onze verslaggever: Menno van Dongen

AMSTERDAM

De vermeende terrorist die zondagnacht voor commotie zorgde op popfestival Lowlands, droeg een camouflagevest met namaak dynamietstaven. Op de staven stond 'dynamite' geschreven; ze zaten met draadjes aan elkaar vast. Dat wordt bevestigd door een woordvoerder van de politie Flevoland.
De man, die maandagochtend is gearresteerd, is een 21-jarige inwoner van Amstelveen. Hij werd 's nachts om half een aangesproken door een beveiliger van Lowlands, omdat hij ‘verdacht’ rondhing bij het festivalterrein in Biddinghuizen. Toen duidelijk werd dat hij geen toegangskaartje had, rende hij weg en ging ervandoor in een auto. Nadat de politie had achterhaald dat deze auto eerder gestolen was, werden politiekorpsen in de omgeving gealarmeerd. Er ontstond een klopjacht. Op Schiphol werden in de loop van de nacht extra veiligheidsmaatregelen genomen.
Het ‘bomvest’ is eigendom van feestorganisator Ex Pornstar. De arrestant is een kennis van een medewerker van het bedrijf, zegt de woordvoerder van Ex Pornstar, Paul Jan van de Wint. ‘Onze medewerker had het vest een tijdje geleden uitgeleend. We hebben het niet meer teruggekregen. In het verleden gebruikten we het voor promotieacties en tijdens feesten. Het vest is gemaakt als parodie op de gekte na de terreuraanslagen in Amerika en Spanje, voor televisieprogramma's. Mijn collega-programmamaker Rob Muntz heeft het geregeld aangehad.’
Van de Wint is verbaasd dat het bomvest voor opschudding heeft gezorgd. ‘Het is duidelijk nep. Ik kan me niet voorstellen dat mensen denken dat terroristen zo duidelijk herkenbaar zijn als ze een aanslag plegen. Een terrorist wil niet opvallen. Als een parodie zo serieus wordt opgevat, bewijst het dat Nederland overdreven reageert op dit soort dingen.’
Hij ontkent dat sprake is van een publiciteitsstunt voor Ex Pornstar. ‘We hebben dit niet georganiseerd. Het is waarschijnlijk een spontane actie van deze man. Misschien wilde hij promotie maken voor een feest van ons, of had hij zin in een geintje.’
De 21-jarige man werd uiteindelijk maandagochtend gearresteerd, toen hij opnieuw rondhing bij het popfestivalterrein in Biddinghuizen. Hoewel bleek dat hij een grappenmaker was, zit hij nog steeds vast. Hij wordt verdacht van bedreiging en heling of diefstal van de auto.
Eerder werd bekend dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding pas is geïnformeerd om half drie, twee uur na de ontsnapping. De coördinator gaat uitzoeken waarom dat niet eerder is gebeurd, zegt zijn woordvoerder. ‘Als we niets weten, is het lastig om terreurbestrijding te coördineren. Wij moeten afwegen of personen of sectoren beveiligd moeten worden. Zoiets moet zo snel mogelijk gebeuren.’

Llink speelt op safe

Volkskrantmagazine 8 april 2006

Van de directeur van omroep Llink Anna Visser en haar vriendinnen kregen ze naar eigen zeggen juichende sms-jes na de uitzendingen: ‘We hebben in onze broek gepist van het lachen.’ Maar het mocht niet baten zegt Paul Jan van de Wint. ‘Anna Visser zit overspannen thuis te huilen. Ze is weggetreiterd door de dierenvrienden van Llink. Ze hebben haar kapotgemaakt. Ze kon ons niet meer in het nieuwe uitzendschema laten opnemen.’
Na de VPRO, AT5 en de RVU zijn Paul Jan van de Wint en Rob Muntz nu door omroep Llink aan de kant gezet. Hun programma Milieuridders beleefde vorige week met een compilatie van hoogtepunten zijn laatste aflevering. Zoals in het verleden vaker het geval boterde het niet tussen de programmaleiding en de eigenzinnige makers. ‘Van de Wint: ‘Een naar commercieel mannetje dat van MTV afkomstig was werd opeens als programmaleider ingezet. Omdat hij alleen maar onzin uitkraamde lieten we hem niet meer in ons pand toe. Hij leek niet meer dan een vazal van de dierenvrienden boven hem.’
Waarom komen de Milieuridders niet meer terug? Zelf houden ze het erop dat Llink op safe wil spelen en zich naar de Hilversumse mores schikt: geen spraakmakende televisie meer, maar ‘middle of the road-programma’s met types als Bas Westerweel.’ De ‘vazal’, André Freyssen, zit onbereikbaar in Balie. Maar Llink–woordvoerder Yvonne Gispen zit wel paraat voor een antwoord. ‘We willen voor een iets breder publiek gaan programmeren? Nee, dat is niet braver, maar wel toegankelijker. Ja, de netcoördinatoren willen het ook. In september komen we waarschijnlijk met twee nieuwe titels.’

