Rob Muntz maakte een documentaire over pokeren voor de NPS-radio en is oudjaarsnacht te zien in een strippokerscène in een speciale aflevering van De Gouden kooi. Hij acht de kans gering dat hij met zijn compaan Paul Jan van de Wint snel terugkeert op televisie. ‘Voor ontregelende programma’s is momenteel geen ruimte meer in Hilversum.’
Hij wist door te dringen tot de finale van Celebrity Poker op Talpa, ‘ik was een van de smaakmakers van het programma,’ en raakte zó gefascineerd door het kaartspel dat hij er voor de NPS een radiodocumentaire over maakte. Aanvankelijk speelde Rob Muntz (44) zijn tienjarige zoon Engel als troef uit om aan te tonen dat pokeren een behendigheidsspel is en geen kansspel. Maar uiteindelijk was hij toch zelf weer de protagonist in zijn verhaal, veertig minuten luisteren naar een kinderstem is niet de ideale manier om een groot publiek te trekken.
“Mooie naam hè, Engel? Ik kwam ooit een rijzige oude man tegen in café Hoppe op ‘t Spui die zo heette, mijn vrouw was zwanger en ik belde haar meteen op. ‘Carla, we noemen hem Engel’, riep ik opgewonden door de telefoon. Ze was meteen verkocht.” Engel figureert wel in de realistische vertelling. Hij roept ‘Hé Pokertje’ tegen z’n vader en vraagt wat papa bedoelt als deze meedeelt tegen de massa te gaan spelen. “De massa, dat zijn de mensen die ook pokeren, maar gaan verliezen van je vader.” Helaas voor vader Muntz kwam hoogmoed voor de val. Als hij thuiskomt vertelt hij dat hij al zijn geld kwijt is. Hij brengt de boodschap op iets te montere toon, wat minder goed valt bij zijn vrouw. “Niet leuk”, zegt ze, “Ik hoop dat je niet te diep verzeild raakt in die pokerwereld.”
De Poker-documentaire is weer een typisch Robbie Muntz-product. Zoals altijd staat zijn perspectief centraal en legt hij de werkelijkheid vast zoals die zich voordoet. “Ik wil een verhaal niet helemaal op papier uitschrijven, maar het echte leven registreren, volgens mij hoor je dat er altijd aan af.” Hij gooit veel materiaal weg, maar zet nooit iets in scène, omdat het werkelijke leven altijd het mooiste klinkt. “Ik wil echte programma’s vanuit mezelf maken. Ik kwam een keer laat thuis en wilde met mijn vrouw naar bed. Ze sliep al bijna en half wakend wendde ze zich af: ‘Sodemieter op.’ Die scène heb ik opgenomen en uitgezonden in een programma over Singles . Het is klassiek: man komt thuis en is geil, vrouw heeft geen zin. Als je het geacteerd had, zou je dat horen en dan is het in mijn ogen gelijk slechte radio.
Zijn vrouw vindt het prima dat hij het uitzendt.
“Carla is een goed wijf, begrijpt waar ik mee bezig ben en zeikt niet.”
Hoe noemt ze je eigenlijk? Rob of Robbie?
“Eh...gek genoeg moet ik daar heel diep over nadenken.”
Waarom?
“Ze noemt me vooral geiltje, hahaha.”
Hij liep als Hitler door Wenen. Hij verleidde als tv-dominee zijn Amerikaanse collega Grant tot het opzeggen van een Nederlands gebed. Grant deed zijn uiterste best de Nederlandse klanken zo goed mogelijk na te bootsen en sprak devoot: ‘Godverdomme!’ Hij knalde als jager een giraffe af in ‘Jacht is natuurlijk.’
Voor de RVU maakte hij samen met Paul Jan van de Wint het programma God bestaat niet. De bond tegen het vloeken diende een klacht in wegens godslastering, Bas van der Vlies (SGP) en Arie Slob (ChristenUnie) stelden Kamervragen. En hij spuugde als Milieuridder een lama in de bek. Die laatste actie geschiedde onder de vlag van omroep Llink. Daarna werd hij, voorlopig?, van het scherm gebannen. Tegenwoordig maakt Muntz, die werd onderscheiden met de Zilveren Reiss Microfoon, radiodocumentaires. Hij treedt maandelijks op in het Parool-theater en heeft plannen om het toneel te betreden met ‘een hypnose-goochelshow.’ Een mengeling van ‘Benny Hill, Tommy Cooper en Rasti Rostelli.’ Lachend: “Ik weet hoe het moet. Ik ben van-huis-uit hypnotiseur.” Het moet een ‘ontregelende hypnoseshow’ worden, vertelt hij, wat vorm betreft vergelijkbaar met de chaos die Herman Brood, Bart Chabot en Jules Deelder destijds op de planken brachten.
Is het televisie-avontuur voorbij?
“Nee hoor, tijdens oudjaarsnacht zijn Paul Jan (Van de Wint) en ik te zien op RTL 5 waar de organisatoren van de ex pornstar-feesten, ‘Gijs en Ruud van de Wint, neefjes van Paul Jan, drie uur lang in De Gouden Kooi ombouwen tot een EX Porn Star feest, John de Mol schijnt zich te pletter hebben gelachen toen hij toestemming gaf. Honderdvijftig lekkere meisjes dansen topless en champagnedrinkend drie uur lang in beeld. Ik ga pokeren en strippokeren. Het zal wel eindigen in dat zwembad. Het wordt Waldolala in de realiteit, wat zou het leuk zijn als het uit de hand loopt.”
Maar verwachten jij en Paul Jan van de Wint nog een structurele terugkeer?
“We maken al meer dan tien jaar televisie en daar zat altijd wel een periode tussen dat we niet te zien waren. Maar sinds de netcoördinatoren het voor het zeggen hebben in Hilversum is de kans geringer dat we terugkeren, hebben wij de indruk. Voorheen konden we in de slipstream van een kleine zendgemachtigde nog een plaatsje in het zendschema bemachtigen, nu lijkt dat nagenoeg uitgesloten. Voor ontregelende televisie is op dit moment geen ruimte meer in Hilversum, zo lijkt het.
Maar je weet het natuurlijk nooit, aan fans ontbreekt het niet.
Radio maken kan nog wel?
“Elke zondagavond zendt Radio 1 het radio-atelier uit, het laatste hoekje in Europa zo ongeveer voor documentaires, van de NPS en de Humanistische Omroep. Ik heb een plan ingediend bij het Stifo (subsidieverstrekker Het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties, PvL) voor een radiodocumentaire over Toto, het negerslaafje dat prins Bernhard op zesjarige leeftijd van zijn vader cadeau kreeg. Zijn vader had het ventje meegenomen van een lange reis naar Afrika, waar hij een landgoed bezat. Het jongetje was een speelkameraadje voor de jonge Bernhard en diens broer Aschwin. Ik wil op zoek naar die jongen: waar is Toto gebleven?”
Waar heb je je informatie vandaan gehaald?
“Toto wordt in de geautoriseerde biografie van Bernhard genoemd. Hij werd later naar het slot van de ouders van Bernhard in Duitsland gehaald, hij was de geweerdrager van zijn vader. Toen hij geslachtsrijp was werd hij naar Londen gestuurd om les te gaan geven in het Swahili. Daar moest-ie heen omdat hij nogal succesvol was bij de Duitse meisjes. Hij kon niet in Duitsland blijven omdat hij al die moffinnetjes in het dorp tot zich nam. Sindsdien ontbreekt elk spoor van hem.”
Naar alle waarschijnlijkheid is Toto allang overleden.
“Ik denk ook dat-ie dood is, maar een goede neger kennende heeft-ie heel veel kinderen bij heel veel vrouwen, haha. Er moeten voldoende bronnen bestaan die mij de gelegenheid bieden de geschiedenis van de Oranjes te herschrijven. Ik heb een uitvoerig plan bij het Stifo ingediend, maar tot mijn stomme verbazing hebben ze het afgewezen.”
Op welke gronden?
“Ik heb het als een historische documentaire omschreven, maar in die categorie willen ze het niet plaatsen, omdat er geen historicus aan mee doet. Ja, echt waar. En ze zijn bang voor pamflettisme en moralisme.”
Wat nu?
“De NPS wil hoe dan ook dat deze documentaire gemaakt wordt. Ik ga ‘mijn research’ in Londen draaien op mijn eigen kosten.” Als ik daar een aanzet weet te vinden voor het verhaal, kan ik weer naar het Stifo, voor een hernieuwde poging. Mag ik nog iets vragen? Mocht de koningin dit verhaal onder ogen komen, dan zou ik het op prijsstellen als ze voor dit belangrijk historisch onderzoek haar archieven voor mij zou openstellen. Het gaat tenslotte om een serieus onderwerp en de geschiedenis van de Oranjes, niet waar? Majesteit, weet u waar Toto is? U kunt mij mailen op info@muntzvandewint.com
-Zondag 30 december, Radio-atelier, Pokeren met Engel Muntz, 21.04-22.04, Radio 1.
-Maandag 31 december, Oud & Nieuw in De Gouden Kooi, 23.00- 01.00 uur, RTL5.
TV Top 3
- Bimbo’s en burka’s (NPS, Nederland 1). “Ik heb al een half jaar geen televisie meer. Mijn huis in Zaandam, waar Freek de Jonge nog gewoond heeft, wordt verbouwd. Het is een grote bouwput. We wonen nu tijdelijk anti-kraak in een achterstandsbuurt waar geen kabel in de straat ligt. Heerlijk, een leven zonder televisie. Ik lees veel meer, zit niet meer zinloos te zappen en speel spelletjes met de kinderen. Af en toe draaien we een filmpje op een dvd-speler. Wat een verademing. Ik heb ook niets gemist, alleen dat programma waarin Hans Teeuwen de Meiden van Halal de les leest over de vrijheid van meningsuiting. Ik heb het op uitzendinggemist.nl terug gezien.”
- The Grind (MTV). “Je ziet alleen maar lekkere meisjes die dansend in bikini’s voortdurend in beeld blijven. Heerlijk! Het is net zoiets als een dvd met open haard vuur. Het kabbelt rustig voort, echt ontspannend. Ze doen niet meer dan in hun kleinste bikini’s swingen bij het zwembad, dat vind ik nou goede televisie.”
- Wim T. Schippers (VPRO). “Ik ben gek op heel zijn onovertroffen oeuvre. Ik ben met de VPRO opgegroeid en zag als jongen van dertien die scène waarin Sjef van Oekel een fietstas onderkotst. Dat vergeet je nooit meer, zó grappig. Wim T. Schippers is echt een icoon. Ik heb ook genoten van zijn toneelstuk Wuivend graan, dat ik in een theater in Zaandam zag. Ik schrok wel van het publiek: allemaal mensen met rollators, steunkousen en gehoorapparaten. Ik was de jongste in de zaal. Wist je dat ik ooit een rolletje heb gespeeld in een stuk van Wim Schippers? In We zijn weer thuis was ik de sjouwer die een computer in een restaurant moest afgeven. Nee, ik had geen tekst, ik moest alleen bij het binnenkomen aan mijn pik krabben.”
-Paul van Liempt-
Mijn Amsterdam
Rob Muntz
Programmamaker Rob Muntz (43) is dinsdag 5 december Sinterklaas in het Parool Theater tijdens een pakjesavond voor volwassenen met veel verrassingen. Muntz is geboren in Zwolle en kwam 22 jaar geleden naar Amsterdam.
RESTAURANT
“Bij A Fusion op de Zeedijk hebben ze fantastische sushi en andere lekkere hapjes. En de eigenaresse Wah Wah is het leukste, lekkerste Chinese pepernootje dat ik ken.”
