Parool theater

AROOL THEATER

Pokerhol

CURT SIMONS

'Poker is een behendigheidsspel,'' vindt advocaat Peter Plasman. Rob Muntz, die op televisie meedoet aan een pokercompetitie, en Paul Jan van de Wint hadden de strafpleiter gisteren met een aantal professionele pokerspelers in het Parool Theater uitgenodigd om erachter te komen waarom het kaartspel momenteel zo populair is en om enige uitleg over poker te krijgen. Al kwamen de kaarten zelf niet op tafel.

Plasman speelt al sinds 1968 poker. Het begon op de middelbare school en tijdens zijn militaire dienst pokerde hij soms wel zes tot acht uur per dag. Ook de professionele spelers brengen een groot deel van de dag met het spel door. Is het niet aan tafel, dan wel via internet. De professionals verdienen soms flinke sommen geld. Een verslavend spelletje dus?

''Als je eenmaal begint, wil je beter worden,'' aldus Plasman. ''Pokeren is niet alleen een kwestie van geluk. Je probeert je tegenstanders steeds af te troeven.''

Ook de juridische aspecten kwamen aan bod. Plasman is momenteel advocaat van een café-eigenaar. In zijn zaak werden door een kaartvereniging pokertoernooien gehouden. Justitie en de Fiod deden met groots machtsvertoon een inval omdat dit in hun ogen niet in besloten kring gebeurde. Volgens Plasman deed justitie dat vanwege de grote populariteit van poker. Hij vindt het belachelijk dat geprobeerd wordt dergelijke evenementen aan banden te leggen, omdat die verslaving in de hand zouden werken. ''Maar we moeten maar uitkijken wat we hier zeggen,'' zei Plasman met een knipoog. ''Voordat je het weet zit iemand van justitie of de Fiod in de zaal. We zouden hier toch maar aan het pokeren zijn.''

In de zaal bleek echter niemand uit die kringen te zitten. Muntz: ''Hè, wat jammer nou. Een inval in dit zogenaamde pokerhol had ik wel willen meemaken. Maar wie weet komen ze nu elke keer controleren of we niet aan het pokeren zijn als ik weer een avond organiseer in het Parool Theater.''
© Het Parool, 17-04-2007

Winkeloppassers

OMHOOGGENEUKT HUPPELKUTJE VERA SPAANS

Dit was niet wat ze hadden voorgesteld, de club van Nieuwemensenlerenkennen.nl. Verwachtten ze een hilarische avond uit met Rob Muntz en Paul Jan van de Wint, belandden ze in plaats daarvan bij een kringgesprek met twee (levensmoeë) droogkomische oude mannen in het Parool Theater.

Programmamakers Van de Wint en Frans Bromet zijn niet verbitterd. Ze zijn teleurgesteld. In de televisie, en vooral in de VPRO, die tegenwoordig wordt bestierd door 'functionarissen' die geen mooie programma's meer willen maken, maar vooral op de winkel passen. ''Het zijn net burgemeestersposten,'' zegt Van de Wint.

De heren komen niet meer aan de bak, zo veel is duidelijk. Van Bromet liggen nog twee documentaires op de plank, en Van de Wint mag - voorlopig - de televisieversie van het succesvolle radioprogramma De inburgerking niet maken. Sidekick Muntz is niet afwezig, omdat hij druk doende is met persiflages op Hitler, Jezus of Sinterklaas. Hij verkoopt magische edelstenen op een speelgoedbeurs in Duitsland.

Bromet en Van de Wint laten zich niet uit het veld slaan. Bromet zal een 'persoonlijk' kookprogramma maken, gesponsord door supermarktketen Dirk van den Broek. ''Je wilt een auteursprogramma,'' stelt Van de Wint vast. ''Geen format.'' Hij spuugt het woord uit. ''De publieke televisie van nu is zo ingericht dat elke aap een programma kan maken.''

Zelf wil hij met Muntz een videolog maken op internet, met oude filmpjes, en van de opbrengsten weer nieuwe maken. Hoe die website geld moet opleveren is nog wel de vraag: via advertenties, of betaalde doorklikjes naar porno of goksites? Hij vraagt het de zaal: ''Want van jullie twintigen weet ik zeker dat jullie onze doelgroep zijn.''

Het stemt weinig hoopvol. Een vaste bezoekster achterin de zaal mompelt dat het haar niet zou verbazen als deze avond eindigt in een collectieve zelfmoord.

Bezoeker Carlo Vuur ziet het allemaal niet zo somber in. ''Wij hebben wel veel nieuwe mensen leren kennen.''

© Het Parool, 31-01-2007

http://www.parool.nl/parooltheater/2007/013107-bromet.html

Sint Muntz

CORRIE VERKERK

Hoe oud was Sinterklaas nu eigenlijk? De deelnemers aan de Grote Sinterklaas Quiz hadden het er moeilijk mee. De ware leeftijd, 1738 jaren, werd maar door een enkeling geraden. Die enkeling mocht naar huis met de complete Parool-serie 'Verboden Boeken'.

In een broeierige, bomvolle zaal was het gisteren sinterklaas voor volwassenen met Rob Muntz als goedheiligman.

Voor volwassenen, inderdaad. Zo werden de dames, die zich als flamboyante pieten hadden uitgedost, verrast op een podiumact van male stripper Marco en mochten de heren zich vergapen aan erotisch danseres Vinanda. Dat Marco zijn achtergrondmuziek was vergeten, ach, wat zou het. De aanwezige troubadour zette, samen met de bezoekers, een vrolijke deun in.

Spontaniteit, daar ging het gisteren om. De winnaar van de quiz bleek ook nog eens een swingende sinterklaassong te hebben geschreven en het damesduo van het Zeedijkkoor zette spontaan een lied in over de Sint Nicolaaskerk.

De woordvoerster van de vakbond voor prostituees, Metje Blaak, schoof niet zomaar aan tafel. De sint is namelijk, zoals niet iedereen weet, door de eeuwen heen ook nog eens de beschermheilige van de hoeren. Muntz zelf excelleerde als een wat 'sleazy' sint met een blinkend nepgebitje. Hij moest echter vroeg weg.