LLiNKe idealisten

Volkskrantmagazine 4-2-2006

De soap rond ‘de kleinste omroep met de grootste idealen’ duurt onverminderd voort. Buitenproducent Paul Jan van de Wint, verantwoordelijk voor Milieuridders, schetst de stand van zaken. ‘Directeur Anna Visser van Llink zit thuis en mag het gebouw niet in. Na een machtsovername heeft Koen Alewijnse van de Boomerang-kaarten en Call TV het overgenomen en blijft de teruggetreden voorzitter Niko Koffeman wél aan als adviseur. De strenge dierenvrienden hebben het voor het zeggen. Maar wij hebben nog niets van hen vernomen. Een bestuurslid zei ooit dat hij nooit met een vrouw zou kunnen zijn die geen vegetariër is, anders zou hij “een mond kussen waar het bloed van de bio-industrie uitdruipt.”’
Intussen lijkt zich een kongsie tussen politiek en media te voltrekken. De SP en de Partij van de Dieren zouden in de aanloop naar de verkiezingen weleens verzekerd kunnen zijn van een eigen medium. Elsevier-columnist Syp Wynia voorspelde deze ontwikkeling al eind augustus in zijn blad onder de kop: ‘Linke idealisten.’ De Nieuwe Omroep had de dierenbeschermers en dierenactivisten van Nútopia nodig om voldoende leden te hebben om als omroep te worden toegelaten. SP-kamerlid Krista van Velzen en SP-oprichter Tiny Kox zitten in het bestuur van Llink. Wynia zegt geen oordeel te willen vellen. ‘Ik breng de beweging in kaart, maar het is soms verbijsterend te zien hoe de werkelijkheid de sterkste fantasie overtreft.’

'Met Andere Ogen
Volkskrant Magazine 14/01/'06'

Hoe zien we onszelf, en wat denken anderen? Deze week Rob Muntz (42), mede-presentator van het tv-programma De Milieuridders bij Llink.

Waarom heeft u zichzelf zo getekend?

‘Alle onderwerpen waar ik me als Milieuridder mee bezighoud, komen wel zo’n beetje in het portret terug. Mijn mond heb ik weggelaten omdat ik er sprakeloos van ben. Zo’n bio-industrie: wat daar eigenlijk allemaal achter steekt. Te gek voor woorden. Wist je dat er in een pak melk standaard een vingerhoedje pus van ontstoken koeienuier zit? En dat er in het kinderdrankje Wicky gestampte luizen gaan? Wordt de rode kleurstof van gemaakt.’

U heeft de Wicky inmiddels afgezworen.

‘De melk. Maar ja, zo’n verhaal over die pus blijft drie weken hangen, en dan ebt het weer weg. Je zou zo’n item gewoon tot in het oneindige op tv moeten herhalen wil het effect hebben. Maar mensen willen het toch niet echt weten. Bij zo’n item als ganzen-trekken ben je in tien seconden zó honderdduizend kijkers kwijt. Dus proberen we er maar zoveel mogelijk een vrolijke noot in te brengen.’

Wordt u als tv-maker voldoende gewaardeerd?

‘Door collega’s bedoel je? Ik heb geen collega’s, alleen maar vijanden. Maar er zijn twee-, driehonderdduizend mensen die het wel leuk vinden wat we maken. Daar doe ik het voor. Die andere zestien miljoen, nou ja.’

Wat is het grootste misverstand over u?

‘Mensen denken dat ik naar en vervelend ben omdat ik op tv een bepaald personage neerzet. Paul Jan van de Wint en ik vermengen fictie en werkelijkheid in onze programma’s waardoor mensen in verwarring raken en vinden dat we grenzen overschrijden. Dan ben je in hun ogen een klootzak. Of ze zijn bang voor je. Ik was als kind al niet anders gewend.’

Vertelt u maar.

‘Ik ging al vroeg mijn eigen weg. Beetje keten, beetje sucken, acht scholen in zes jaar, haha. Mijn vader maakte altijd de grap dat ik alle bus- en treindiensten rond Nunspeet uit mijn hoofd kende. Van Amersfoort tot Zwolle tot Harderwijk, ik heb overal op school gezeten.’

Naar wie luistert u?

‘Naar mijn compagnon Van de Wint. En naar mijn vrouw. Zij heeft altijd een heel goed advies. Ze zeikt ook niet en laat me volledig vrij. Al het gedoe dat ik gehad heb, ze heeft nog nooit een minuut wakker gelegen van de onzekerheid.’

Wat stelt zij omgekeerd in u op prijs?

‘Dat ik altijd doorga en eeuwig optimistisch ben. Ik ben niet bang. En we doen samen alleen maar dingen die we leuk vinden. Gaat al zeventien jaar prima.’

Hoe zou u het liefst willen overkomen op anderen?

‘Zoals ik nu ben. Ik hoef geen warmte en betrokkenheid en dat soort shit uit te stralen. Ik bén het allemaal wel, maar daar moeten mensen zelf maar achter zien te komen. Het is toch al te laat, weet je. Mensen hebben hun oordeel over mij al klaar. Kan ik er alleen maar een schepje bovenop doen: o, zie je wel, het is écht een klootzak. Is niet zo hoor, ik val duizend procent mee.’