CAFé
“Helmers in de Eerste Constantijn Huygenstraat is een ouderwets bruin café. Zonder ouwe lullen en met frisse meisjes achter de bar.”
UITGAAN
“Ex Porn Star-feesten. Daar gaat alles met een knipoog, vooral in de richting van erotiek. Vanavond ben ik host bij het Ex Porn Star-feest Zensation Red in Zaandam. Als boeddha of duivel. Die bestaan niet, net als Sinterklaas. Ach ja, je kunt mensen alles wijs maken.”
KERK
“De Sint Nicolaaskerk, niet alleen omdat ik dinsdag Sinterklaas ben. In die kerk hebben Paul Jan van de Wint en ik vorig jaar de tv-serie God bestaat niet opgenomen. Het kerkbestuur probeerde de uitzending via een rechtzaak nog tegen te houden, wat natuurlijk niet gelukt is.”
KLEDINGWINKEL
“Gerritsen Theatercostuums aan de Weteringschans. Daar heb ik mijn Sinterklaaspak gehuurd. En ook het tv-domineepak voor God bestaat niet en het boeddhapak voor vanavond. Als ik er leuk uitzie, is het vaak gehuurd bij Gerritsen. Wat bij mij thuis in de kast hangt, is niet veel soeps.”
AMSTERDAM VOOR KINDEREN
“Met onze kinderen Tessel, Engel en Brechje naar het Scheepvaartmuseum, de poppenkast op de Dam, Artis, Nemo, noem maar op.”
FAVORIETE WINKEL
“Ik kan uren struinen bij de tweedehandsboekenwinkel De Slegte. Het gaat slecht met De Slegte. Mede dankzij de website van mijn vader: www.boekwinkeltjes.nl.”
SLECHTSTE POLITICUS
“Fatima Elatik, raadslid van de PvdA, omdat ze zich na de moord op Theo van Gogh nergens van distantieerde. Ze had die avond op de dam moeten staan en als eerste haar hoofddoek af moeten werpen.”
MOOISTE GEVELSTEEN
“In de Sint Luciënsteeg, bij het Amsterdams Historisch, hangen 47 gevelstenen. De grappigste vind ik D’3 Swarte Molle, omdat de maker niet goed heeft uitgerekend hoeveel ruimte hij had voor de letters. Bij de laatste drie letters van ‘Molle’ kwam hij in de verdrukking.”
MIJN BUURT
“De Wallen. Onze dochter Brechje is geboren op de Zeedijk.”
EEN AVOND STAPPEN MET
“Sacha Baron Cohen, oftewel Ali G. en Borat. Zijn film Borat is geweldig. Hij doet fantastisch wat Paul Jan de Wint en ik ook doen: doormiddel van persifleren in de werkelijkheid taboes blootleggen. Ik zou graag ervaringen uitwisselen over hoe leuk het is mensen een spiegel voor te houden.”
MET PEK EN VEREN DE STAD UIT
“Iedereen die na de moord op Theo van Gogh heeft gezegd dat hij het over zichzelf had afgeroepen.”
LAATSTE KEER DE STAD UIT
“Naar de Mergelgroeve in ’t Roth bij Maastricht. Daar hebben we met de kinderen fossielen gezocht. Die heb je niet in de Amsterdam.”
FAVORIETE AMSTERDAMMER
Willy Alberti, André Hazes, Herman Brood, Ischa Meijer, Theo van Gogh en psychiater Andries van Dantzig. Allemaal dood.”
MOOISTE HERINNERING
“Die heb ik nog niet.”
SINTERKLAAS IN AMSTERDAM
“Alle meisjes en vrouwen die dinsdag als Zwarte Piet naar het Parool Theater komen, krijgen een bijzondere surprise van de Sint.”
Het Sinterklaasfeest in Het Parool Theater begint dinsdag 5 december om 21 uur.
Han Lips woensdag, 29 juni 2005
In God bestaat niet sprak Paul Jan van de Wint met Carla Rus. De traumatoloog liet haar licht schijnen over de gender bender van het geloof. De parade van vrolijke en vruchtbare godinnen uit het verre verleden had onder invloed van de oprukkende kerk plaats moeten maken voor een enkel seksloos opperwezen met een nogal lage dunk van vrouwen, om het voorzichtig uit te drukken. Het was er allemaal niet leuker op geworden, vond Rus.
Het was eigenlijk een keurig interessant gesprek, in weerwil van alle commotie die het programma de afgelopen weken heeft veroorzaakt. Akkoord, tijdens een kort intermezzo liet Rob Muntz zich, gehuld in een smetteloos wit cowboykostuum, afbeelden als Jezus aan het kruis, onder het toeziend oog van een Surinaams meisje met een glas wijn in haar hand. Was dat heel erg? Lips dacht van niet.
Zijn aandacht werd getrokken door een rode lap die om de nek van de traumatoloog was gewikkeld op een manier die Lips ongewild aan de voet van de kerstboom deed denken. Hij meende onder de lap een korset voor de nek te zien. Het viel hem eerlijk gezegd tegen van de makers dat zij tijdens hun ontmaskering van de schepper diens kwetsbare evenbeeld niet durfden te tonen.
Nicolaaskerk delft onderspit
Rob Muntz wint kort geding: programma ‘God bestaat niet’ met ‘ridiculiserende’ filmpjes mag worden uitgezonden
Van een verslaggeefster
AMSTERDAM – Het tv-duo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint mag zijn programma ‘God bestaat niet’ dinsdag in ongewijzigde vorm uitzenden. De Sint Nicolaaskerk had de rechter verzocht de uitzending te verbieden.
Vijf van de zes afleveringen van de nieuwe RVU-serie zijn opgenomen in de kerk, die werd gehuurd voor vijftig euro per uur.
Maar de parochie is geschrokken van het resultaat: zij vindt dat bepaalde delen het geloof en de kerk ridiculiseren. “Als de pastoor dit had geweten, had hij nooit toestemming gegeven,” aldus advocaat E.
Polak, gisteren tijdens het kort geding dat de kerk had aangespannen.
Polak eiste een verbod van de uitzendingen, of, als de rechter daar niet mee zou instemmen, het verwijderen van bepaalde delen daaruit.
In elke aflevering van God bestaat niet wordt een gesprek met een wetenschapper over het ‘gevaar, de functie en de absurditeit’ van geloof, afgewisseld met korte ‘absurdistische’ filmpjes met Muntz in de hoofdrol. Voorbeeld: Muntz die als duivel op de kansel staat met beide middelvingers omhoog.
Met de interviews, die in de kerk zijn opgenomen, zegt de parochie geen moeite te hebben. De pijn zit hem in de tussenstukjes. Volgens de parochie hebben de programmamakers zich niet gehouden aan de mondelinge afspraak dat geen afbreuk mocht worden gedaan aan de functie van de kerk als religieuze instelling.
De programmamakers stellen dat slechts één voorwaarde is gesteld: niet filmen als gelovigen in de kerk aanwezig zijn.
Bovendien, aldus advocaat
S. Vlaar van de makers, is het overgrote deel van de filmpjes niet in de kerk opgenomen, maar elders. En: “Deze afwisseling van een serieus interview met humoristische filmpjes is een gebruikelijke manier van televisie maken. Hoogstens kan je erover twisten of dit geslaagde humor is.”
Rechter M.Poelman oordeelde dat niet is komen vast te staan dat voorafgaand duidelijke afspraken zijn gemaakt tussen de partijen. Van de programmamakers kon wel worden verwacht dat zij er rekening mee zouden houden dat ze in een kerk waren.
“Maar als al sprake is van een overschrijding, dan is die zo minimaal, dat het een verbod niet rechtvaardigt.” De rechter vond het aanbod van de RVU voorafgaand en na afloop van de uitzending een tekst te laten zien, waarin de kerk zich distantieert van de inhoud, een goede oplossing.
 |
© Fotograaf: Karoly Effenberger |
‘Een naakte negerin aan het kruis lijkt me geen probleem.’
Rob Muntz en Paul Jan van de Wint laten wetenschappers bij de RVU uitleggen waarom God niet bestaat. De Sint Nicolaaskerk, decor voor de gesprekken, wilde in een kort geding uitzending voorkomen. Op hun site werden ze op voorhand bedreigd. Toch zeggen ze niet bewust geprovoceerd te hebben, Van de Wint: ‘We willen niet dat er een fatwa over ons wordt afgeroepen.’
De RVU zendt vanaf dinsdag de zesdelige reeks God bestaat niet uit. Interviews van een half uur met keurige geleerden als hersenonderzoeker Dick Swaab, psychiater Andries van Dantzig en astrofysicus Vincent Icke. De wetenschappers spreken ieder vanuit hun eigen discipline over ‘het gevaar, de functie en de absurditeit van het geloof.’ Het lijkt op het eerste gezicht geen serie om aanstoot aan te nemen, maar de makers Paul Jan van de Wint en Rob Muntz zijn intussen door ‘duizenden christenen’ met hatemail bestookt. De zwaarste bedreiging is op de site muntzvandewint.com terug te lezen. Het duo moet er niet van opkijken als het straks vermoord op straat ligt.
Paul Jan van de Wint (42) is verbaasd over de reacties die nu al massaal naar buiten komen. “Nog voor er een minuut is uitgezonden hebben we meer reacties gekregen dan de RVU gedurende een jaar op al haar andere programma’s heeft gehad.” De lont onder het kruidvat wordt dit keer niet ontstoken door typetjes of andere plagerijen, maar door het onderwerp zelf. “We kunnen als we willen iedereen op de kast jagen en belachelijk maken, maar hebben gekozen voor zes heldere gesprekken met wetenschappers, die zonder uitzondering hun verwondering uitspreken over de machtige rol die religie nog altijd speelt. De mannen die ik sprak zijn stuk voor stuk bescheiden en verlegen. Je moet ze echt voor de camera slépen. Ze hebben geen zendingsdrang, het interesseert ze niet wat de omgeving van ze denkt, ze hebben geen ambitie en vertonen geen haantjesgedrag. Ze beperken zich tot zuiver wetenschappelijk onderzoek.”
In de eerste aflevering legt hersenonderzoeker Dick Swaab in toegankelijke taal uit dat onze mate van spiritualiteit genetisch bepaald is.
“En dat de vroege ontwikkeling van de hersenen een voorname bijdrage levert. Een mooi voorbeeld sneuvelde in de montage wegens ruimtegebrek. Ulrike Meinhof (Van de Baader Meinhof groep, PvL) liep een beschadiging in de hersenen op na een mislukte operatie. Haar persoonlijkheid werd aangetast en van een kritisch journaliste veranderde ze in een terroriste. Je hoort nu psychopaten in een instelling als het Pieter Baan Centrum beweren dat je homo’s van het dak mag gooien. Zolang je je op een heilig boek beroept mag het, anders word je weggehoond. Veel wetenschappers waarschuwen daarom krachtig tegen het bestaan van dit soort instellingen.”
Wilt u het geloof bestrijden?
“De Geert Mak-doctrine moet in ieder geval worden afgezworen. Het idee dat het fundamentalisme vanzelf over gaat als je maar aardig tegen die lui blijft. Als je zo denkt zet je alles op het spel. Je moet de wetgeving verscherpen en strenger optreden. Voor deze reeks sprak ik ook met de Arabist Hans Jansen. Hij gaf in Leiden college waar naar achteraf bleek leden van de Hofstadgroep bij aanwezig waren. Hij voelde al zoiets aan, maar de leiding van die universiteit reageerde op geen enkel signaal. Die zou nog liever zo’n docent wegsturen dan de studenten. Onder het mom dat we toch iedereen moeten respecteren.”