Terwijl hij uit volle borst werd toegezongen en alle bezoekers door de pieten op cadeautjes werden getrakteerd, baande hij zich een weg naar de taxi die hem rond half elf naar het noodlijdende Talpa-programma Het Land van Maas & Geel zou brengen. In het theater stond de tv er klaar voor. Iedereen wist dat de sint een paar pittige gedichtjes en andere verrassingen in voorbereiding had. Maar in het wat voortkabbelende land van Maas & Geel wist men zich weinig raad met deze enigszins opmerkelijke sinterklaasverschijning. Tja, zo wordt het natuurlijk nooit wat.

Circusdieren

KIRSTEN ZIMMERMAN

'Het circus moet weer allure krijgen: helden, magie, mysterie. En dat gezeur over wilde dieren... die activist durft toch niet te komen.''

Met behulp van Formule-1-organisator Bernie Ecclestone, Hollywood en game-ontwerpers wil Waskracht-man Rob Muntz het circus terugbrengen naar vervlogen tijden. Een circusvriend, de eigenaar van Casablanca en een circusdirecteur dachten gisteravond met hem mee. En die dierenactivisten, die kwamen wel. Muntz zelf was er wat stilletjes onder.

''De winkeliers aan de Nieuwmarkt vroegen of de leeuwen volgend jaar kattenbrokjes te eten konden krijgen: ze stonken zo.'' De eerste helft van de avond vertelde Casablanca-uitbater Wim Peeters rustig over circus Rigolo: een klein circus met acrobaten, trapezewerkers, jongleurs en clowns dat elk jaar met de Hartjesdagen, in augustus, op de Nieuwmarkt staat. ''Junks liggen in de kassawagen en fietsers rijden dwars door de tent heen. 'Ik fiets altijd zo', zeggen ze dan. Toen de tent al binnen twee uur afgebroken was kregen de circusmensen een groot applaus.'' Auto's waaraan de tent noodgedwongen verankerd was, werden echter dagelijks bekeurd, omdat ze niet op het plein mochten staan.

Na de pauze brak de discussie los. ''Olifanten en tijgers hebben ook eergevoel. In een circus worden ze onderworpen en met pijnprikkels gedwongen kunstjes te doen.'' Vooraan zaten bleken twee felle dierenactivisten. ''Wat vinden kinderen het mooiste? Leeuwen en olifanten. Bovendien kun je circusdieren wel op een goede plek onderbrengen, maar ze krijgen heimwee naar hun oude omgeving, hun oude baas,'' wierp Peeters tegen. Journaliste en circusartieste Natasha Gerson nam het ook voor het circus op: ''Circusdieren die al drie, vier generaties lang in het circus leven, lijken meer op circusmensen dan op hun soortgenoten elders in de wereld.'' Wel of geen dieren? Na handen opsteken was het fiftyfifty.

Grimmig sfeertje

VERA SPAANS

Het begon nog zo gemoedelijk. Rob Muntz liet een radiodocumentaire horen over de Almeerse gangsterrapper Bilal Souffiani. Maar de veertig minuten dat zijn gasten - columniste Ebru Umar en journalist Peter Breedveld - tegenover elkaar zitten te luisteren, hebben geen band gesmeed.

Breedveld is boos op Umar. Dat was hij al een tijdje, maar toen ze vorige week in het AD 'pochte' de ware achternaam van Hirsi Ali te hebben verklapt aan minister Rita Verdonk was voor Breedveld de maat vol: ''Dat dóé je gewoon niet.''

Wat hij zelf wel deed, was hierop een column schrijven op zijn website Frontaal Naakt, die begint als persiflage op de persconferentie van Hirsi Ali: 'Ik ben Ebru Umar, die de dochter is van Hyena, de zoon van Jakhals …' Waarna hij stelt dat Umar haar buikje rond eet van het rottende lijk van Theo van Gogh. Bovendien: ze schrijft al anderhalf jaar lelijk over Hirsi Ali. ''Dat is onverantwoordelijk.''

''Ach, flikker toch op,'' zegt Umar.

Muntz gebaart haastig naar de barman dat er meer drank moet komen. Deze besluit dat een karaf water de sfeer moet redden.

Umar legt uit dat ze in het AD aan wilde geven dat Verdonk allang op de hoogte was van de echte achternaam van Hirsi Ali, en dus heeft gelogen. ''Ben ik dan een nazi?''

Breedveld sputtert wat. ''Moet je daarover nou zo'n gemeen stukje schrijven, Peter?'' vraagt Muntz, zichtbaar geamuseerd. Breedveld komt er niet uit, maar krijgt steun van de door hem verzamelde voorste rij. Umar pareert het ene na het andere verwijt met verve. Wanneer iemand haar vraagt waarom ze niet met Theodor Holman gaat praten in plaats van hier met wildvreemden, antwoordt ze: ''Ik ben uitgenodigd het gesprek aan te gaan met Peter Breedveld. En het leuke is dat hier de zaal mee kan praten.''

De borrel na afloop was nog nooit zo snel voorbij.

Muntz' medium

VERA SPAANS

Eigenlijk zouden Rob Muntz en Paul Jan van de Wint vanavond publiekelijk hun wonden likken in het Parool Theater. Hun tv-programma De Milieuridders is van de buis gehaald, en nu zijn ze op zoek naar een nieuwe carrière. ''We hadden geen gast voor vanavond,'' zegt Muntz. ''Maar toen dacht ik: volgens mij heb ik nog een paranormale schoonmaakster.''

En inderdaad. Femmie Beverwijk (57) legt kaarten en heeft contact met mensen aan gene zijde. Ze maakt schoon 'om met beide benen op de grond te blijven', in haar vrije tijd werkt ze als medium. Ze ziet geesten, 'engelbewaarders' of 'gidsen', die haar influisteren dat een relatie ten dode is opgeschreven, of dat iemand beter geen nieuwe zaak kan beginnen.