Heeft u een goed voornemen voor 2006?

‘Ik wil veganist worden. Of nee, frutist. Dat is iemand die alleen nog maar eet wat van de bomen valt.’

Wie bent u voor uw buren, denkt u?

‘Een heel leuke jongen. Ik heb een goed contact. Ik woon namelijk naast een koffieshop. De eigenaren repareren mijn dakgoot en zorgen dat ik steeds verse koffie heb. Ze zijn bang dat er klachten komen, hè, en dat dan de shop dichtmoet.’

En u bent natuurlijk een grootverbruiker, telt ook.

‘Nee hoor, ik gebruik helemaal niks. Ik ga alleen naar de hoeren. Komt dat een beetje grappig over in deze context? Anders schrap je het maar gerust, hoor.’

Milieuridders

Wim de Jong

Een 'dierenactivist' die luistert naar de naam 'De Roeger' heeft enige afleveringen terug de opnamestudio van Milieuridders (Llink) aan diggelen geslagen. Handigheidje van de makers, Rob Muntz en Paul Jan van de Wint, om een oplossing te vinden voor het probleem dat de leiding van de nieuwe omroep niet langer gecharmeerd was van de gekozen aanpak. Tegelijk moest de in scène gezette actie van De Roeger natuurlijk impliciet aan de orde stellen wat er binnen de club van Llink zelf aan de hand zou zijn: de poging tot een 'coup' van de Nutopia-factie (lees: 'de' dierenbeschermers) teneinde de macht bij het nog wankele Llink definitief in handen te krijgen.

Voor kijkers leverde de eind vorig jaar met veel geweld en 'bloed' in beeld gebrachte actie van De Roeger een paar kleine, optische veranderingen op. Milieuridders is in zijn opzet nu geen persiflage meer op RTL Boulevard. Waarmee ook Georgina Verbaan en 'Anna', het stereotiepe rondborstige, domme meisje dat alleen maar hoefde te lachen achter de presentatie-desk, van het toneel zijn verdwenen. Want net even te seksistisch, vonden de opdrachtgevers van Muntz en Van de Wint. Blijven in het programma zo'n beetje over: 'De Broertjes', die in Milieuridders verslag doen van de allerkleinste milieuschandaaltjes en van dierenrechten-kwesties met een hoog lulligheidsgehalte. Plus de al net zo kolderiek bedoelde reportages van Muntz, zoals donderdag rond zijn bezoek aan een hengelsportbeurs.

Los van het feit of de achterban (en de beoogde rest van Nederland 3) de vette ironie van Milieuridders kan waarderen, blijft vooral de vraag wat deze er nou precies in moet terugzien van zijn zwaarbevochten ideaal om de wereld via de tv langs praktische weg te kunnen verbeteren. Muntz en Van de Wint maken immers niet alleen karikaturen van de 'onwetenden' die voor de goede zaak zouden moeten worden gewonnen, maar ook van bijna elk onderwerp dat ze daarvoor in hun programma in de strijd brengen. Het tegenovergestelde van 'averechts' is nog even 'aveLlinks'.

Copyright: de Volkskrant 20/01/’05

God bestaat niet ; Televisie

WIM DE JONG 9 juni 2005

Lief programma: God bestaat niet, van Rob Muntz en Paul Jan van de Wint.

Best wel spraakmakend ook - als dat tenminste nog een passende omschrijving is in tijden waarin bijna niemand meer naar dit soort tv wil kijken. Typisch RVU kun je inmiddels ook wel van het genre zeggen. Want die zendgemachtigde is een duiventil van vrolijke, dwarse programmamakers. Jongens die van hun hart geen moordkuil willen maken en tv nog serieus als het medium bij uitstek zien om hun eigenwijze standpunten aan de man te brengen.

De Keuringsdienst van Waarden , van Maurice Deckers en Wouter Klootwijk, over eten en andere belazerpraktijken in de dagelijkse massaconsumptie, was in zijn aanstekelijke sarcasme exemplarisch voor de RVU-stijl en een paar seizoenen lang een behoorlijk kijkcijfersucces. En tot dezelfde licht-anarchistische school kunnen ook Stof van filosoof-in-T-shirt Bas Haring (elke woensdag), en het vorige week begonnen, humoristische programma Nederlands Instituut voor de toevallige voorbijganger worden gerekend.

De ooit door de VPRO uitgekotste Muntz en Van de Wint (denk aan hun Hitler-act in de straten van Wenen) hebben inmiddels ook hun vaste aanvliegroute naar de RVU gevonden. Hun nogal agitprop-achtige Het grote complot ('grote mannen' die vorig jaar werden ondervraagd over de kapitalistische samenzwering) krijgt dit seizoen een vervolg met de zesdelige reeks God bestaat niet. Dinsdag was deel 1, waarin hersenonderzoeker prof. dr.