Bent u zelf met enig geloof opgegroeid?
“Nee, tot zover ik in generaties kan terugzien zit er geen gelovige tussen.”
Van de Wint begon, nadat hij voortijdig het gymnasium verliet, met het maken van filmpjes waarmee hij op de kunstacademie werd aangenomen. Hij zocht zijn heil al gauw elders, moe als hij werd van de ‘vage discussies’ op de academie. Hij werkte bij de VPRO, waar hij vanaf eind jaren negentig met boezemvriend Rob Muntz voortdurend voor opwinding zorgde. Van de Wint draagt de achternaam van zijn moeder. “Mijn moeder werd in Parijs zwanger van een Amerikaan van Russisch-joodse komaf met de prachtige naam Don Zavin. Hij keerde terug naar Amerika, mijn moeder naar Nederland. Ik ging naar hem op zoek toen ik drieëndertig jaar was. Nee, niet met hulp van Spoorloos. Ik haat dat programma. Dat glijden bij andermans emotie, vreselijk! Giet het dan meteen in een SBS6-format.” Het klikte meteen met m’n vader, die ergens in Oregon woonde. “Hij was net als ik filmmaker. Ik had tot die tijd het idee dat ik zelf telkens opnieuw het wiel moest uitvinden. Ik was met alles en iedereen in conflict en had daar genoeg van. Toen ik hem ontmoette viel alles op z’n plaats. Ik voelde me m’n leven lang opgejaagd, maar kwam bij hem min of meer tot rust. We keken dwars door elkaar heen. Drie jaar nadat ik hem had leren kennen stierf hij aan alvleesklierkanker. Maar ieder uur dat ik met hem doorbracht maakte vijf jaar goed.”
Vorig jaar maakten Muntz en Van de Wint de reeks Het grote complot-De wereld verklaard, ook voor de RVU. Met ingang van oktober vervolgen ze hun loopbaan bij De Nieuwe Omroep (DNO). De jonge directeur Anna Visser heeft zoveel vertrouwen in het tweetal dat ze Muntz en Van de Wint het wekelijkse programma Milieuridders laat maken, zesentwintig afleveringen, met een optie op nog eens dertien. Van de Wint: “Het gaat over natuur, milieu en dieren, op onze manier. Het programma wordt in een RTL Boulevard-achtige opzet gepresenteerd. Ik ben Beau en Muntz is Verlinde. Een rondborstige jonge vrouw gaat De planeet van de week voorlezen. Ze heet Tessa Koops, is mode-ontwerpster en heeft cup E. Het aardige is dat we voor dit programma medewerkers hebben aangetrokken die in het verleden hoge posten bij verschillende omroepen bekleedden.”
U gaat in God bestaat niet alleen op zoek naar grote antwoorden op grote vragen. Rob Muntz treedt op in aburdistische bumperfilmpjes. Verwacht u daar nog relletjes over?
“De filmpjes zijn bedoeld als illustraties bij de interviews. We willen hoe dan ook geen fatwa over ons uit laten roepen.”
Eindelijk verstandig!
“We leven in een tijd waarin het niet anders kan. Als je spot met heilige boeken, heilige teksten en heilige plaatsen uit de Islam, loop je in Nederland al gauw de kans als een varken afgeslacht te worden. Maar ach, een filmpje met een naakte negerin aan het kruis noemen we Submisson II. Dat lijkt me geen probleem. Zo zijn we dan ook weer wel.”
Had Ayaan Hirsi Ali, juist vanwege de kennis die ze heeft door haar achtergrond, nooit aan Theo van Gogh moeten vragen Submission I te maken?
“Dat is zeker een punt. Ze wilde ons allemaal laten zien met wat voor lui we werkelijk te maken hebben. Het was beter geweest als ze Van Gogh niet gevraagd had.”
Eerder deze week deed Van de Wint de kritiek van de Sint-Nicolaaskerk nog schouderophalend af. Onder valse voorwendselen zouden de interviews in de kerk zijn opgenomen. Van de Wint noemt het onzin, omdat ze gewoon huur hebben betaald voor opnames van ‘een programma over godsdienst.’ Kort voor publicatie belt hij terug: “Die kerk spant een kort geding aan tegen ons en de RVU, met als inzet de serie te verbieden. Blijkbaar hadden ze vooraf onze doopceel willen lichten. Niet te geloven!”
TV Top 3
1) Netwerk (KRO, NCRV, EO, Nederland 1). “Twee Vandaag heeft me om een of andere reden nooit getrokken. Het is zo kleurloos. Rond die tijd wordt er bij mij vooral naar kinderprogramma’s gekeken. Netwerk sluit goed aan bij het Journaal midden op de avond en heeft geen concurrentie op de andere zenders. Ik kijk graag naar achtergronden bij het nieuws, maar kijk wel naar Netwerk bij gebrek aan beter. Wat me tegenstaat zijn de geijkte filmpjes. Ze doen of ze heel oprecht en integer zijn, maar als je goed kijkt zie je dat alles eindeloos voorgeproduceerd is. Ze filmen het vijf keer opnieuw als iemand een deur binnengaat en vijf keer opnieuw moet zo iemand zich weer ‘spontaan’ voorstellen.”
2) Barend & Van Dorp. (RTL4). “Telkens als ik moet kiezen tussen Barend & Van Dorp en Nova, ga ik naar Barend & Van Dorp. Die hebben de interessantste gasten en onderwerpen. Het is beter dan dat stijve Nova, dat ondanks Jeroen Pauw niet los komt van zijn ouwe-lullen-imago. Pauw probeert dat RTL-stijltje erin te brengen. Heel goed, anders is het veel te trekpopperig, maar toch kunnen ze geen potten breken.”
3) Formule I (SBS6). “Het is een eigenaardige tik van me, maar vanaf mijn jeugd volg ik die races. Helaas moet ik door de zure appel van zo’n blije lul als Tom Coronel heenbijten. En dan die voor televisie totaal ongeschikte Edward van Cuilenborg, wat een drama. Zelfs dat pikkie van Shownieuws dat het vòòr hem deed vond ik nog beter. De races waren jarenlang erg saai, maar gelukkig wordt die uitgestreken Michael Schumacher eindelijk van de baan gereden. Hij wordt overvleugeld door twee jonge coureurs met persoonlijkheid uit Spanje en Finland. Zelfs in de Formule I maakt het uit of iemand persoonlijkheid heeft.”
-Paul van Liempt- 4 juni 2005
OP DE KLAPSTOEL
Rob Muntz
(1963) is tv- en radiomaker. Bij de VPRO werd hij onder meer bekend als TV-Dominee. Hij ontketende met zijn optreden als nep-Hitler in Wenen een fikse rel. Samen met compagnon/filmer Paul jan van de Wint maakt hij nu programma’s voor de RVU, waaronder Het Grote Complot en – te zien vanaf mei – God bestaat niet. Voor zijn radioserie De Inburgerking ontving hij vorig jaar de Zilveren Reissmicrofoon. Deze week verscheen de nieuwe Muntz/Van de Wint-dvd: Islam actueel.
Zwolle/Las Vegas
“In ben in Zwolle geboren in de éénmiljoenste woning van na de Tweede Wereldoorlog. Onze buurman was Reinier Paping. Ik koop nog elk jaar nieuwe schaatsen bij hem in zijn sportwinkel in Zwolle. Al heb ik ze niet echt nodig. Onder ons gezegd en gezwegen kan ik helemaal niet schaatsen, maar ik vind het zo’n sympathieke man.
Ik heb ook wel eens verteld dat ik in Las Vegas ben geboren, waar mijn vader werkte aan een geheim atoomproject voor de Amerikanen. En dat hij daarna naar Nederland is vertrokken om in Zwolle boekhouder te worden in een miezerig bioscoopje. Alles wat je zegt wordt door mensen zomaar voor waar aangenomen. Toen het paaldansende nichtje van Máxima naar Nederland kwam, heb ik De Telegraaf gebeld met het verhaal dat ook zij zwanger was. Stond meteen groot in de krant.”
Nunspeet
“Centraal Beheer, waar mijn vader werkte, verhuisde en zo kwamen we in Nunspeet terecht. Het stikte er van de zwarte kousenkerken. Er was een zwembad waar je natuurlijk op zondag niet in mocht. Dus hebben mijn ouders het gekraakt. Dat haalde zelfs het Journaal. Ik stond als jochie van acht vooraan in mijn rode zwembroek en klom als eerste over het hek. Zo te zien was ik toen al fotogeniek. Ik heb in Nunspeet ook nog een poosje gevoetbald, maar omdat de boeren mij maar ‘een stadse’ vonden, moest ik helemaal onderaan spelen, in de A5. Toen ben ik maar op korfbal gegaan. Geen stoere sport , maar ik heb er wel leren vingeren.”
Ouders
“Ze zijn altijd wel trots op me geweest, al vraag ik me wel eens af waarom. Mijn moeder is een heel grappige vrouw, mijn vader is de man achter ‘Even Apeldoorn Bellen’. Ze zijn wel wat van me gewend Ik was altijd al een vreemd mannetje. Ze zijn allang blij dat ik niet aan de drugs ben gegaan.”
Rad van Fortuin
“Daar is het allemaal begonnen. Of eigenlijk met een filmpje van de VPRO, waarvoor ik was gevraagd ‘het verkeer tegen te houden’. Toen wist ik ineens wat ik wilde: tv maken. Tot dat moment had ik geen idee. Ik handelde in snijmachines , in valse aandelen, sleet illegale cd’s in bordelen en deed de reclameverkoop voor radiopiraten. In de Privé – ik las en lees alles – zag ik een oproep van Joop van den Ende, voor nieuw talent. Uiteindelijk bleven we met z’n vieren over . Ik, die verschrikkelijke Ron Boszhard – ja, zelfs met zo’n naam kom je nog ergens – en nog twee anderen. Uiteindelijk heb ik zo’n negen maanden bij Rad van Fortuin gewerkt. Het is natuurlijk een programma van niks, maar je moet toch ergens beginnen.”
Catherine Keyl
“Voor haar programma Catherine heb ik veertig items gemaakt, tot ik eruit werd gegooid. We deden een item over vermiste familieleden, en ik kreeg een telefoontje van een man die vertelde al vijf jaar door z’n familie ‘vermist’ te worden. En dat wilde hij graag zo houden. Mooi verhaal toch? Hij wilde er wel over komen vertellen. Achteraf bleek het allemaal verzonnen.Hij wilde gewoon die Keyl naaien met een lulverhaal. En ik vloog er lachend uit, want het interesseerde me natuurlijk geen moer.”
VPRO
“Die bestaat niet meer, kijk maar naar de programma’s. Ze hebben de trol die hoofd kinderprogramma’s was, directeur gemaakt. Die legt nu elke dag tarotkaarten, in de hoop de ondergang te keren. Ik adviseer alle VPRO-leden hun lidmaatschap op te zeggen en lid te worden van De Nieuwe Omroep. Let op mijn woorden: daar gaat het gebeuren. Vernieuwende tv, vanaf september, en wij zijn erbij met een nieuwe serie, als Milieuridders. ”
Paul Jan van de Wint
“ Ongelooflijke gozer, die nooit opgeeft. Steun en toeverlaat. Toen we elkaar leerden kennen, werkte hij al voor programma’s als Waskracht. Hij zocht een typetje dat zijn ideeën kon uitbeelden. We vullen elkaar goed aan. Voor mij is hij de nieuwe Theo van Gogh en Ischa Meijer ineen.”