Vaak ziet ze ook leuke dingen: zo weet ze dat het Parool Theater voorlopig blijft bestaan. ''Ten minste vijf jaar.'' De oprichter van het theater is er ook: ''Hij staat op het balkon en kijkt lachend naar beneden.''

De zaal mag vragen stellen. Bezoekster Metje Blaak wil weten waarom ze naar Amsterdam is gekomen. ''Voor werk,'' antwoordt Beverwijk, met haar ogen dicht. ''Je hebt veel geleerd, en nog veel te doen.''

Het is voer voor cynici: ''Ik ben ook paranormaal,'' zucht een vaste bezoekster aan de bar. Dan vraagt Blaak of er iemand bij haar is. Iedereen heeft een gids, knikt Beverwijk. Blaak veert op. ''Een beetje een lekkere kerel?'' Beverwijk schudt het hoofd: ''Het is een kind van acht.'' Dan richt Blaak zich tot de zaal: ''Dit is het derde medium dat mij precies dit vertelt!''

Niet iedereen is overtuigd. ''Ik kwam om te horen wat Muntz en Van de Wint gingen doen,'' zegt iemand. Maar daar blijft Beverwijk vaag over: als de financiering van 'het nieuwe plan' van de twee rond komt, gaat het lopen. ''Als een tierelier.'' Muntz heeft hoop geput uit de avond. ''De komende vijf jaar zien jullie me in elk geval hier!''

Het milieu

ANNEMIEK VERBEEK

Elsevier-journalist en verklaard luis in de pels van de milieu- en dierenbeweging Simon Rozendaal kwam gisterenavond een blijde boodschap verkondigen. Premier Balkenende kan tevreden zijn. Het valt allemaal reuze mee met dat milieuprobleem, verklaarde Rozendaal tegenover 'milieuridders' Rob Muntz en Paul Jan van de Wint. ''Het is nog nooit zo schoon geweest in Nederland.''

Rozendaal is teleurgesteld in de milieubeweging. Zo veel werd al snel duidelijk. Als jonge hond was hij nog lid van Milieudefensie, maar de schellen vielen hem van de ogen toen hij eind jaren tachtig in Oost-Europa échte vervuiling zag. ''En dan zeuren we hier over de korenwolf. Ze liegen en bedriegen, alleen maar om ons angstige burgers het geld uit de zak te kloppen.''
Broeikaseffect?
''Voordat het broeikaseffect was uitgevonden, zat het KNMI in een armoedig hutje. Nu bewoont het een paleis.''
Klimaatverandering?
''Menselijke hoogmoed. Alsof wij belangrijk genoeg zijn om zoiets complex te veroorzaken.''
Kyoto?
''Geldverspilling.''
Kernenergie?
''Helemaal vóór.''
Interessanter werd het aan het eind van de avond, toen de psyche van de dierenactivist aan een analyse werd onderworpen. Muntz vertelt het waargebeurde verhaal van 'het meisje met de kat'. Het meisje worstelde als overtuigd vegetariër elke avond met haar principes als ze een blik kattenvoer opende. Een duivels dilemma, waar de heren op het podium en in de zaal overigens smakelijk om konden lachen.
Het was tijd om naar het Bal der Geweigerden te gaan. Daar werden Muntz en van de Wint eigenlijk al ruim een uur eerder verwacht om de boel aan elkaar te praten.

Link naar gesprek met Simon Rozendaal: http://www.parool.nl/radio/2006/pt-031406-ridders.html

Circusmeisje Natasha Gerson

VERA SPAANS

Ze ging op haar veertiende van school en reisde zes jaar met een circus mee. Naast haar werk als spreekstalmeester en messenwerpobject schreef Natasha Gerson (36) over het milieu en de krakerswereld. Sinds kort werkt ze mee aan het televisieprogramma Milieuridders van Rob Muntz en Paul Jan van de Wint.

''Dus je kunt heel goed stilstaan,'' stelt Van de Wint vast in een vol Parooltheater. ''Hoe kom je erbij om zes jaar lang op te trekken met idioten?'' Van het circus naar dierenrechten is een kleine stap. ''Ik vind het bijzonder hoeveel clubjes zich bezighouden met de rechten van circusdieren,'' zegt Gerson. ''De arbeiders en meereizende kinderen interesseren niemand iets.'' Sterker nog: ''Er zijn meer mensen die zich druk maken om circusdieren dan er dieren in het circus werken.''

Ze reageert geïrriteerd wanneer Muntz 'Nederlands bekendste dierenactivist', Volkert van der G., te berde brengt. Gerson sprak hem in 1997, toen ze zich bezighield met de varkenspest. ''Ik geloofde, en dat doe ik nog steeds, dat de epidemie een complot was van de overheid om de intensieve varkenshouderij de wereld uit te helpen.'' Ze vertelt dat zes weken voor de uitbraak aan de universiteit van Nijmegen een doortimmerd model over de varkenspest werd gepresenteerd. Het rampenscenario lag klaar, toch werd later beweerd dat niemand wist hoe de pest kon zijn uitgebroken, of hoe deze een halt kon worden toegeroepen. Ook Volkert vond de theorie plausibel, zegt Gerson, maar ze geeft toe: ''Ik heb het nooit hard kunnen krijgen.''

Muntz en Van de Wint doen van alles, behalve het gesprek leiden. Muntz haalt bier en pleegt een fictief telefoontje. Van de Wint roept af en toe iets over blindengeleidehonden die toch ook slaaf van de mens zijn. Twee vrouwen op de eerste rij mengen zich actief in de discussie. De rest van het theater wordt gevuld door de dertigersclub Leukemensenlerenkennen.nl. Na de pauze is de helft van hen de kroeg in gedoken.