Dick Swaab mocht ingaan op het grote misverstand dat er zoiets als een schepper en een hemel zouden bestaan. Helder interview, dat ook de onthulling opleverde dat Mohammed epilepticus was. Een aandoening die er bij hersenonderzoekers om bekend staat dat zij religieuze visioenen kan opwekken. De apostel Paulus en Jeanne d'Arc hadden er ook last van.

Lief was het programma ook omdat de oude, dikke Muntz zich opnieuw in een verkleedkostuum had laten hijsen om het stoute karakter van zijn nieuwe tv-avontuur nog eens dubbel te onderstrepen. In een wit glitterpak met bijpassende cowboyhoed predikte hij vanaf de kerkkansel de redding van het Ongeloof, om vervolgens nog een keer als geflipte epilepticus en duivel aan te treden. Lachen natuurlijk, en jawel: daar zouden ze bij de EO mooi niet van terug hebben. Theo van Gogh zal vanuit de hemel tevreden hebben toegekeken.

Fucking Televisie, 17-1-04

Barend & Van Dorp

Muntz: 'Doodzonde.'

Van de Wint: 'Hun gasten moeten steeds weer terugkomen, dus ze kunnen nooit iets zeggen. Het is bijna net zo dichtgetimmerd als de sportjournalistiek. Die mogen ook nooit iets kritisch over een sporter schrijven anders komt zo'n klootzak niet meer.'

Muntz: 'Of houdt-ie zijn bek dicht.'

Van de Wint: 'Ze hebben een formule. Barend brengt het een beetje op gang, Van Dorp kondigt de reclame aan en Mulder schreeuwt dan ineens iets ergs, maar dat wordt daarna direct toegedekt. Hij heeft het gezegd maar de gast hoeft er absoluut niet op te reageren. Hoeft niet bang te zijn dat hij in het nauw komt. Zo'n gast komt de volgende keer ook weer lachend terug.'

Muntz: 'Maar niemand durft het te zeggen.'

Van de Wint: 'Omdat niemand echt kijkt.'

NOS Journaal

Van de Wint: 'De NOS is een doorgeefluik.'

Muntz: 'Zo'n Philip Freriks heb ik nog nooit een normale zin horen zeggen. Die kun je toch niet serieus nemen?'

Van de Wint: 'Prima dat je probeert objectief te zijn, al bestaat objectiviteit niet. Maar geef informatie dan op zijn minst op zo'n manier weer dat het aankomt. Niet als een soort van verhaaltje of een halve grap. Het is allemaal toch fucking erg wat er aan de hand is in de wereld? Daar is het fucking nieuws toch voor? Om dat te laten zien? Het Journaal is vermaak geworden. Journalisten zijn zogenaamd kritisch, maar ze zijn niet gedreven. RTL Nieuws is wel goed. Dat heeft snelheid. Ze pretenderen minder. Het is wat het is.'

VPRO

Van de Wint: 'De VPRO was iets unieks in de wereld. Bekende programmamakers zoals Michael Moore kenden de VPRO. Het was een van de weinige omroepen ter wereld waar ze niet bang waren dat er een onvertogen woord zou vallen. Waar niet gekozen werd voor de veiligheidsmarge. Zoiets had je met hart en ziel moeten beschermen. Maar wat hebben ze gedaan? Ze hebben een zielloze gymleraar als Peter Schrurs (VPRO-directeur, red.) toegelaten die ambtenaren en grijze muizen in dienst heeft genomen die alles in tien jaar tijd om zeep hebben gebracht.'

Muntz: 'En de juffrouw van de kindertelevisieprogrammaatjes hebben ze tot hoofdredacteur gemaakt.'

Van de Wint: 'Als je oordeel wordt bepaald door de angst dat je de achterban voor het hoofd stoot, dan wordt het grimmig. Ironie en de harde humor moesten op een gegeven moment verdwijnen. De VPRO wil nu vooral mooie programma's maken. Een van de belangrijkste veranderingen is dat programmamakers niet meer zelf mogen bepalen wat ze willen maken. De leiding zet beleidslijnen uit. Makers moeten hun bek houden en doen wat de administratie zegt. Je krijgt te horen waar je wordt ingedeeld. Er is absoluut geen ruimte voor eigenzinnigheid of voor risico. Het moet een homogeen iets worden.'

Muntz: 'Mensen krijgen een flexwetcontractje voor drie jaar, werken zich de pleuris en daarna zeggen ze: we kunnen je contract niet verlengen.'

Van de Wint: 'Het is het laatste feodale instituut op aarde.'

Muntz: 'Er is geen zekerheid, niks. Je bent gewoon inwisselbaar. Dat willen ze ook. Je ziet dus geen persoonlijkheden meer bij de VPRO. Er is geen nieuwe Wim T. Schippers, geen nieuwe Wim de Bie.'

Van de Wint: 'Er wordt geen enkel talent gesteund.'

Muntz: 'De angst regeert. Mensen willen allemaal hun eigen baantje veilig stellen.'