Hitler
“Ik word doodziek van die Hitlerrel. Al zijn we er wel meteen beroemd mee geworden. We zijn uitgemaakt voor fascist, moesten bij de VPRO voor een soort tribunaal verschijnen om onze excuses aan te bieden. Niet gedaan natuurlijk. Weet je trouwens dat veel mensen die toen ‘schande’ riepen, dat hele fucking programma nooit hebben gezien? Er waren ook heel positieve reacties. Van een joods echtpaar dat in een kamp had gezeten. Ze hadden nog nooit zo gelachen, zeiden ze. Ze voelden zich juist bevrijd door die grappen. Voor wie er alsnog het fijne van wil weten: koop de dvd of bezoek onze site. ”
Leftrainingen
“Angst regeert in Nederland, zeker na de dood van Theo. Lef is schaars geworden. Dus dachten wij: waarom geen leftrainingen organiseren voor bedrijven? Voor 10.000 euro per dagdeel, want een beetje lef moet je natuurlijk wel hebben. Het was niet alleen een grap, het concept lag er. Alleen, de klanten bleven weg. Ze hebben niet het lef een lefcursus in te huren.”
God bestaat niet
“Ons nieuwe RVU-programma. Paul Jan doet de interviews, ik de filmpjes. Over de inhoud kan ik nog weinig kwijt, maar alleen al de gedachte dat straks in de EO-gids moet staan God bestaat niet doet mij al veel deugd.”
Inburgerking
“Heb ik vorig jaar die prijs mee gewonnen. Een mix tussen de Dik voor Mekaarshow en Ronflonflon, maar dan echt. Met als boodschap dat het hele inburgeren eigenlijk één grote grap is. Arabist Arthur van Amerongen deed ook mee. We wilden ermee door, maar hebben niks meer vernomen van de RVU. Kapitaalvernietiging noem ik dat. Nu wordt elke donderdag een stukje Inburgerking bij Rob Stender gedraaid. Binnenkort maak ik ook nieuwe opnamen voor hem. Ja, de Inburgerking gaat commercieel. Noem het maar zendingsdrang.”
Willibrord Frequin 
“Mijn allereerste filmpje. Omdat ik nogal op hem leek, besloten we Willibrord op te zoeken als Willibrord.Dat vond hij niet leuk. Domme man. Als hij gewoon had gedaan, hadden we niks gehad om uit te zenden. Dat mensen zich zo druk maken om dat soort dingen, komt doordat ze zichzelf veel te serieus nemen. Zo heeft Emile Ratelband me nog eens een knietje gegeven. Gelukkig net naast. Een tsjakkaatje te veel, denk ik. Twee jaar na dat knietje belde hij me huilend op: of ik bij hem kerst wilde komen vieren, zijn vrouw was weggelopen.”
Zeedijk
“Ik heb er een paar jaar gewoond in een ‘niet gewilde woning’. Mijn dochtertje is er geboren. Op zolder heb ik nog een plakkaat aangebracht: ‘In dit huis is geboren Brechje Lotte-Celeste Mus Muntz. Ik had haar eigenlijk eerst acht namen willen geven, maar dat trok mijn vrouw niet.”
Evangelie van Judas
“Ik hoop dat het waar is. Ik had net mijn vader aan de lijn, die het er al over had dat die Judas misschien helemaal niet zo’n gluiperd was.”
Hans Klok
“ Goochelen krijgt iets triest als je alle trucs kent. Zelf was ik ooit de jongste ‘hypnotiseur’ van Nederland. Echt! Ik had een boek over hypnose gevonden en dat leek me wel wat. Mijn vader kende een oude goochelaar, die wel wilde helpen. Een wat wazig mannetje, zoiets als Hans Klok over twintig jaar zal zijn, met een ingevlochten haarstukje. Ik reisde de campings op de Veluwe af en heb nog even een ‘praktijk’ gehad voor mensen die van het roken af wilden en van die wijven die wilden afslanken. Gingen ze zeiken dat het niet hielp. Gek he?”
Parool 02/04/’05, tekst Corrie Verkerk, foto’s HYPERLINK "mailto:markzouw@kabelfoon.nl" markzouw@kabelfoon.nl
Bron: Het Parool
Datum: 6/1/2004
Complot Programma
Paul Jan van de Wint en Rob Muntz maken een pretentieuze comeback. Vanavond is in omroepbioscoop Het ketelhuis (20.00 uur) de voorvertoning te zien van het eerste deel van een zesdelige serie over complotten. In de gedaante van moraalridders gaat het duo op zoek naar 'de alomvattende verklaring van de wereld waarin wij leven.' Ze doen dat in een reeks studio-uitzendingen, waarin 'psychologie, sociologie en politiek met elkaar worden verbonden door middel van feiten en analyses van grote internationale samenzweringen en machtsstructuren.' Voor fans van het eerste uur kondigen ze de serie met een waarschuwing aan. 'Schrik niet, dit worden serieuze programma's.'
Na hun gedwongen vertrek bij de VPRO ontbrak het Muntz en Van de Wint niet aan ideeën, wel aan een podium. Kort na de jaarwisseling ontvangt het duo thuis bij Van de Wint, in het Oostelijk havengebied. Van de Wint: "Als je wilt zeggen wat je vindt loop je voortdurend tegen onzichtbare muren op, dat hebben wij meer dan eens ervaren. Je kunt niet keer op keer 'all the way gaan', op welk podium je ook functioneert. Alleen als je niet moeilijk doet kun je blijven hangen in je eigen kring of netwerkje." Muntz: "Daarom kwamen we op het idee een serie over complotten te gaan maken. Complotten zijn afspraken tussen mensen en groepen onderling, waarbij je gezamenlijk het gemeenschappelijke belang verdedigt en versterkt." Van de Wint: "Met als doel anderen buiten te sluiten om er zelf beter van te worden."
Als het productioneel niet tegen zit, presenteren ze deze avond ook de eerste van zeven dvd's met het complete oeuvre tot nu toe. Op die eerste dvd staat een glansnummer als de TV-dominee, waarin Van de Wint met een verborgen camera in zijn das Muntz filmt die zich voordoet als rolstoelinvalide op een massabijeenkomst van een Amerikaanse televisiedominee die beweert over genezende gaven te beschikken. Ook Muntz als Hitler in Wenen staat op de dvd. Het filmpje luidde de zwanenzang van het tweetal bij de VPRO in, waar ze van begin af aan als 'permanent bedrijfsrisico' werden beschouwd.
Muntz werkte aan een carière als acteur en is succesvol als radiodocumentairemaker. Van de Wint produceerde televisieprogramma's en een paar films. Hij maakte ook de uitgebreide website www.muntzvandewint.com . Samen waren ze verantwoordelijk voor de elfdelige talkshow Normen en waarden, die door AT5 werd uitgezonden. Bij de RVU vonden ze op nationaal niveau onderdak. Het toch vrij onschuldige programma 'Jacht is natuurlijk', waarin op ironische wijze de draak werd gestoken met jagers in Zuid-Afrika die zeldzame diersoorten afschieten, leverde een stroom boze brieven en zelfs dreigbrieven op. Toch werden ze niet door de RVU aan de kant gezet. Beide beweren dat ze van de kleine zendgemachtigde in alle vrijheid te werk mochten gaan. Er was één restrictie. Van de Wint: "De RVU maakte ons duidelijk dat eventuele rechtzaken op eigen kosten gevoerd moeten worden. Er is geen potje om te procederen." Hij geeft toe dat bij de complotreeks, vanwege het krappe budget toch al beperkt tot een serie studiogesprekken, meer dan in voorgaande producties de grenzen van het betamelijke in het oog zijn gehouden. Muntz: "Anders was de kans groot dat al ons werk weer voor niets zou zijn geweest. Onze laatste drie programma's voor de VPRO hebben we destijds zelf teruggetrokken, omdat ze alleen in gecensureerde vorm uitgezonden mochten worden."
De complotreeks is anders dan we van het duo gewend zijn. Van de Wint interviewt, met zwarte zonnebril op, Bram Peper, Lodewijk de Waal, Dries van Agt, Hans van den Broek en Onno Ruding. Rob Muntz staat met zwaard in de aanslag dreigend achter de coulissen klaar om in te breken. Zijn rol is beperkt. Van de Wint: "Ik ben de grootste fan van Robbie. Ik heb er alles aan gedaan zijn inbreng te versterken. Tot op het laatste moment speelde ik met de gedachte al die lui op het eind door Muntz te laten afbranden. Ze zouden kwaad weg lopen en vervolgens naar de RVU rennen om met hulp van een paar goede advocaten uitzending te verbieden." Muntz: "Daar hadden we geen zin in. Dit is onze comeback waarin we ons van onze serieuze kant tonen. Je moet het zien als zes pilots over onder meer media, geld, politiek en oorlog. We zijn er nog lang niet klaar mee."
In aflevering één (12 januari, Nederland 3) passeert een bonte verzameling de revu. Ze zullen niet snel meer gezamenlijk in een uitzendig te zien zijn: mediaprofessor Cees Hamelink, jurist en klokkenluider Paul Ruijs, journalist en criticaster van NRC Handelsblad Micha Kat en PCM-baas Ben Knapen. Met Knapen voert Van de Wint een vervreemdend gesprek. Knapen stapelt het ene cliché op het andere, maar maakt een uiterst onzekere indruk in de voor hem onbekende omgeving. Alleen jammer dat Muntz niet achter de coulissen vandaan kwam.
-Paul van Liempt-
Bron: Het Parool
FactLANE Artikelcode: 175383227
Datum: 16/10/2002
Pagina: 17
Rubriek: ps media
Auteur: Schmidt, Maurits
Hoofdtrefwoord: Jacht; Media; Natuur en Milieu; Natuurbeheer; Omroep;
Televisie
Persoon: Muntz, Rob
MAURITS SCHMIDT
Jacht is natuurlijk
HET PROVOCERENDE programmamakersduo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint
is weer terug bij de landelijke omroep. Vanavond bij de RVU, met hun
film Jacht is natuurlijk. Daarin zwerven ze door Zuid-Afrika met een
paar massajagers, die pas gelukkig zijn als ze een honderden dieren
per dag kunnen doden.
Dit voorjaar hadden de heren een serie op AT5 over normen en waarden.
Ze waren daarnaar op zoek gegaan, nadat de VPRO hen er hardhandig had
uitgesmeten wegens vermeend gebrek aan normen en waarden. Bij AT5 toonde
het duo aan dat zedenmeesters de verfoeilijkste dingen zouden doen als
ze de macht kregen.
Het beschaafde westen vindt jacht op uitheemse dieren onbeschaafd. Muntz
en Van de Wint draaien de stelling om: Jacht is natuurlijk. Ze gaan
mee met jagers die dat ook vinden, zonder hen te provoceren. Ze stellen
alleen maar vragen, tonen alleen beelden.
Duidelijk wordt dat mensen zonder een 'hoog' waardenpatroon zich niet
beestachtiger gedragen dan mensen met. Ze leren vanaf hun zesde schieten,
en dat is dat. En waar je mee omgaat, daar word je mee besmet. Muntz
paft er tenslotte lustig op los. Hij heeft een giraffe gekocht die hij
zelf mag schieten. Zijn triomf.
Het effect bij de kijker is dat zijn walging van de jacht nog eens zoveel
dieper wordt als vooraf. Want grotere zedenmeesters dan dit duo lopen
er niet rond: wat ze willen is schokken over het onderwerp (de jacht)
door verontwaardiging opwekken over de methode (Muntz jaagt mee!).