Dat is jammer, want Gerson heeft een boel te vertellen. Over het Wereld Natuur Fonds, dat zich inzet om 'oernatuur' terug te brengen in Nederland. Dat oerpaarden soms grazen boven versgestorte giftige bagger interesseert hen niet, zegt Gerson, want het fonds houdt zich bezig met natuur, en niet met het milieu. ''Een medewerker zei: 'We bouwen de parken van Nederstad'.''

Maar eigenlijk is het publiek alleen geïnteresseerd in Gerson als circusmeisje. Aan het einde wordt in het wilde weg gefilosofeerd over burgerlijke ongehoorzaamheid, of hoe je de wereld kunt verbeteren. Gerson vindt het aanmatigend om anderen te vertellen hoe zij dat moeten doen, zegt ze. Van de Wint sluit af: ''Geef toe, van messenwerpobject tot onderzoeksjournalist is een lange weg.''

Bont

PAUL VUGTS

Bont. En dan vooral het handmatig nekken van chinchilla's, het levend villen dan wel elektrocuteren van pelsdieren: Rob Muntz en Paul Jan van de Wint hadden gisteren in het Parooltheater een onderwerp bij de kop waarmee je alle kanten uit kon.

Hun tv-serie De Milieuridders, waarin het zelfverklaarde 'omstreden duo' op de bekende 'luchtige manier misstanden aan de kaak stelt', staat komende vrijdag geheel in het teken van de bontmode, en de ethische kwesties daaromtrent.

De bezoekers van het theatertje keken alvast naar de uitzending. Daarin deed een notabene vegetarische styliste van bontcouturier Frans Molenaar uit de doeken dat er zo'n dertig bevers in een mantel gaan; en dat dat niet zo'n ramp is mits ze een beetje netjes verwerkt zijn. Daarna volgden de beelden van een man die doodgemoedereerd de eerder genoemde chinchilla's de nek om zat te draaien, om ze vervolgens met een soepele polsbeweging op de vloer te zwieren - waar ze bleven stuiptrekken.

Tijd voor de diepgaande levensvragen, die ook wel wat verder mochten gaan dan bont alleen.

Hoe ver moet dierenliefde gaan? Mag je een vleesetende plant doodtrappen? Slaat het ergens op om als vegetariër katten te houden, carnivoren immers? Zijn veganisten fanaten? Waarom zou je bijvoorbeeld geen honing mogen eten: een bij vindt het toch leuk honing te maken; waarom ben je anders een bij?

Een dame in de zaal gaf nog een heel andere zwier aan de kwestie: hebben dieren soms meer rechten dan mensen, aangezien je wel je hond kun laten inslapen maar niet je terminale vriendin?

Goed, het was een fijn samenzijn.

Dierenleed en Milieuridders

CORRIE VERKERK

Het was een drukke, levendige en bovenal ook rumoerige opening van het nieuwe seizoen, gisteravond in het Parool Theater. Over dieren, milieu en natuur ging het, én over nieuwe programma van het duo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint: De Milieuridders. Een ongetwijfeld weer spraakmakend tv-avontuur, waarin het ridderduo ten strijde trekt tegen onrecht en (milieu)schandalen.

Gisteren schoven bij hen aan tafel Sjoerd van de Wouw, ecoloog en verbonden aan Wakker Dier, en Elena Simons. De laatste hield zich, zo probeerde ze haar publiek uit te leggen, bezig met het stimuleren van 'duurzaam consumeren op een leuke manier'. En dat vooral met vrouwen tussen de zestien en 35 jaar.Hip en jong dus. ''En waar veel jonge vrouwen zijn, daar komen de jonge mannen vanzelf.''

Commercieel mooi gedacht maar, zo wilde de zaal graag weten, wat deed 'wereldverbeteraar' Simons zoal in de praktijk om het milieu er beter op te maken? Voor zeshonderd euro per maand een goedwillende vastgoedhandelaar tips geven over een milieuvriendelijker energiebeleid bij nieuwe woningprojecten bijvoorbeeld. ''Voor zéshonderd euro?'' klonk het wat schamper uit het publiek? ''How sweet to be an idiot.''

Haar pleidooi dat ook dieren recht hebben op seks vond een gewilliger oor. Want die beestjes in de bio-industrie mogen toch, voordat ze zo'n treurige dood sterven, ook wel eens aan hun trekken komen? Simons: ''Waren jullie toen je jong was nooit bang om te sterven voordat je ooit seks had gehad? Wie steekt de vinger op?'' Oké, interviewer Muntz wilde er wel voor uitkomen, maar voor de rest bleef het eventjes rustig in het theater.

Duidelijk was wel dat het onderwerp dieren en dierenleed tot heftige emoties leidde. Hoever mochten we gaan in het 'vermenselijken' van het dier?, vroeg Van de Wint zich af. Had een vlieg ook gevoelens en mocht je een vis op het droge laten spartelen? Het leed der vissen mocht zeker niet onbesproken blijven, aldus Van de Wouw. Maar er waren prioriteiten. ''Laten we eerst eens beginnen met iets te doen aan het lot van 20 miljoen varkens. Aan die vissen zijn we de komende vijftig jaar nog niet toe.''

''Dieren zijn er om opgegeten te worden,'' aldus een bezoeker, die als een van de weinigen het recht der carnivoor verdedigde. ''Een zelfgeschoten Bambi is heel lekker.'' En bij het verhaal over doorgefokte kippen wier borsten, vanwege zo'n lekker kipfiletje, met opzet zo werden 'opgepompt' tot ze voorover kukelden, klonk het ietwat provocerend: ''Als het goeie filet is heb ik daar geen moeite mee.''

Het regende gisteravond variaties op het thema. Ineens hadden we het over 'pus in melk'. Getver. Maar de waarheid mocht niet verzwegen worden. Bijna alle koeien, legde Van de Wouw uit, hebben een uierontsteking en dat ontstekingsvocht wordt via de melk afgevoerd: een half vingerhoedje per liter. Drink smakelijk. ''Ach, als ik er maar niet dood aan ga,''meende een bezoekster. En gelukkig, het vingerhoedje pus bleek niet schadelijk.