De leugen regeert

Van de Wint: 'Dit zou een scherpzinnig programma kunnen zijn. Maar het is een afgezwakte versie, gepresenteerd door een functionaris van de VARA (Felix Meurders, red). Deze functionaris mag al 91 jaar op televisie, want hij doet nooit iets verkeerd. Hij heeft nooit een eigen mening. Hij zal nooit zeggen: ik wil een ander decor of ik wil een andere zin uitspreken. Nee, hij voert uit.'

Muntz: 'Ze zoeken zich helemaal rot naar foutjes. De hele week zijn ze kranten aan het knippen en aan het tapen. Maar de discussie gaat niet de diepte in.'

Kopspijkers

Van de Wint: 'Wat is het belang van de media? Dat ze de macht controleren, dat ze kritisch zijn. Dat kan met documentaires, maar ook met humor. Met de drie minuten aan het eind van Kopspijkers moeten we het doen in Nederland. Ik vind ze op zich wel grappig, die imitaties, maar naar de rest van dat programma kan ik niet kijken. Te onbenullig voor woorden. Komt er weer een of andere troela uit het land die iets heeft gezegd of geschreven...'

Muntz: 'Die wordt dan een beetje grappig geinterviewd.'

Van de Wint: 'Het is volksvermaak voor de zaterdagavond. Niet scherp.'

BNN

Van de Wint: 'Het is niks. Helemaal niks! Een beetje voor een raam staan roepen bij een bekende Nederlander die ook bij het clubje hoort. Flikker toch op. Het gaat nergens over. Van mij mag het, als er maar iets is dat wel ergens over gaat. Maar dat is er ook niet meer.'

Muntz: 'BNN interesseert me niet.'

Van de Wint: 'BNN is een imago. Je mag er niet over grenzen heen. Het moet voldoen aan iets wat ze een keer hebben opgeschreven. Die omroep zoekt wanhopig aansluiting bij jongeren. Dat doet ze dan op een leuke manier. En als ik het woordje leuk gebruik, bedoel ik het niet mild.'

Interviewers

Van de Wint: 'Goede interviewers zijn er niet op tv.'

Muntz: 'Andries Knevel!'

Van de Wint: 'Ja, en Remi van der Elzen.'

Muntz: 'Het is jammer dat Theo van Gogh nergens meer te zien is.'

Van de Wint: 'En dat Ischa Meijer dood is. Clairy Polak probeert het wel in NOVA, maar ze zit in een keurslijf. Redacteuren bepalen het onderwerp en de vragen. Jeroen Pauw is te onverschillig. En wat Yoeri Albrecht en dinges doen in Krachtstroom, dat is lievig gedoe. Ze vermijden schermutselingen. Ze gaan nooit te ver. Ze zijn door en door fatsoenlijk.'

Bassie en Adriaan

Muntz: 'Mensen vreten Bassie en Adriaan. Elke nacht kijken er 500 duizend mensen. Dat vindt iedereen gek. Maar waarom? Het is het enige op tv 's nachts. De rest is gewoon op zwart. Daarom kijkt heel fucking Nederland naar Bassie en Adriaan. Ik ben op dit moment bezig met archiefmateriaal van het NAA. Ik kom geweldige dingen tegen. Als je dat 's nachts zou uitzenden, ging er niemand meer slapen.'

Van de Wint: 'Het is een grote misvatting om voor het publiek te denken. Om te denken dat mensen alleen maar stomme programma's willen.'

Het grote complot

Muntz: 'Na drie jaar hebben we weer een halfuurtje zendtijd.'

Van de Wint: 'We hebben met bijna alle omroepen gepraat. Paul Witteman wilde dat we bij de VARA kwamen. Nu zitten we bij de RVU. Dit programma blijft bewust binnen de perken, omdat we willen dat het uitgezonden wordt. We krijgen 20 duizend euro per aflevering. Normaal wordt een studioprogramma door vijftig man gemaakt, wij doen het met zijn tweeen.'

Muntz: 'We wilden eigenlijk de hele wereld rond.'

Van de Wint: 'Naar de Bilderberg, naar Kosovo waar vrouwen worden verhandeld in kooien, naar Endemol dat zijn bedrijf voor 126 keer de winst heeft verkocht. Dat kon niet voor dit geld. Maar ik voel me er niet zielig bij. Het is zoals het is.'

------------------
Muntz en Van de Wint: Het Grote Complot - De Wereld Verklaard. Maandag 19 januari, Nederland3, 20.03uur.

zie ook: www.muntzvandewint.com

korte bio's:
Muntz & vd Wint

Rob Muntz (1963) en Paul Jan van de Wint (1962) werden in '98 een duo bij VPRO's Waskracht!. Van de Wint is sinds '91 programmamaker (Veldpost, TV-Nomaden, VPRO). Muntz zat o.a. bij Catherine Keijl en De Hunkering. 2000: rel na Hitlerimitatie. 2001: vertrek bij VPRO na De Rijdende Hufter. 2002: talkshow Normen en Waarden AT5. 2003: radio en tv-programma Jacht is natuurlijk (RVU), Muntz wint prijs voor beste radiodocumentaire. 2004: Het Grote Complot, RVU

Over de grens, Maud Effting Volkskrant, 25 April 2001

PROGRAMMAMAKERS Rob Muntz en Paul-Jan van de Wint trokken vorige week hun driedelige programmareeks Muntz Actueel terug, die in VPRO's Waskracht! zou worden uitgezonden. Vorig jaar raakten zeook al in opspraak, toen Muntz verkleed als Hitler door Wenen marcheerde en joden op de vlucht joeg.