Waarom ging de RVU, educatieve omroep toch, met dit stel in zee? Eindredacteur
Wim Beijderwellen: 'Ze kwamen met een goed plan voor vijf radio-uitzendingen,
waarin ze de grenzen wilden verkennen van onderwerpen als de jacht,
bodybuilding, porno-regie, goudzoekerij. Dat zouden ze koppelen aan
hun internetsite www.muntzavonturier.nl. Wij zeiden ja omdat we denken
dat mensen over zulke onderwerpen zullen napraten.' De radioprogramma's
starten vrijdag 1 november op 747AM. 'Tijdens de voorbereiding deed
zich de gelegenheid voor deze jacht mee te maken. Dat moest op camera,
vonden we. Noem de tv-uitzending een opmaat voor de radioprogramma's.'
Ook voor mensen die deze verheven doelen niet in de genen zitten, is
er vanavond genoeg te genieten: mooie natuurbeelden, echte Marlboromannen,
veel schieten, veel bloed, vreedzaam samenleven in de bush en een adembenemende
plot: schiet Robbie Muntz de giraffe of niet?
Jacht is natuurlijk, vanavond, RVU Nederland 3, 20.00 uur.
Het Parool
26-4-2002
Op het laatste moment trok Jan Peter Balkenende zijn medewerking in
voor het programma Waarden en normen op AT5. Woordvoerder Jack de Vries
ontdekte dat de gevreesde Rob Muntz als interviewer zou optreden en
voor een dergelijke confrontatie wilde hij zijn lijsttrekker behoeden.
De Vries: “Onder Jaap de Hoop Scheffer gebruikten wij in de discussie
over waarden en normen Muntz al als voorbeeld van smakeloze televisie.
Daarbij haalden we de casus aan waarin hij als Hitler verkleed in Wenen
achter joden aanrende. Met zo iemand willen wij niet in een programma
zitten. Het zou ongeloofwaardig zijn”.
Maar hij heeft toch een door Rob Muntz ondertekend verzoek voor een
interview ontvangen? Waarom niet meteen nee gezegd? “Ik geef toe
dat dat mijn fout is geweest. Als voorlichter had ik me beter moeten
voorbereiden. We wilden in het kader van de verkiezingen naar Amsterdam
en hadden goede ervaringen met AT5, vanwege het programma Duivels van
Felix Rottenberg. Ik legde niet meteen de link tussen Muntz en dat VPRO-item
toen ik zijn interview-aanvraag onder ogen kreeg”. Wie schudde
hem wakker? _Ik zat op mijn kamer in Den Haag te babbelen met een paar
journalisten van De Telegraaf toen ik vertelde dat Jan Peter door Rob
Muntz voor AT 5 zou worden geïnterviewd. Weet je wel wie dat is?,
zeiden ze, waarna bij mij het muntje viel._
Kort voor de opname zou plaatsvinden belde een geschrokken De Vries
met Paul Jan van de Wint, die samen met Muntz verantwoordelijk is voor
Waarden en Normen. De Vries: “Ik gaf grif toe dat ik op een ongelukkig
tijdstip afzegde. Maar ik heb hem wel eerlijk uitgelegd wat er aan de
hand was. Ik had ook een smoes kunnen gebruiken. Dat Jan Peter verkouden
was, of dat er een stemming in de Kamer plaatsvond. Dat heb ik niet
gedaan, want dat strookt inderdaad ook niet met ons pleidooi voor waarden
en normen”.
Muntz en Van de Wint lieten het er niet bij zitten. Van de Wint: “We
zijn naar onze advocaat toegestapt en eisen een schadevergoeding van
ruim elfduizend euro voor de gemaakte kosten”. Inmiddels is er
intensieve briefwisseling tussen advocaten van het duo en het CDA. Het
CDA nam Barents & Krans advocatuur in de arm. Ze schrijven: “De
naam van Muntz is verbonden aan één van de zwartste episoden
uit de Nederlandse tv-geschiedenis. (...) Van deze achtergrond was de
heer De Vries niet op de hoogte. (...) Cliënte wenste niet het
risico te lopen dat haar lijsttrekker tijdens een tv-opname geconfronteerd
zou worden met een Hitler, een Stalin, een ayatollah of welke onaangename
verrassing dan ook”. Van de Wint: “Wat een gezwollen taal.
Ik heb De Vries nog verzocht te bellen met rabbijn Evers, die naar alle
tevredenheid een van onze gasten was. Dan was hij misschien gerustgesteld”.
-Paul van Liempt-
Bron: Het Parool
FactLANE Artikelcode: 162950220
Datum: 20/03/2002
Pagina: 17
Rubriek: PS Media
Auteur: Schmidt, Maurits
Hoofdtrefwoord: Media; Omroep; Televisie
Persoon: Muntz, Robbie; Wint, Paul Jan van de
De dubbele dosis Ratelband
MAURITS SCHMIDT
Robbie Muntz en zijn alter ego Paul Jan van de Wint zijn meermalen door
de VPRO verguisd voor het overtreden van de normen en waarden die bij
deze omroep blijkbaar leven. Dus wat deden ze: zelf op zoek gaan naar
normen en waarden. Wekelijks te zien bij AT5.
'HET IS heerlijk om de perversiteit van goede smaak aan te tonen met
slechte smaak.' Het is de kernachtigste geloofsbelijdenis van Robbie
Muntz en Paul Jan van de Wint. De uitspraak stond in een van de talloze
interviews die het spraakmakendste televisieduo van het laatste decennium
gaf rond het volksgericht, waarmee zestig VPRO-medewerkers hen een jaar
geleden in de ban deden. Hun grootste zonde: ze hadden de bij de VPRO
heersende humorcultuur (Koot & Bie, Jiskefet) achter zich gelaten.
Maar Muntz en Van de Wint zijn terug. En hoe. Kijkers van AT5 weten
het al, want daar prediken ze al vier van de in totaal elf weken op
zaterdagavond om half twaalf hun 'normen en waarden' in de gelijknamige
talkshow op de Amsterdamse zender. Dat gaat heel diep: in het interview
met JoÎl Voordewind bekent deze landelijke campagneleider en Amsterdams
lijsttrekker van de ChristenUnie: ik had seks voor het huwelijk!
Voor wie het heeft gemist: vrijdagnacht om 01.00 uur is de herhaling
van vorige week. Dat was de aflevering met twee zwarte islamitische
fundamentalisten: de in een loods op Schiphol werkende sjeik imam Ali
Mustafa en zijn kompaan Mohammed Abdul Kareem, ook nog bekend als de
schietgrage Henkie Tof. Beiden vertegenwoordigen ze de angstwekkend
strak georganiseerde Amerikaanse beweging Nation of Islam van Louis
Farrakhan. Sponsor van het programma is pornoblad Chick, dat dan ook
via hun toch al vermakelijke website (muntzvandewint.com) moeiteloos
is aan te klikken.
Muntz en Van de Wint hebben politiek correct Nederland rond de millenniumwisseling
doen schudden op zijn grondvesten. Zo speelden ze (de ideeÎnman
Van de Wint achter de camera, het ondeugdje Muntz ervoor) in Wenen voor
Adolf Hitler en in Amerika voor televisiedominee die een collega daar
'godverdomme to you all' wist te ontlokken. Verder hebben ze Willibrord
Frequin gestalkt op de manier waarop Willibrord Frequin zijn slachtoffers
voor televisie stalkt en Emile Ratelband getsjakkaat zoals die andere
mensen tsjakkaat. Dat vonden Frequin en Ratelband niet leuk.
Het enige wat het tweetal hiermee voor ogen had, was aan de kaak stellen
wat tv-makers van dat andere kaliber voor ogen hebben: geld maken uit
andermans leed. Toen ze daar nog een stap verder in gingen, werden ze
gepakt door hun opdrachtgever, de VPRO. Ze persifleerden als De Rijdende
Hufter wat mensen als Frequin en de Rijdende Rechter teweegbrengen bij
slachtoffers. Dat deden ze door slachtoffers op dezelfde manier, maar
dan extra zwaar aangezet, te grazen te nemen.
Ze dropten een huilend dement omaatje bij de politie, ze maanden een
droevige jongen zelfmoord te plegen. Openlijk tenenkrommende scËnes
tonen ze, om te laten zien hoe niet alleen de Frequins, maar ook hun
mediageile slachtoffers zich verlagen tot het laagste. Zelfs de aanpak
van Theo van Gogh verbleekt bij de hunne, terwijl ze ten minste hetzelfde
nastreven.
Via de website van de heren zijn de banden alsnog te koop, maar De Rijdende
Hufter is niet uitgezonden. 'Bij de VPRO regeert de angst,' reageerde
Van de Wint op de eis drie scËnes uit hun films te halen.
In deze krant legden de twee het verschil uit tussen hun werkwijze en
die van de oudere VPRO-medewerkers: 'Wat wij doen, is nog nooit vertoond.
Je gaat naast degene staan die je recht in zijn bek belachelijk maakt.
Dat is verre van laf. Het is grimmig, naar en rottig.'
Dat Muntz en Van de Wint ondanks de diepste verguizing die iemand ten
deel kan vallen - worden weggestuurd door de ooit meest cultureel-vooruitstrevende
omroep - weer op televisie te zien zijn, hebben ze nog te danken aan
de vorige hoofdredacteur van AT5, Matthijs van Nieuwkerk. Die belde
hen of ze voor hem niet een dingetje wilden doen. Daar is uiteindelijk
deze elfdelige serie uit voortgekomen.
Wat maakt de serie Normen en Waarden! zo aardig (want dat is-ie)?
De heren leggen het zelf uit in hun pas vorige week verspreide persbericht:
'We zijn altijd verguisd omdat het ons aan normen en waarden zou ontbreken.
Dus leek het zinvol eens te onderzoeken wat normen en waarden dan wel
zijn.' Ze signaleren dat iedereen wel bereid is respect voor de ander
op te brengen, maar niet zonder zichzelf op te werpen als ware hoeder
van normen en waarden waar de ander aan moet voldoen.
Op dat thema zetten ze al hun gasten klem. Krijgt de Amsterdamse rabbijn
Evers de macht, dan zal er sabbatsrust zijn. Van JoÎl Voordewind
mogen we 's zondags zwemmen, maar niet in de gemeente waar hij heerst.
En Henk Bakker van Leefbaar Amsterdam is elk moment van de dag bereid
met Turkjes en Marokkaantjes te praten, totdat hij vindt dat ze een
heropvoedingskamp in moeten.
Vlijmscherp fileren Muntz en Van de Wint de hypocrisie uit de beleden
normen: de mijne zijn de jouwe zodra ik de macht heb.
Nog zeven afleveringen, onder anderen met Hans Janmaat, Abdullah Haselhoef,
Jomanda. Op uitvergrote kinderstoelen zitten Robbie Muntz en zijn gast(en)
met wiebelende beentjes elkaar te bestoken.
Normen en Waarden! Elke zaterdag, AT5, 23.30 uur, herh. vrijdag 0.100
uur .
Paul Jan van de Wint (l) en Robbie Muntz. FOTO PAUL JAN VAN DE WINT
Bron: Het Parool
Datum: 14/02/2002
Pagina: 5
Auteur: Rombouts, Rob
Robbie Muntz wil Leefbaar, maar Leefbaar wil hem niet
ROB ROMBOUTS
AMSTERDAM - De politieke carrière van televisiemaker Rob Muntz
is voorbij voordat die begonnen is. Leefbaar Amsterdam heeft met onmiddellijke
ingang gebroken met beoogde lijstduwer Muntz, de man die een jaar geleden
ophef veroorzaakte door als parodie op de extreem-rechtse Jorg Haider
verkleed als Adolf Hitler door Wenen te paraderen.