En dat er door het voedsel van varkens (dikwijls supermarktvoedsel dat over de datum is) één procent plastic bleek te zitten? Dezelfde dame: ''Zolang er nog heel veel ergere dingen in de wereld gebeuren, kan ik me daar niet al te druk om maken.'' Al stond voor bijna iedereen - van aanwezige vegetariër tot vleesliefhebber - wel voorop dat 'geen enkel dier onnodig mag lijden'. Kortom, het was een leerzaam avondje.

Ooit geweten dat koeienscheten zo'n verderfelijke invloed op het broeikaseffect hebben dat men in Japan overwoog om daar belasting over te heffen? Nou dan.

Parool Theater Radio

God bestaat niet - of toch wel?

CORRIE VERKERK

Dat er zoveel mensen waren afgekomen op drie woorden - het verbaasde de mannen ietwat. Maar toch was het zo. Aan de vooravond van Rob Muntz & Paul-Jan van de Wints tv-reeks God Bestaat Niet was het Parool Theater tot de nok gevuld. Gelovigen en ongelovigen, fans en critici van het duo, ze wilden er - voor zover mogelijk - het fijne van weten.

Allereerst was er de rel met de Sint-Nicolaaskerk, die ze onder valse voorwendselen zouden hebben gehuurd voor hun opnamen. Muntz herhaalde het nog maar eens: ''We hebben duidelijk gezegd dat we een programma maakten over mensen die geloven en niet geloven.'' En had de rechter niet in hun voordeel beslist? Maar waarom hadden ze bijvoorbeeld geen moskee gekozen? Muntz: ''Omdat een moskee een lelijk ding is.'' En dat het oneerbiedig was om in een cowboypak op de kansel te klimmen? ''De pastoor heeft Robbie zelf in z'n pak op de kansel gehesen,'' pareerde Van de Wint. ''Wij hebben geen verschrikkelijke dingen gedaan.''

Uiteindelijk bemoeide iedereen zich ermee en werd zelfs een enkele getuigenis afgelegd. ''Ik sta hier als gelovige,'' aldus een vrouw. Ze had, vertelde ze, in de kinderprostitutie gezeten, haar zoon had zich verhangen en door al die ellende was ze toch weer bij God terechtgekomen. ''Dat heeft me enorm goed gedaan.''

Het duo had als gast bioloog/geoloog Tom Zantewelle uitgenodigd. ''Hij gaat ons nu uitleggen dat God wel bestaat.'' Zantewelle had er 'een partijtje zaalvoetbal voor aan de kant geschoven' om in een beknopt college zijn visie uit de doeken te doen. Als aanhanger van het intelligent design-denken probeerde de bioloog op wetenschappelijke wijze aan te tonen dat er 'iets moet zijn'. Iets dat verantwoordelijk is voor de creatie van de wereld en het heelal zoals wij die kennen. ''In den beginne,'' zo citeerde hij de bijbel, ''schiep God de hemel en de aarde.'' En die hemel zouden we daarbij bijvoorbeeld best mogen vertalen in 'heelal'.

De Big Bang passeerde de revue, Darwin, de evolutie en ingewikkelde patronen, die haast te complex lijken om toeval te zijn. ''Alsof je met een blinddoek om één vierkante centimeter raakt aan het andere eind van het melkwegstelsel.'' Kun je dat nog toeval noemen?

''Het lijkt er dus op,'' interrumpeerde Van de Wint, ''dat iemand die ontwerpen met opzet heeft gemaakt?'' Als ongelovige vond hij dat maar moeilijk te geloven. ''Maar,'' aldus Zantewelle, ''van een boek accepteer je toch ook dat er een auteur is geweest?''

Van de Wint: ''Ja, dat hoef je niet te accepteren. De naam staat op de kaft.''

Ook in de zaal liet niet iedereen zich overtuigen: ''We hebben God altijd geplaatst daar waar onze kennis ophoudt,'' aldus een bezoekster. En een buurvrouw: ''Een god die een wereld als deze heeft geschapen, die zou ik wel eens op het matje willen roepen.''

Wie gelooft, komt niet in de hemel

CORRIE VERKERK

Waar komt agressie vandaan, hoeveel procent van onze hersenen gebruiken we en bestaat er een God? Volgens Paul Jan van de Wint en Rob Muntz mochten we God uit ons boekje schrappen. In het Parool Theater spraken zij over de 'ins en outs' van religie, het menselijke brein, het verschil tussen vrouwen- en mannenhersenen, en meer, met arts, neurobioloog en hersenonderzoeker Dick Swaab.

Ze bleken Swaab niet zomaar te hebben uitgenodigd. De onderzoeker is de eerste gast in het nieuwe tv-programma van Muntz & Van de Wint: God bestaat niet. De overvolle zaal kon als eerste kennisnemen van aflevering één, waarin het interview met Swaab werd afgewisseld door hilarische filmpjes met onder meer Muntz als opmerkelijke duivel. ''Leuk programma,'' grapte de geïnterviewde na afloop, ''alleen jammer van al dat geklets tussen die filmpjes door.''

Ons gedrag, ons karakter wordt , zo stelde Swaab, al in de baarmoeder gevormd. Ook de mate van agressie wordt mede bepaald in deze levensfase. De kleinste zaken kunnen zo de grootste gevolgen hebben. Een rokende moeder? Een pilletje? Het kan in een mum van tijd de hersenen v an het nog ongeboren kind beïnvloeden. In hoeverre kan je dan iemand moreel verantwoordelijk houden voor een agressieve daad?

Ongestraft kan men zoiets natuurlijk niet laten. Maar niet altijd is iemand honderd procent verantwoordelijk voor eigen daden. Ulrike Meinhofs bekering tot het terrorisme werd later wel geweten aan een persoonsverandering die ontstond doordat bloedvaten drukten op de hersenen van de Duitse journaliste.