Ditmaal weigeren ze drie scenes te schrappen uit een nieuw programma: De Rijdende HufHter. Het gaat om beelden van een huilende bejaarde vrouw, een asielzoeker die een pistool tegen zijn hoofd zet, en Muntz die met een dildo naar een bankbediende zwaait. Mensen uit het programma bellen volgens Muntz en Van de Wint sinds hun beslissing dagelijks op: waarom ze niet op tv komen. Volgens VPRO-directeur Peter Schrurs moeten de mensen in De Rijdende Hufter echter tegen zichzelf in bescherming worden genomen.

- En? Trots op het nieuwste relletje?

Van de Wint (die het woord voert ) : ' Nee, maar we willen ons programma niet laten verminken. We willen geen ethisch getoetst programma waar we zelf niet achter staan.'

- Wat willen jullie eigenlijk?

'We hebben een persiflage gemaakt op televisiehufters zoals Willibrord Frequin, Pieter Storms, en De Rijdende Rechter, die zich voordoen als de moderne Robin Hood.'

- Want zij zijn slecht bezig?

'Het zijn vreselijke programma's, maar ik vind ze moreel niet verwerpelijk. Het grappige is dat de mensen die in hun programma's zitten, het zelf willen. Aan de ene kant is er een groep mensen die zich graag als slachtoffer afficheert en in programma's wil optreden, en aan de andere kant zijn er programmamakers, die hun programma's er graag mee vullen. Daar is op zich niks mis mee. Bovendien: elke journalist maakt gebruik van mensen die dagelijks dingen in de krant zeggen die ze eigenlijk niet prijs willen geven.

'Alles moet kunnen op tv. Want televisie is de gefilmde werkelijkheid. Als iets bestaat, mag je het laten zien. Iedereen mag roken, drinken, spuiten en hufterige tv maken, wat mij betreft. Ze doen maar. Wij vinden het leuk om daar nog eens overheen te gaan. Maar ons doel is niet om Willibrord Frequin en Pieter Storms te ontmaskeren. Die ontmaskeren zichzelf wel.'

- Jullie willen vooral leuk zijn?

'Ja, maar we willen meer. Het beste voorbeeld is de film C'est arrive pres de chez vous. Die film is voor de goede verstaander lachen, lachen, lachen, tot er een grens is bereikt. Want er gebeuren afschuwelijke dingen. De filmploeg volgt een huurHmoordenaar, en wordt medeplichtig. Ze doen mee aan groepsverkrachtingen en staan op een gegeven moment neukend de ingewanden uit een vermoorde vrouw te halen.

'Op dat moment is het voor iedereen klaar. Het lachen vergaat je. Maar die mokerslag komt zo goed aan. En dat is wat ik beoog. Ik wil tenenkromHmende scenes. Als die asielzoeker in De Rijdende Hufter het - onklaar gemaakte - pistool tegen zijn hoofd zet, dan krijg je dat. Of als we die huilende vrouw alleen achterlaten.'

- Gaan jullie grenzen over?

'Ja, alleen wij doen het openlijk. We willen juist laten zien dat de grenzen continu overschreden worden. Zonder er een waardeoordeel aan te hechten.'

- Kun je mensen die de gevolgen niet kunnen overzien, wel zo in beeld brengen?

'Ik vind niet dat je zo'n oordeel kan vellen. Het komt voort uit een superioriteitsgevoel. Niemand weet wat mensen beweegt. Niemand weet wanneer iemand sterk of zwak is. Moet je eerst een iq-test afleggen om op tv te mogen? Misschien gebruiken zij ons wel om zichzelf een podium te geven.'

'Als iemand vooraf zegt dat hij niet in beeld wil, dan komt hij niet in beeld. Maar als hij dat achteraf roept, heeft hij wel een probleem. Want ik maak zelf uit hoe ik iemand in beeld breng.'

- Weten ze dat ze belachelijk worden gemaakt?

Muntz: ' Denk je dat ze doof en blind zijn? We bellen van tevoren op dat we komen. Vervolgens komt er een vrachtwagen voorrijden waar in koeienletters De Rijdende Hufter op staat. Daaruit komt er een imbeciel in een raar pak, met raar haar en een uitgebeten bruine kop, en die zegt dat hij ze van de regen in de drup helpt. Ik geloof niet dat ze denken dat dat normaal is.'

- Zijn jullie ook weleens serieus?