Lijsttrekker Henk Bakker wist daar niets van. 'Ik houd niet van Hitler
en helemaal niet van persiflages.'
Bakker meldde eerder deze week nog trots dat programmamaker Muntz op
zijn lijst wilde staan. 'Ik ben blij met iedereen die voor actie zorgt.
Hij voegt leefbaarheid toe.'
Voor een serie over 'normen en waarden', die vanaf 2 maart op AT 5 wordt
uitgezonden, sprak Muntz met Bakker. De ideeën van de marktkoopman
stonden Muntz aan.
'Bakker heeft grappige ideeën. Zo wil hij het leger inzetten om
de veiligheid op straat te verbeteren.' Bovendien 'bezit' Bakker tot
ergernis van Jan Nagel van Leefbaar Nederland de naam Leefbaar Amsterdam.
Muntz wilde op de lijst van Bakker en bij voldoende stemmen zou hij
'wel in de raad zitten'. 'Leefbaar Nederland stort nu in. Pim Fortuyn
kwam twee maanden te vroeg. Mijn planning is beter.' Muntz wilde later
deze maand zijn politieke plannen ontvouwen. In elk geval zou er sprake
zijn van een 'frisse wind' en werd het tijd dat het 'ingeslapen zooitje'
werd wakkergeschud.
Zo ver komt het niet, want het enthousiasme voor Muntz verdwijnt onmiddellijk
als Bakker hoort van de Hitler-persiflage van zijn beoogde lijstduwer.
Als parodie op FPO voorman Jorg Haider liep Muntz voor het VPRO-programma
Waskracht! twee jaar geleden verkleed als Hitler door Wenen. Hij riep
'Sieg Haider', rende achter een groepje orthodoxe joden aan en stapte
een Konditorei binnen met een gasfles met het opschrift Zyklon-B.
Bakker valt even stil. Totdat de naam Hitler valt. 'Hier wil ik niets
mee te maken hebben. Ik ben geen extremist. Dit is niets voor mij. Wegwezen
met die Muntz,' aldus Bakker, die enkele jaren geleden tot een voorwaardelijke
boete van vijfhonderd gulden werd veroordeeld voor onfrisse taal jegens
Turken, Marokkanen en Kroaten in een verkiezingspamflet.
Bakker zegt kandidaat Muntz niet te hebben 'gescreend'. 'Ik heb veel
joodse vrienden. Die wil ik niet kwetsen. Ik ben voor Israël. Ik
ben een jongen die in het begin van de oorlog is geboren. Dit is een
gevoelige kwestie. Als ik nu weer op televisie zie welke dingen in Joegoslavië
zijn gebeurd, daar word ik naar van.'
Maar Muntz bedoelde het toch goed met zijn parodie? Bakker: 'Ik bedoel
het ook goed.'
Na de uitzending van Waskracht! in maart vorig jaar zegden 75 VPRO'ers,
onder wie schrijver Harry Mulisch en acteur Huub Stapel, hun lidmaatschap
op. Muntz zei toen: 'Ik lach erom. Die mensen die opzeggen, zijn over
tien jaar allemaal dood.'
Muntz en programmamaker Paul Jan van de Wint werden geschorst.
Inmiddels hebben ze definitief met de VPRO gebroken. Muntz: 'Het programma
De Rijdende Hufter was een parodie op De Rijdende Rechter en tranentelevisie.
Daar waren we een half jaar mee bezig. Een paar dagen voor de uitzending
wilde de VPRO er scènes uithalen.'
Muntz maakt nu behalve de AT 5-serie over normen en waarden voor de
RVU radiodocumentaires onder de titel Rob Muntz, avonturier.
Volgens Muntz is het aan de verslaggever te danken 'dat zijn politieke
carrière in de kiem is gesmoord'. 'Ik kom nu niet in de raad.
En ik had me er zo op verheugd. Heb je wel verteld dat het om een parodie
ging? Bakker belde net en riep dat hij van jou allerlei heel erge dingen
over me heeft gehoord. Wat, kon hij niet zeggen. Vlak voordat zijn batterij
ermee stopte, riep hij nog: 'Hitler'.'
'Schrijf maar op dat Muntz nog op een telefoontje wacht.'
Het Parool
23 oktober 2001
Humor en Oorlog
Behalve angst en onrust roepen de aanslagen in Amerika ook veel grappen
op, soms ronduit smakeloze. VARA dj Giel Beelen spoorde donderdagnacht
zijn luisteraars aan om brieven met wit poeder naar de KRO te sturen.
De VARA besloot de presentator op staande voet te ontslaan. Bijna iedereen
die wel eens E-mail ontvangt, is de afgelopen maand getrakteerd op moppen
en fotocollages over Bin Laden, de aanslagen en de bombardementen. Er
zijn afbeeldingen van Bin Laden die Bush in de kont neukt, van Bin Laden
die een ezel verkracht en van Bin Laden naast Bert uit Sesamstraat.
Een afbeelding die door toedoen van een overenthousiaste aanhanger van
Bin Laden zelfs opdook tijdens een Pakistaanse pro-Taliban betoging.
In Engeland heeft de hoos aan grappen over de nieuwe oorlog al tot een
wetsvoorstel geleid om bepaalde grappen over religie strafbaar te stellen.
Een voorstel dat de Engelse komiek Rowan Atkinson bewoog tot het schrijven
van een brief aan The Times waarin hij waarschuwt dat met een dergelijke
wetgeving ook sommige van zijn eigen sketches, en zelfs klassiekers
als Monty Pytons Life of Brian als kwetsend en dus strafbaar kunnen
worden opgevat. Volgens Atkinson is humor een voor de maatschappij dermate
serieuze zaak dat de politiek er met beide handen af moet blijven.
Rowen Atkinson heeft gelijk als hij zegt dat het niet aan de overheid
is om te beslissen welke grappen wel en welke grappen niet mogen. Maar
er is nog een reden om juist in deze tijd humor niet te verbieden. De
aanslagen in Amerika hebben in al hun gruwelijkheid duidelijk gemaakt
hoe belangrijk smakeloze en ongewenste grappig kunnen zijn.
Als het de fundamentalistische zelfmoordenaars aan boord van de gekaapte
vliegtuigen namelijk aan iets onbrak, dan was dat wel een gevoel voor
humor.
Dat klinkt als een verschrikkelijke grap, maar herbergt een ernstige
boodschap. Humor is gebaseerd op het vermogen vragen te stellen bij
zekerheden. Het vermogen te durven twijfelen aan wat wel en wat niet
kan.
Een goede grap, en zelfs een slechte, doet de ontvanger even wankelen.
Wie bang is voor de twijfel, moet als de dood zijn voor humor.
Het is daarom de essentie van fundamentalisme om als eerste die stem
in het hoofd uit te schakelen die deze twijfel zaait, die verkeerde
gedachten genereert, die ons soms doet grinniken, maar soms ook laat
schrikken van onze eigen hersenspinsels. Om die stem uit te schakelen
moeten fundamentalisten op hun hoede zijn voor alle informatie die zij
niet kunnen controleren. Om informatie van buiten af te weren zullen
zij hun eigen religieuze stukken keer op keer lezen, steeds opnieuw
en dan weer opnieuw. Een tekst een paar keer goed lezen kan verhelderend
zijn, maar steeds opnieuw de zelfde tekst opnemen bevorderd enkel geestelijke
verstening. Maar voor alles voorkomt het twijfel. Niet voor niets blijken
er speciale handleiding te zijn opgesteld voor de kapers waarin staat
hoe ze zich mentaal moeten voorberijden. Want bedreigender nog dan twijfel
die van buiten komt is voor een fundamentalist de twijfel die van binnen
komt. Twijfel die zomaar op komt zetten als er even niet gebeden wordt.
Het vermogen van binnen uit te twijfelen is de belangrijkste vijand
van het fundamentalisme. En dat vermogen wordt gevoed door goede, maar
vooral ook door slechte grappen. Het was vaak behoorlijk schrikken als
je hardop zat te lachen om de onfatsoenlijkheden van VPRO’s Rob
Munz als hij dominees, negers of joden schoffeerde.
"Mag ik hier om lachen? Wil ik hier om lachen?" Het was niet
voor niets dat Munz en zijn kompaan Paul Jan van der Windt hun pijlen
steeds vaker op fundamentalisten richtten. TV dominees, wonderrabbijnen
en Oostenrijkse neofascisten. Natuurlijk, veel pijlen misten doel, maar
nogmaals, een goede grap doet wankelen, een slechte grap ook. Zeker
in deze tijden van oorlog, waarin de verschillende media ons bedelven
onder een stortvloed van steeds weer de zelfde verhalen, waarin gruwelijkheden
proporties aan nemen die nauwelijks of niet te bevatten zijn. Licht
het gevaar van geestelijke verkalking ook bij de verre toeschouwer voordurend
op de loer. Het maken van grappen kan het begin zijn om barstjes aan
te brengen in die geestelijke verstaring. Om zekerheden op te schudden
en opnieuw te beoordelen. Humor is een oefening in twijfel.
Micha Wertheim
(is Stand-Up Comedian bij Comedytrain)
Muntz Actueel geschrapt wegens “te ver”
(Parool 20/04/01)
De
driedelige reeks Muntz Actueel van Rob Muntz en Paul Jan van de Wint
gaat niet door. Maandag zou deel 1, “De rijdende hufter”
worden uitgezonden. Maar de Vpro vindt dat drie scènes over de
schreef gaan en geschrapt moeten worden. Dat acccepteren de programmamakers
niet. Vpro-directeur Peter Schrurs vindt “zeker twee scènes
te ver gaan” in de parodie op De rijdende rechter. De rijdende
hufter (Muntz) bezoekt een oude mevrouw die al dertig jaar denkt dat
haar vader vermoord is en begint spontaan te huilen. “Was dat
nou nodig?”, zegt Schrurs. De allochtoon Fofana, die geen geld
meer ontvangt van het GAK, krijgt van De rijdende hufter een pistool
aangeboden. Om zichzelf door het hoofd te schieten, of om een oplossing
bij het GAK te forceren. De keus is aan hem. Ook dit fragment schoot
Schrurs in het verkeerde keelgat. “Ja, wij willen die mensen in
bescherming nemen door de bewuste gedeeltes uit het programma te monteren”.
Wat is er aan de hand met de Vpro? Wordt er een nieuw ethisch reveil
ingezet? Of moeten we de omroep voortaan, zoals een briefschrijver deze
week in de Vpro-gids suggereerde, als een reserve-Avro beschouwen? Schrurs:
“Iedereen mag er een oordeel over hebben. Wij zullen intern de
discussie over grenzen zeker voortzetten. En zoals dat bij de Vpro gaat,
zal de buitenwereld zich er flink mee bemoeien. Dat willen we ook”.
Maar wordt het langzamerhand geen vermoeiende discussie? Als je Muntz
en Van de Wint programma_s laat maken, weet je toch wat je krijgt? “Wij
wisten dat het een risico was en hebben er vanaf het begin scherp opgezeten.
Toch wisten we ze in een inhoudelijk gesprek niet te overtuigen”.
Paul Jan van de Wint: “Peter van Ingen heeft ons op de huid gezeten”.
Rob Muntz: “Hij moest er zelfs af en toe om lachen. We hebben
hem er zeker twee keer op betrapt”. Het duo heeft, ondanks de
druk van de Vpro-bewaking, vier maanden keihard aan de uitzending gewerkt.