Veel is verklaarbaar. Maar hoe zit dat met religie? Swaab: ''Er zijn mensen die door bepaalde epileptische aanvallen religieuze ervaringen krijgen. Dat overkomt ook 'ongelovigen', die dat dan misschien voor zichzelf houden.'' Mohammed en ook Paulus, om maar een paar groten te noemen, zouden hieraan geleden hebben.

Swaab: ''Mensen zijn bang voor de dood. Sommigen vinden zich zo belangrijk dat ze niet kunnen geloven dat het op een moment voorbij is. Maar een ziel? Een hemel? ''Elke godsdienst sluit de andere uit, dus komt er niemand die hemel binnen.''

En hoe zat het met de combinatie agressie en religie? Swaab: ''Het heeft geen zin meer om tegen elkaar ten strijde te trekken. In een paar duizend jaar zal dat een stuk minder gebeuren.'' Nog even geduld dus.

De zaal kon er intussen geen genoeg van krijgen. Vragen over dromen, over bijna-doodservaringen en — natuurlijk - ook over Swaabs visie op homo- en transseksualiteit. Je seksualiteit, aldus Swaab, ligt vast in de hersenen. Daar valt niks aan te veranderen.

Van de Wint had intussen stevig nagedacht hoe het nu moest met de groep ' psychopaten' die door hun aangeboren agressie niet te helpen zijn.

''Kunnen we die geen geweten geven. Dan hangen ze zich vanzelf wel op.''

Religie: een prachtige uitvinding!

Heeft het leven zin? Bestaat er een god? Het zijn vragen waarop gelovigen een bevestigend antwoord weten. Maar hoe kunnen zij op deze moeilijkste aller vragen zo snel een antwoord hebben gevonden, terwijl over de beantwoording van veel simpelere vragen vaak jaren wordt gedaan? Deze retorische vraag stelde Freud zich honderd jaar geleden al. Filosoof en psycholoog Jaap van Heerden stelde hem gisteren in een gesprek met Paul Jan van de Wint en Rob Muntz opnieuw.

Ontspannen, onder het genoegen van een biertje, legde de schrijver van het boekje Wees blij dat het leven geen zin heeft de zwakte van religie bloot. “Mensen zoeken naar absolute antwoorden op levensvragen omdat ze bang zijn, omdat ze zekerheid willen. Een zekerheid die niet bestaat.”

“Het geraffineerde van religie is dat zij, ondanks dat zij zelf ook verzonnen is, inhoudt dat zij zeker de enige waarheid is,” stelt Van Heerden. “Ik complimenteer geloven altijd met deze fantastische uitvinding. Maar het is natuurlijk een raadsel hoe mensen tot deze irrationele conclusie zijn gekomen. Je moet als intellectueel de aanhangers van godsdiensten daarom zo veel mogelijk tegen de haren instrijken. Gelovigen leggen zich niet toe op de zeer relevante vragen van leven en dood, maar op de antwoorden op deze vragen. De daarmee gepaard gaande verabsolutisering van de antwoorden is gevaarlijk. Mensen slaan elkaar er de hersens om in.”

Religie is een menselijk product, een verzinsel. Om zich in te stellen op toekomstige situaties hebben mensen de mogelijkheid om tegen de feiten in te redeneren. Deze mogelijkheid biedt hun echter ook de ruimte om over levensvragen na te denken die niet zijn te beantwoorden, zo redeneert Van Heerden. En dat schept onzekerheid. “Maar waarom probeer je niet zelf een antwoord te bedenken. Door te geloven geef je deze mogelijkheid uit handen. Je neemt klakkeloos een willekeurig antwoord over. Een antwoord dat daarom niets waard is. Ik begrijp niet waarom veel mensen het bevrijdende van discussie en relativering niet zien.”

Van Heerden sprak laatst met een gereformeerde man die erg druk was met de vraag welke zin het leven had. Toen hij hem vertelde dat hij blij was dat het leven geen zin heeft, was de man geshockeerd. “Maar wat voor zin zou je eigenlijk aan het leven willen geven?” was de volgende vraag van Van Heerden. “Je weet niet half wat je je op de hals haalt. Als mens ben je niets. Je moet er gewoon het beste maken. En dat is mooi. Het leidt tot een voortdurende inventiviteit.”

Een paar biertjes, anderhalf uur en vele niet te beantwoorden vragen later zit de avond er op, al lijkt men nog lang niet uitgepraat. En had deze avond in het Parool theater zin? In ieder geval werd er weer het beste van gemaakt.

Parool Theater Radio

©Parool, 28-4-2005

De grenzen van de provocatie

CORRIE VERKERK

Drie programmamakers onderweg in Israël. Daar draaide het gisteravond zo'n beetje om in het Parool Theater. En over de grenzen van provocatie. Robbie Muntz en Paul Jan van de Wint mogen zich wat betreft dat laatste grootmeesters noemen. De zoektocht langs de grenzen van het toelaatbare brak hen uiteindelijk met Muntz' Hitler-persiflage in Oostenrijk op. ''We werden uitgemaakt voor fascisten en konden nergens meer werken.''

Maar zover was het nog niet toen ze samen met stand-up-comedian/tekstschrijver Micha Wertheim naar Israël vertrokken, voor een reportage met Muntz als tv-dominee-over-the-top. Het leidde uiteindelijk tot de intrigerende mededeling op de aftiteling: 'Met tegenwerking van Micha Wertheim'. Wertheim zou er later nog een verhaal over schrijven, te lezen op de site van Muntz & Van de Wint.