Van de Wint: ' Ik heb documentaires gemaakt. Bijvoorbeeld over Iran. Ik heb daar zelfs in de bak gezeten. En Rob maakt radiodocumentaires.'
Muntz: Wij zijn geen jokers.'

- De VPRO is gek geworden?

Van de Wint: ' Bij de VPRO regeert de angst. Sinds de Hitler-affaire zit Peter van Ingen als een waakhond op onze nek om alles te toetsen. Ze zijn bang om ons eruit te gooien, en bang om iets van ons uit te zenden. We hebben stapels ideeen ingediend. Die zijn allemaal van tafel geveegd. Via een advocaat hebben we afgedwongen dat we drie programma's konden maken. Een jaar lang zijn we gevolgd. Elke scene is getoetst door juridische zaken. Tot een week geleden was er niets aan de hand. En toen moesten die scenes er ineens uit.

- Die omroep begrijpt jullie niet?

'Mensen kijken televisie zoals in de strips van Lucky Luke naar een toneelstuk wordt gekeken. Daar moest de bandiet uit het stuk via de achterdeur weg. Anders werd-ie gelyncht. En zo is het nog steeds. De programmamaker roept een beeld op, en kijkers reageren. Ze weten niet dat wij drie uur lang met die bejaarde vrouw hebben gepraat, en dat we daaruit alleen het materiaal hebben gebruikt waarmee we ons als totale hufters konden afficheren.

'Televisie is een levensgevaarlijk medium. Godzijdank was er ten tijde van Goebbels alleen nog maar film. En daar is alles mee gezegd. Wij leggen het er zo dik bovenop dat er geen twijfel over ons kan bestaan. Die hypocriete verontwaardiging over ons is misplaatst.'

- Hebben jullie wel grenzen?

Muntz: 'Ja. Lijken opgraven. Die bejaarde vrouw vroeg ons haar vader op te graven, omdat ze dacht dat hij dertig jaar geleden is vermoord. Daar hadden we geen zin in.'

de Volkskrant van 25-03-2000 Pagina 17 Forum Opinie

Affaire rond Muntz toont zwakte van VPRO

Wilma de Rek

HET IS GELUKT: de VPRO heeft iets spraakmakends gedaan. Voor het eerst sinds jaren slaagde de omroep erin een uitzending te maken waarover gesproken wordt: Waskracht!, van het recalcitrante kwajongensduo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint.
Afgelopen dinsdag was te zien hoe Muntz, voorzien van Hitler snorretje en gasflessen, door Wenen paradeerde. De dikke benen hoog in de lucht zwaaiend en uit volle borst 'eins, zwei' blèrend. Veel minder overtuigend dan John Cleese in Fawlty Towers, maar toch aardig geprobeerd.
De Oostenrijkers reageerden zoals viel te verwachten: verontwaardigd. Een derde van de bevolking mag dan op Haider hebben gestemd, aan Hitler wensten ze niet te worden herinnerd. Zoiets blödes hadden ze nog nooit meegemaakt, riepen bejaarde dames met hoedjes geshockeerd, waarop Muntz in rommelig Duits nare dingen begon te roepen over Anschluss en nicht gewusst.
Leuk?
Mwah. Lomp was het, en bot en grof en brutaal.
Maar vooral onverbloemd. Er is in Nederland nauwelijks een tv-rubriek, tijdschrift of dagblad te vinden dat géén parallel heeft getrokken tussen Haider en Hitler. Meestal stiekem, besmuikt en tussen de regels door, want we moeten vooral netjes blijven. Muntz en zijn redactie kozen voor een wat directer benadering.
Wat doet vervolgens de VPRO, de omroep die 'eigenzinnig' tot trefwoord heeft verheven en die als slogan hanteert dat ze 'nergens op lijkt', maar intussen grote moeite heeft met haar identiteit omdat ze juist overal op lijkt?
De VPRO reageert net zo verontwaardigd als de Oostenrijkse bejaarden. Aangevoerd door eindredacteur Eelco Meuleman van De Plantage, het kabbelende VPRO-kunstprogramma voor saaie zondagmiddagen, eist een deel van de VPRO-medewerkers het hoofd van Rob Muntz. 'Ik wil niet werken voor een omroep die zulke mensen in dienst heeft', liet Meuleman donderdag in de Volkskrant weten. 'Ik vond Muntz altijd al een ongeleid projectiel, maar deze uitzending deed de deur dicht', voegde Plantage-presentatrice Hanneke Groenteman daar aan toe. VPRO-mastodont Cherry Duyns: 'Ik werk toch al enige tijd voor deze omroep, maar zoiets abjects heeft de VPRO nog nooit uitgezonden.' Ook Wim Kayzer, Netty Rosenfeld en Hans Fels schijnen woest te zijn, vooral over de passage waarin Muntz twee orthodoxe joden schrik aanjoeg - naar later bleek vluchtten die weg omdat ze niet op sabbat wilden worden gefilmd.
Hoog tijd voor een paar mooie vut-regelingen, zou je denken. Wie niet meer bij een omroep wil werken 'die zulke mensen in dienst heeft', moet maar gaan; soms kan een uitzending als deze net het zetje zijn dat je nodig hebt.
Hoofdredacteur Hans Maarten van den Brink besliste anders. In plaats van Rob Muntz een zoen te geven en Groenteman c.s. een klets voor hun kont, sprak hij tijdens een personeelsbijeenkomst zijn verontschuldigingen uit voor 'de flauwe en platte verkleedpartijen'. Via Nederland 3 bood de omroep zelfs het hele land haar excuses aan.
Flauwe en platte satire is blijkbaar alleen maar leuk als het wordt uitgevoerd door een zichzelf herhalende Wim de Bie. Door een slaapverwekkend parodiërende Arjen Ederveen. Door de vergeefs naar vernieuwing zoekende mannen van Jiskefet.
Het komt nooit meer goed met de VPRO.
De auteur is redacteur van de Volkskrant.