Van de Wint: “Als dan uiteindelijk essentiële onderdelen
eruit moeten houdt het op. We gaan ook met een prostituée naar
de ING-bank. Die bank verstrekt geen leningen aan prostituées.
Wij komen met haar die bank binnen, waarbij De rijdende hufter dreigend
met een zwarte dildo in de richting van een vrouwelijke bankemployée
wijst. Dat vond de hoofdredactie in haar termen ook “niet uitzendbaar”,
omdat het seksistische intimidatie zou zijn. En we mochten in een voice-over
niet zeggen dat De rijdende rechter Frank Visser van de NCRV zijn programma
puur uit winstbejag maakte. “Hoe weet je dat”, vroegen ze.
Als je satire moet gaan uitleggen houdt alles op”. Deel 2 van
Muntz Actueel, “de grote interprovinciale Oranje Quiz” met
Willem Oltmans, en deel 3 over de Islam, gaan ook niet door. Van de
Wint: “Ik denk dat ze daar niet weten waar ze met schrappen moeten
beginnen”.
-Paul van Liempt-
Is dit gevaarlijke satire?
WASS DARF DIE SATIRE?Vraagt Tucholsky zich af. Hij geeft zelf het antwoord: alles! Robbie Muntz van de VPROtrekt, verkleed als Hitler, door de straten van Wenen, brengt hier een Hitler groet, jaagt daar eens wat fundamentalistische joden de stuipen op het lijf en deelt ballotjes uit met, zogenaamd, Zyklon B. gas. Ik moest er erg om lachen, maar dat schijnt verkeerd te zijn. Muntz is een fascist, zegt Anil Ramdas (NRC, VPRO). Een terrorist, zegt Stephan Sanders (VPRO, Volkskrant).
Ai - wat ben ik dan? Ik ging maar weer eens op zelfonderzoek uit. Heeft Robbie Muntz het serieus opgenomen voor Jörg Haider? Nee. Heeft Robbie Muntz, toen hij Hitler speelde, niet overdreven? Hij overdreef sterk. Heeft Robbie Muntz welbewust fundamentalistische joden aan het schrikken willen maken? Nee, hij deed de ganzenpas op een overdreven manier. Heeft Muntz wel eens ergens eerder suspecte antisemitische teksten geuit? Bij mijn weten niet. Heeft Muntz wel eens eerder in volle oprechtheid de Hitlergroet gebracht? Nog nooit, volgens mij. Muntz en zijn kompaan Van de Wint zouden ook met hun satirische filmpje ‘niets’ hebben aangetoond, volgens Ramdas, Sanders en nog wat overleefde VPRO-fossielen.
O nee? Zij toonden met hun Hitler in Wenen twee zaken aan. Namelijk: wat de consequentie is (of zou kunnen zijn) van het feit dat de Oostenrijkers Haider hebben gekozen, maar ook: dat we misschien overdreven op Haider reageren, die ten slotte geen Hitler is.
Dat laatste is dubieus, maar is ook het standpunt van ons kabinet. Zo begreep ik Muntz en ook degenen die met mij keken. Ik zou niet weten waarom mijn interpretatie – die ik zou kunnen onderbouwen met allerlei materiaal van het filmpje – slechter is of onjuister zou zijn dan de interpretatie van Sanders en Ramdas, die in hun oneindige VPRO-wijsheid hebben geoordeeld dat Muntz een “fascist” en een ‘terrorist’is. Mijn interpretatie wordt ook nog eens ondersteund door wat Muntz en Van de Wint er zelf over hebben gezegd.
Is Muntz een fascist? Ja – het bloed- en bodemdenken van Muntz stroomde van het item af, hoor Ramdas. En ja, Muntz heeft inderdaad een bus vol onschuldige kinderen met een bom tot ontploffing gebracht, genuanceerde Sanders. (Sanders, die ook nog eens betoogde, nadat hij Muntz had uitgemaakt voor terrorist, dat Muntz maar in elkaar geslagen moest worden.)
‘Gelukkig’ heeft de VPRO – net als destijds met Van Kooten en De Bie (en om ongeveer dezelfde reden, namelijk ‘smakeloze grappen’) zijn excuses aangeboden. Dat kan je tegenwoordig altijd doen. Was Wim T. Schippers destijds gedurfder dan Muntz toen die de koningin aardappeltjes liet schillen? (Ook toen liepen de kranten over van moralisme.)
Het siert de VPRO dat ze pas achteraf tot ergerniswekkend moralisme zijn overgegaan en dat Hans Maarten van de Brink niet is meegegaan met het volksgericht dat tegen Muntz en Van de Wint werd georganiseerd. Goddank is daar nog één iemand verstandig. Maar dat de VPRO zich zo opwindt…
Laten we nog even wat vragen stellen. Is het werkelijk heel erg om fundamentalistische joden de stuipen op het lijf te jagen, alleen maar door als een nep-Hitler wat aanstellerig te lopen en te schreeuwen? Smaakvol is het niet, maar sinds wanneer is satire smaakvol?
Is juist het feit dat die joden wegvluchten niet veelzeggend over die Oostenrijkse samenleving? Zouden Ronny Naftaniel, Martin van Amerongen, Frits Barend of Hanneke Groenteman zijn weggerend? Nee, die hadden er op geslagen of gelachen of gedacht: ach ja, de VPRO.
Met - zogenaamd - een fles Zyklon B. rondzeulen en daarmee ballonnetjes opblazen, gaat ver, maar is dermate absurd dat je deze satire toch onmogelijk gevaarlijk kunt noemen. Wat je ziet is eng en schokkend – ik moest denken aan Ischa Meijer in Berlijn die in een SS-pakje op het toneel stond.
Wie Muntz werkelijk heeft laten schrikken, zijn niet die fundamentalistische joden, maar onze vaders en moeders die de oorlog hebben meegemaakt en Muntz niet in perspectief kunnen plaatsen. Mag je hen, na alles wat ze hebben meegemaakt, zo laten schrikken? Op die vraag weet ik zo gauw geen antwoord. Ik heb het zelf destijds wel gedaan.
Parool, 30 maart 2000
THEODOR HOLMAN
Bron: Het Parool
Datum: 25/03/2000
Pagina: 3
Auteur: Leupen, Kamilla
Kijker ziet voorlopig even niets van Muntz
KAMILLA LEUPEN
AMSTERDAM
Het is een bizar toeval. Op de dag dat Rob Muntz het gerucht hoort dat-ie
op non-actief komt te staan, ligt er een vriendelijke brief met het
verzoek om de VPRO-contributie te betalen op zijn deurmat. 'Wij zijn
er best trots op dat u lid bent van de VPRO. Een beetje lef is er wel
voor nodig om vierkant achter een omroep te staan die met haar programma's
Èn met haar gids nergens op lijkt.'
Muntz -hij verkocht eerder valse aandelen en was op zijn zeventiende
naar eigen zeggen Nederlands jongste hypnotiseur- kan er hartelijk om
lachen. Net als om het bericht dat hij binnenkort op straat staat. Zijn
cameraman, regisseur en souffleur Paul Jan van de Wint nuanceert dat
-'we zullen wel op vakantie moeten'- zoals hij tijdens het interview
de uitspraken van Muntz vaker zal nuanceren of geheel zal herroepen.
Met instemming van Muntz overigens.
'Wij krijgen nog een brief. De eindredacteur van Waskracht! liet al
weten dat we even niet aan plannen voor de toekomst hoefden te werken,'
aldus Van de Wint. Muntz: 'Toen kregen wij toch het vermoeden dat er
wellicht een kans is dat we misschien niet meer terug hoeven te komen.'
Ze hadden natuurlijk reacties verwacht op het item waarin Muntz verkleed
als Hitler door Wenen stapt en met opgeheven arm en een fles Zyklon-B
zwarte ballonnetjes met Sieg Haider oplaat. En ze waren zich er ook
van bewust dat problemen zouden ontstaan over de shot waarin Muntz drie
orthodoxe joden achterna rent. Maar zoveel ophef was niet gepland: met
publieke excuses van hoofdredacteur Hans Maarten van den Brink in elk
medium en met een 'tribunaal' in de VPRO-villa waar zij anderhalf uur
lang werden doorgezaagd door een zaal met 200 mensen.
Toch een beetje spijt? 'NÈÈ,' meldt Muntz stellig. 'Elke
shot is bewust gekozen en bovendien is dit item met veel liefde gemaakt.
Natuurlijk waren deze beelden allesbepalend en je weet van tevoren wat
het effect is. Maar ze staan voor wat op dit moment in Oostenrijk gebeurt.'
Inmiddels is het duo verguisd. Fascist, patjepeeër en een Willibrord
Frequin is Muntz al genoemd. Hij kan er hartelijk om lachen. 'Toen we
de uitzending maakten waarin we een Amerikaanse televisiedominee godverdomme
lieten zeggen, was iedereen enthousiast, maar nu we op het gebied van
de laatste heilige VPRO-huisjes komen, gebeurt dit. En dan te bedenken
dat iedereen eerst -de promo's werden al een week lang uitgezonden-
alleen liep te zeiken over mijn slechte Duits.'
De omroep -bovenal prominenten als Cherry Duyns en Wim Kayzer- wil dat
ze zich verontschuldigen, iets dat het duo pertinent weigert. Muntz:
'Ik ga geen sorry zeggen voor iets waar ik geen schuld aan heb.' Van
de Wint vult aan: 'De mensen die door dit item gekwetst zijn, zijn gekwetst
door Hitler. Duyns en Kayzer kunnen ons niet vertellen wat mag en niet
mag. Deze groep claimt de holocaust en daarom moet iedereen daar vanaf
blijven. Een ander mag er niets over zeggen, laat staan grappen over
maken.'
Maar was het grootste probleem niet dat het item gewoon niet grappig
was? 'Ons doel is niet grappig zijn, het gaat om het opwekken van een
grimlach. Wij willen een mokerslag uitdelen. Wij vinden het weliswaar
grappig, maar het onderwerp is natuurlijk om te huilen.' Ook hebben
ze geen spijt van het achterna rennen van de drie joden. Muntz: 'Zij
renden niet weg omdat ze schrokken, ze wilden gewoon niet gefilmd worden.'
'De huidige situatie is een grote bombastische klucht. Wij horen bij
de VPRO, wij zijn de VPRO, maar wij worden de dupe van een machtsstrijd
tussen Van den Brink en de oude meute. Wij moeten op onze knieën
en dat weigeren we,' aldus Muntz. Desondanks willen ze bij de VPRO blijven.
Het aanbod bij BNN te gaan werken, laten ze nog even voor wat het is.
VPRO-programmamakers Muntz (rechts) en Wint; geen spijt, geen sorry.
Foto Michiel van Nieuwkerk/Het Parool
Het Parool van 19-06-1999, Pagina 56, PS van de week, Portret
Tv-dominee Muntz
tekst PAUL VAN LIEMPT
Sinds acht jaar vormen de gezworen kameraden Paul Jan van de Wint (35)
en Rob Muntz (36) een paar apart. Namens VPRO's Waskracht! joegen ze
Emile Ratelband en Willibrord Frequin op de kast, vroegen ze Koos Alberts
de boom te laten zien waartegen hij zich te pletter reed en ontregelden
ze de poses van Ronald Jan Heijn. In het nieuwe seizoen moet de echte
doorbraak volgen. Muntz bezocht Amerika als genezende tv-dominee. 'In
the name of Jesus, heal, heal.'