Het was een opmerkelijk drietal dat door het Heilige Land trok, met als missie van Muntz & Van de Wint de fundamentalistische kanten van zowel het christen- als het jodendom ter plekke (en hilarisch) in kaart te brengen. Van de Wint: ''Wij zijn nogal van de provocatie en de confrontatie.'' Wertheim daarentegen voelde zich daar soms minder prettig bij. Het gekke, zo blikte hij terug, was dat hij meer schaamte voelde bij het op de hak nemen van de christenpelgrims dan bij de joden. Neem nou dat moment dat Muntz er met het enorme kruis van Poolse bedevaartgangers vandoor ging, na daar eerst als een gekruisigde Jezus bij geposeerd te hebben. ''Dan dacht ik toch: 'Die mensen hebben voor zo'n reis misschien een heel leven gespaard...'' Om vervolgens in handen te vallen van het voortdenderende tv-duo. ''Die twee wilden in tien dagen door heel Israël, ik heb bijvoorbeeld tien dagen nodig om iemand te bellen.'' Bang, ja dat was hij ook wel eens geweest. ''Moesten ze wel om lachen.'' Maar met je auto door Hebron rijden, raadde hij zijn gezelschap aan, kon je toch écht beter doen met een heel groot bord met PERS op je auto.

De reis bracht hen naar de Klaagmuur, naar markten waar dominee Muntz zijn moslimbroeders vrolijk doorzaagde over bommen en molotovcocktails (11 september 2001 was nog ver weg) en naar joodse 'settlers' in hun nederzettingen. Wertheim daarover: ''Het is altijd enger een fundamentalist te zien die op je lijkt.''Dat sommige ondervraagden absoluut niet door hadden dat ze in de maling werden genomen? De makers: ''Dat is extra interessant omdat je zo laat zien dat fundamentalisten een bord voor hun kop hebben, zelf niet door hebben hoe gek ze zijn.'' Dat de lach daarbij soms wringt, hóórt erbij. ''Daar draait het allemaal om: 'Kan dit wel, kan dit niet'. En:'Waarom lach ik nu, eigenlijk is het best heel erg naar'.''

Er werd nog lang gediscussieerd over het nut van de provocatie. En hoeveel respect moest je bijvoorbeeld tonen bij een fundamentalist? ''Nul,'' klonk het uit de zaal. ''Omdat ze zelf geen respect voor anderen hebben.''

Saaie mannen van Propria Cures

JORIE HORSTHUIS

Mannen met sublieme geesten blijken vaak saai. Dodelijk saai. Zo ook de heren, en dame, van Propria Cures, gisteravond in het Parool Theater. Zorgt hun pen met enige regelmatig voor grote hilariteit en bewondering onder lezers, hun aanwezigheid leidt in het voormalige poppentheater tot weinig anders dan apathische blikken uit het publiek en een barman die alvast de afwas doet.

Presentator Paul Jan van de Wint (Robbie Muntz is op vakantie) heeft de voltallige redactie uitgenodigd om te komen voorlezen uit eigen werk. Dit om zijn eigen vertrek als gastredacteur bij het literair-satirische weekblad te vieren. Maar een waardig afscheid is het niet. Misschien had hij beter een biertje met ze kunnen gaan drinken.

Redacteur Caspar Schönau heeft het al door voordat hij met zijn verhaal begint. ''Volgens mij wordt het vanavond anders dan het publiek misschien verwacht. Ik weet zelf eigenlijk niet eens wat ik precies verwacht. We zouden ook een dansje kunnen doen.'' De jongen met de blonde krullen ontneemt het publiek echter al snel de hoop dat de avond nog wel eens een gekke wending zou kunnen nemen. ''Maar ik zal ook maar gewoon iets voorlezen.'' Dat doet hij, met zeer weinig overgave en voorovergebogen over een opgevouwen exemplaar van het kerstnummer uit 2004.

Gelukkig weet Janneke van der Horst iets meer los te krijgen met haar verhaal over een voormalig klasgenootje dat anderhalf jaar na haar eindexamens zelfmoord pleegt. Ondanks het demotiverende gegeven dat ze haar hoofd gedurende een groot deel van de voordracht op haar handpalm laat rusten, weet ze het publiek te boeien met haar stuk, dat een mengeling is van oprechte diepzinnigheid over de eventuele schuldvraag en een heerlijke dosis Propria Cures-humor (''Er is meer ellende op de wereld. Zo had ik honger en zin in het kerstdiner.'').

Pas bij Paul Roos begint het echt - even - leuk te worden. Hij lepelt nog eens trots op welke bekende Nederlandse schrijvers allemaal bij Propria Cures zijn begonnen en geeft toe dat niet iedere voormalige redacteur hem tot enthousiasme drijft (''Theodor Holman doet ons met zijn columns iedere week ineenkrimpen.''). Dan leest hij een authentiek, Propria Cures-eigen afbrandstuk voor, waarin kunstredactrice Joyce Roodnat van NRC Handelsblad uitgebreid door de mangel wordt gehaald. Ze is onder andere een 'tuinheks met overgewicht', een 'stijlloos secreet' en een 'kunstminnend nijlpaard' dat duinwandelingen maakt 'met de elegantie van een stacaravan'. Zo kennen we Propria Cures weer.

Met deze bijdrage wint Paul Roos ook de toegift. Hij mag nog een stuk voorlezen, maar 'alleen als het echt leuk is', roept iemand uit het publiek. Helaas is dit niet het geval, en eindigt de avond zoals hij begonnen is. Saai.