Op dit artikel berust copyright! © 2000 de Volkskrant

De Volkskrant van 18-12-1999 Pagina 5 Reflex column
Henk van Renssen

Valse façades

Paul Jan van de Wint (37) is programmamaker bij de VPRO. Hij maakte samen met onder anderen Rob Muntz spraakmakende programma's voor 'Waskracht!', zoals de uitzending over Amerikaanse televisiedominees. Op 21 december is tv-dominee Muntz in Israël te zien.
Je moet de wereld niet vanuit je eigen veilige kring bekijken. Als je de straat opgaat en je komt met mensen in aanraking die je nog nooit hebt ontmoet, dan is de wereld veel grimmiger dan je denkt. Je schrikt je helemaal de pleuris over waar mensen toe in staat zijn. En ik vind het raar dat niet iedereen zich daar zo zwaar bewust van is.
Wat zestig jaar geleden in de oorlog is gebeurd, dat is toch onovertroffen? En het kan je opa zijn geweest die het heeft gedaan, of die er slachtoffer van is geweest. Niemand weet kennelijk hoe verrot de wereld is.
Een wrang voorbeeld: toen ze de gaskamers openden, lagen de kinderen onderop. In het midden lagen de vrouwen en bovenop de mannen. Dat is het recht van de sterkste. Zo zit het in elkaar. We zijn niet slecht in morele zin, maar we zijn beesten met een laagje beschaving.
Mensen zijn bang voor elkaar en bang voor vrijheid, en dus laten ze zich beteugelen. Daarom zijn religies en ideologieën uitgevonden. Die hebben ook allemaal regels waaraan het individu zich moet onderwerpen. Moralisme is een excuus voor angst.
Moralisme hangt ook altijd samen met macht. En zodra die op mij wordt uitgeoefend, of op mensen die daardoor in de verdrukking komen, word ik kwaad. De beoefenaars daarvan ontmasker ik graag in mijn programma's. Daar schep ik genoegen in, dat koelt mijn woede.
Ik haat hypocrisie, valse façades en meningen van groepen. Daar heb ik vanaf mijn vroegste jeugd al een antenne voor. Ik ben mijn hele jeugd beoordeeld geweest op dingen waarvan ik zelf geen weet had of niets aan kon doen. Mijn moeder was niet getrouwd en had een uitkering, mijn vader was onbekend, we hoorden bij geen enkele groep en we hingen geen religie aan. Kortom, daar was makkelijk schande van te spreken.
Daardoor kom je heel jong in aanraking met de mening van de omgeving. En dan leer je heel snel wat oprecht is en wat meeloperij is, of wat voor keuzen mensen maken om zich veilig te voelen in een groep. Dan leer je dat niemand het aandurft voor zichzelf of voor een ander op te komen. En dat bijna niemand durft de algemeen heersende normen en waarden aan te vechten.
Ik was 8 en er stonden jongens van 12 om me heen die me een mes op de keel zetten. Ja, als je dan in paniek raakt, dan ben je de lul. Ik deed niets. Ik dacht echt bij mezelf: als ze steken, dan steken ze, als ze niet steken, dan niet. Ze staken niet en dat dacht ik al. Ik zag ze er niet echt voor aan. Dus toen lieten ze me gaan en ik liep gewoon weg. Het enige wat ze me nog konden naroepen was 'stoere'.
Op zo'n moment leer je heel snel mensen doorzien. Je ziet hun zwakten. En je leert je staande houden. Je bent ze voor. Je weet dat je mensen naar je hand kunt zetten en manipuleren. Dat komt allemaal erg van pas bij mijn programma's.
Nee, ik vind het absoluut niet verkeerd ons naar binnen te liegen bij tv-dominees. Ze zijn bezig hun zakken te vullen. En ze liegen alles bij elkaar. Dus waarom zou je jezelf ook niet voor tv-dominee kunnen uitgeven? Ze konden aan alle kanten zien dat we niet echt waren. Muntz zag er belachelijk uit. Toch accepteren ze hem als programmavulling. Je maakt gebruik van het feit dat hun doel alle middelen heiligt. Het is leuk daarmee te spelen.

Op dit artikel berust copyright! © 1999 de Volkskrant