Amper terug uit Amerika bekijken regisseur/cameraman Paul Jan van de
Wint en 'commercieel medewerker' Rob Muntz bulderend van het lachen
hun opnamen voor de serie De tv-dominee. In de omgeving van de montageruimte
stoort nauwelijks iemand zich aan het luidruchtige tweetal, omdat het
die avond rustig is in het VPRO-gebouw. Bij een drukkere bezetting is
de irritatie aanmerkelijk groter. Van de Wint: 'Een redacteur zei tegen
ons dat het tot daar aan toe was hoe we ons gedroegen in onze items,
maar hier moesten we normaal doen.' Muntz: 'Iemand riep: 'Stil, hier
wordt gewerkt.' Wat een gelul, daar doen wij niet aan.' Van de Wint:
'Werken is voor de dommen.'
Maar als het erop aankomt, kijken ze niet op een uurtje bij het realiseren
van de diverse onderwerpen. Voor de ontmaskering van Willibrord Frequin
trokken ze 'alles uit de kast', om Emile Ratelband goed te imiteren
stond Muntz dagelijks een paar uur voor de spiegel bekken te trekken.
In Amerika sliep Muntz vijf dagen lang met een zilveren kap op het hoofd
om de haardracht van een echte Amerikaanse tv-dominee zo veel mogelijk
te benaderen, en Van de Wint praat onvermoeibaar op zijn slachtoffers
in als die na een paar minuten nattigheid voelen en het gesprek proberen
af te breken.
Van de Wint: 'Dat we moeten stoppen, is standaard. Ik heb dan een heel
verhaal klaar om ze duidelijk te maken dat het beter voor ze is om door
te gaan. Na afloop laten we iedereen met een onbehaaglijk gevoel achter.
Ronald Jan Heijn zei na de opnamen: 'Met het materiaal dat jullie nu
hebben, kunnen jullie me maken of breken. Ik hoop dat je me niet breekt.'
Hij probeerde op ons gevoel te spelen, waarna we het meest etterige
stand uppertje dat we konden bedenken voor de reportage hebben gezet.'
Nadat Emile Ratelband tot het uiterste was getard en gesard, sloeg de
tjakka-goeroe cameraman Van de Wint tot bloedens toe in elkaar. En zwelden
de negatieve geluiden rond de optredens van het duo aan. Muntz en Van
de Wint vatten de kritiek pregnant samen: 'Laf, kinderachtig en gemakkelijk.'
Is dat het ook niet voor twee getrouwde heren met kinderen? Van de Wint:
'Ik trouw binnenkort met een vrouw die ik pas vijf maanden ken en het
kind is er nog niet.' Muntz: 'Ik ben wel getrouwd, maar het voelt niet
zo.' Van de Wint: 'Oudere VPRO-medewerkers hoor je nog wel eens brommen
dat wat wij doen 'vroeger allang gebeurd is', maar het is juist nog
nooit vertoond. Je gaat naast degene staan die je recht in zijn bek
belachelijk maakt. Vind ik verre van laf. Ik moet nog een tweede tegenkomen
die dat durft. Het is grimmig, naar en rottig.' Muntz: 'Wat nou kinderachtig!
Dat kun je van alles zeggen waar je niet om moet lachen. Het is gewoon
een kwestie van smaak.'
Beiden beweren in hun privéleven even 'weerbarstig' te zijn als
op televisie. Van de Wint: 'Anders zou ik zulke items niet kunnen maken.'
Muntz, die als 'productiepikkie' bij de VPRO begon en daarna redacteur
was bij programma's als Catherine en de ASO-show: 'Dit gaat verder dan
alleen je werk doen. De VPRO is de enige plek op aarde waar gekken als
wij terechtkunnen.' Van de Wint: 'In het buitenland staat de VPRO echt
bekend als de omroep waar dingen kunnen die elders niet mogelijk zijn.'
Toch is de verhouding tot de VPRO ambivalent. Van de Wint: 'Bij de VPRO
mag je iedereen aanpakken, behalve kwetsbare groepen. Dat ik ooit stadswachten
belachelijk maakte om de onzin van Melkertbanen aan te tonen, werd niet
op prijs gesteld. Ik liep een dagje met de camera achter ze aan en registreerde
dat ze op vuilniszakken die op de verkeerde plek stonden een 'fout-sticker'
plakten. Het was een dag vol absurditeiten, maar bij de VPRO zeggen
ze dat je die mensen tegen zichzelf in bescherming moet nemen. Vind
ik niet nodig als je met die beelden het fenomeen Melkertbaan voor gek
zet.'
Het nieuwe seizoen moet de definitieve stap naar een eigen programma
voor Muntz en Van de Wint worden. Langzamerhand raken ze het stadium
van item-makers voor Waskracht! ontgroeid, vinden ze.
De openingsklapper wordt een reeks uitzendingen van Waskracht! die geheel
in het teken staat van Amerikaanse tv-dominees. 
Muntz,
door Ratelband zogenaamd een rolstoel in geslagen, gaat als invalide
het vliegtuig in. Tijdens een healing van dominee Benny Hinn - ze komen
niet verder dan een bijzaaltje, het stadion blijft hermetisch gesloten
- springt Muntz overtuigend uit zijn rolstoel. Zes security-guards met
strakke koppen verzamelen zich om de gelukkige, die voortdurend uitroept:
'In the name of Jesus, heal, heal!' Na kort overleg tussen de strakke
koppen zegt de baas beslist: 'Leave him.' Muntz zal niet op het podium
geraken.
Later rijdt hij als televisiedominee in een grote slee, met lichtblauw
pak, strak zilvergrijs haar en een zonnebankkleur die bij ons voor ridicuul
doorgaat door Amerika. Van de Wint, lachend: 'Ze namen hem nog serieus
ook.' Muntz loopt naar een zich op krukken en één been
voortbewegende neger toe en troggelt hem in the name of Jesus een dollar
af. Na een kort gebed is het Muntz ernst, als hij de gehandicapte aanspoort
zijn krukken weg te werpen. 'Throw them away, throw them away now!'
Van de Wint: 'Over de ruggen van zwervers en gehandicapten laten we
zien hoe erg die tv-dominees zijn. Door zelf een nog ergere dominee
neer te zetten.' Muntz: 'Het is juist goed om zwervers en gehandicapten
te gebruiken. Dan pas zie je hoe schofterig die dominees te werk gaan.
Ze kloppen argeloze mensen zeven miljard gulden per jaar uit de zak.'
Rond de uitzendingen heeft het duo al een hele campagne bedacht. Vanaf
eind augustus wordt de markt overspoeld met dominee Muntz-poppen, Muntz-wekkers,
Muntz-bijbels en vooral: Muntz-bumperstickers. Van de Wint: 'Wij zijn
er om de kijkcijfers van de VPRO op te krikken.'
Auteur: Liempt, Paul van
Copyright: Liempt, Paul van
Hoofdtrefwoord: Media; Omroep; Televisie
Illustraties: Foto
Persoon: Muntz, Rob; Wint, Paul Jan van de
Restricties: Ja
Waskracht
Parool 10/10/98
Paul
Jan van de Wint zat met Rob Muntz in de auto wat te praten, toen het
hem opeens opviel hoeveel Muntz op Willibrord Frequin leek. Programmamaker
Van de Wint (35) en verslaggever Muntz (35) wisten één
ding zeker: hier moeten we wat mee doen! Het duo sloeg de handen ineen
en het idee mondde uit in een hilarische parodie van drie afleveringen
in het VPRO-programma Waskracht. Muntz, volledig vermomd als de razende
reporter, belt bij het huis van Frequin aan waar diens vrouw met krulspelden
in het haar verschrikt uit het raam hangt. Een buurman, die Muntz eerst
nog vriendelijk te woord staat, wordt langzamerhand gek van het gezuig
en wil de deur dichtsmijten. Muntz is hem voor en met zijn voet tussen
de deur imiteert hij de Nijmeegse tongval van de altijd verontwaardigde
verslaggever: “Nog één vraagje, nog één
vraagje”.
Na een grondig buurtonderzoek volgt de apotheose. Een korte ontmoeting
tussen Frequin en zijn dubbelganger. Muntz valt de reporter amicaal
om zijn schouders, kijkt ironisch de camera in en roept steeds enthousiaster:
“Hé Willy, hoe gaat-ie?” De beelden van de wegkwijnende
Frequin worden herhaald in Het blauwe licht, waar toenmalig tv-recensent
Frits Abrahams opmerkte dat hij Muntz graag elke week achter Frequin
aangestuurd zag. Muntz: “Ik zag hem kort na die parodie met zijn
hoofd uit het raam hangen, ergens op het HMG-terrein in Hilversum. Na
mijn enthousiaste “hallo Willy”, wist hij niet hoe snel hij
weg moest rennen”. Onlangs interviewde Muntz Ronald Jan Heijn in
het Oibibiogebouw. Met vestje en lange haren, die hij met een knik van
zijn hoofd voortdurend in model schudde, stelde Muntz vragen als: “Je
gelooft in reïncarnatie. Waarom denk je dat je kinderen jou gekozen
hebben” en “Hoe komt het dat je gescheiden bent?”
Tijdens het interview schuift Muntz richting zijn doelwit op en streelt
de armen van Heijn terwijl hij vragen stelt. Uiterlijk onbewogen praat
de new-age-goeroe door, zijn interviewer niet eenmaal in de ogen kijkend.
Na de uitzending ontving de VPRO een brief van Heijns advocaat. Hij
was gevallen over de inleidende woorden van Muntz. “U kent ze wel.
Mensen die persoonlijke groei halen uit het feit dat hun vader door
het achterhoofd is geschoten. Ronald Jan Heijn is er zo een. Ondertussen
laat hij zijn personeel ook een persoonlijke groei doormaken, door ze
binnen een jaar weer op straat te zetten”. Inmiddels is de zaak
geschikt en liet Heijn de VPRO nog fijntjes weten te hopen dat Muntz
persoonlijk gegroeid zou zijn na deze uitzending.
Muntz
verzorgt samen met cameraman en regisseur Van de Wint het Waskrachtonderdeel
“de commercieel medewerker”. Niet iedereen is ingenomen met
de bijdragen van het duo. Tot nu toe wilden alle geïnterviewden
het gesprek voortijdig afbreken, maar dankzij de overtuigingskracht
van het tweetal (“Het is in uw belang dat we verder gaan”)
konden de opnamen steeds worden voortgezet. Ook in eigen huis is er
kritiek. Van de Wint: “Een deel van de redactie is bang dat hun
belangwekkende onderwerpen door onze items benadeeld worden. En ze vragen
zich af wat we eigenlijk toevoegen. Ook worden er stevige ethische discussies
gevoerd. Hoe ver kun je gaan met manipulatie? Kun je het maken mensen
niet uit te laten praten? Doen we wel aan hoor en wederhoor? Gelukkig
heeft de VPRO heimelijk kijkcijfers nodig en mogen we vooralsnog doorgaan”.
Het door de VPRO -hoofdredacteur als “permanent bedrijfsrisico”
omschreven programma stuurde Muntz en Van de Wint voor de uitzending
van zondag naar de Wiener Sängerknaben in Wenen, om uit te zoeken
hoe het zit met “de pedofilie achter het knapenkoor”. Muntz:
“Op zoek naar kwalijke praktijken, deel ik daar uiteindelijk lolly’s
uit, neem een knaapje op mijn schoot en begin hem te aaien. Toen brak
de hel los. Zoiets doe je niet in Oostenrijk. Ze zeiden dat er bij ons
zoveel kinderporno was, omdat wij het wel allemaal goedkeurden”.
-Paul van Liempt-