God bestaat niet

Robbie Muntz dirigeert via zijn mobiele telefoon iemand door de vrieskou naar het Parooltheater. Binnen legt zijn kameraad Paul Jan van de Wint het publiek uit wie het is. “Onze gast, een Marokkaan. En dus te laat”. Als het gezelschap even daarop compleet is vertonen de non-conformistische televisiemakers een herhaling van hun ‘Iraans liefdesavontuur’; een aflevering uit de VPRO-serie Waskracht. Het is een reisverslag dat Van de Wint in ’99 maakte toen hij zijn geliefde opzocht in Iran, kort na de begrafenis van haar vader. Treffend brengt hij het ongemak in beeld waarmee hij en zijn latere vrouw om elkaar heen draaien bij het weerzien op de luchthaven van Teheran. “Waarom omhels je haar niet?”, sart Muntz. “Omdat dan je kop er afgaat”, riposteert Van de Wint. Wat volgt is een impressie van de islamitische staat Iran met gehoofddoekte televisiepresentatrices en strengreligieuze Iraniërs die de filmende westerling argwanend gadeslaan. Doordat Van de Wint ook in hachelijke situaties blijft filmen wordt de spanning voelbaar. Dan vraagt de televisiemaker zich hardop af hoever je kunt gaan. “Dat merk je vanzelf als je wordt opgepakt”, antwoordt zijn vriendin. Hetgeen later ook zou gebeuren.
Waarom vertoonden ze überhaupt deze aflevering van Waskracht?, wilde iemand in de zaal weten. Om aan te geven dat het onmogelijk is mensen uit orthodox-islamitische landen waar voortdurend de ontwikkeling van het individu en zijn seksuele moraal wordt onderdrukt te laten integreren in een land als Nederland waar een vrije seksuele moraal heerst, legt Van de Wint uit. De inmiddels aangeschoven gast knikt instemmend. Direct wordt evenwel duidelijk dat de avond slechts kan worden vervolgd als de, anonieme, bijdrage wordt beperkt tot het interview. Een unicum. Niet eerder moest een gast in het Parooltheater uit angst voor represailles anoniem blijven. Muntz: “Maar de islam is toch een vreedzaam geloof?”. “Ja, en volgens mij is hypocriet een Arabisch woord”, is de cynische repliek. Van de Wint brengt het onderwerp op de dubbele nationaliteit. Of de gast daar vanaf kan komen, wil hij weten. “Ik heb mijn paspoort al acht keer weggegooid maar ik krijg het de hele tijd terug”. Gelach alom. “Dat is het”, vult de gast aan, “Marokkanen hebben geen gevoel voor humor. Ze vatten alles persoonlijk op”. Na een korte pauze, die moeiteloos overloopt in een groepsdiscussie en daarna in een voordracht van Van de Wint uit de Nederlandse vertaling van de sharia, volgt ook nog een oplossing voor de besproken problematiek. Binnenkort zullen ze de oprichting van een nieuwe politieke partij bekendmaken, meldt Van de Wint. Een naam hebben ze al voor de partij: God bestaat niet. Muntz: “Ik ben nu al benieuwd naar de eerste peilingen”.

Hugo Logtenberg

Ottomaanse oplossingen

DHIRAJ BALDEW

Het duo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint ontving arabist Hans Jansen voor een debat, maar waar de avond precies over zou gaan was aan het begin nog niet helemaal duidelijk. Er was geen programma dat werd uitgedeeld. Muntz lag op een stoel, naast hem zat Van de Wint en daarnaast Hans Jansen. In het publiek zat zanger Leon Lutterman klaar met zijn gitaar om op onbestemde momenten een lied in te kunnen zetten. Hij zong drie keer.

Natuurlijk moest het met Jansen over hun goede vriend Theo van Gogh gaan, over de islam, over moslims, over integratie, over fundamentalisten, over Marokkanen, over geweld, eigenlijk over alles wat hen bezig heeft gehouden sinds die vriend werd vermoord. Muntz en Van de Wint stelden met de vuist op tafel in ieder geval binnen een uur de oplossing voor alle problemen op tafel te willen zien.

''Ik wil de twijfelende moslims voor Nederland vangen, een scheuring veroorzaken in die gemeenschap,'' aldus Van de Wint. Maar twijfelende moslims bestaan niet, volgens Jansen. Mochten ze al twijfelen aan hun geloof, dan zullen ze dat zeker niet zichtbaar maken. ''Kunnen we de koran dan verbieden in Nederland?'' vroeg Muntz. Zeker de helft ervan is haat zaaiende tekst volgens hem, waarin joden tot aap worden verklaard en ongelovigen moet branden in de hel.

Dat ging de arabist te ver. ''Het is onzin dat de islam in zijn geheel gelijk is aan liefde, net zoals dat voor het christendom geldt, maar het is beter aandacht te geven aan de mooie kanten van het geloof, want die zijn er wel degelijk.''

Misschien moet het juist harder en moet het Ottomaanse rijk als voorbeeld worden genomen? Dat richtte grote slachtpartijen aan onder extremisten en wist ze zo de kop in te drukken. Jansen: ''Als Mohammed B. in het Ottomaanse rijk had gewoond, was hij inderdaad nog niet jarig geweest. En in Syrië bijvoorbeeld is een keer een stad waar veel extremisme was, met de grond gelijk gemaakt. Maar met zo'n beleid had je dan in vergelijking het hele Haagse Laakkwartier met kruisraketten moeten bestoken. Dat kan toch niet in Nederland?''

Beter is het volgens hem, die haatzaaiende imams op te pakken. Maar dat is met de Rotterdamse imam El Moumni ook niet gelukt, stelde Muntz, en het zou eigenlijk betekenen dat Jan Mulder, na zijn opruiende acties tegen toenmalig bondscoach Dick Advocaat, ook had moeten worden opgepakt.

De minstreel zette maar een lied in, waarin hij vroeg om een nieuwe grondwet.

''Pak die extremisten op hun geld, stop met subsidies geven aan al die vage clubjes. Zo kunnen bepaalde stromingen doodbloeden,'' is de oplossing van Jansen na een uur. ''Toen de Nederlandse overheid ophield met het leveren van touwen en stokken aan de dominees, om ongelovigen mee op te hangen, zijn de religieuze Nederlandse extremisten ooit ook doodgebloed.''

Muntz en het complot

CORRIE VERKERK

Maandag 4 oktober
Muntz & Van de Wint de spraakmakende tv-makers storten zich op de normen en waarden in ons landje. Met, zoals altijd, bijzondere gasten.

Rob Muntz en Paul Jan van de Wint openden gisteren het nieuwe seizoen in het Parool Theater. Met hoofdgast Youri Albrecht (Avro's Krachtstroom, VN) boog het duo zich over wat wel en niet mag op de buis, over primeurs, VN en wijlen Willem Oltmans.

Daar viel best een interessant - en enigszins chaotisch - avondje mee te vullen. Waarom bijvoorbeeld, wilde Van de Wint weten, was Krachtstroom door 'ruggengraatloze functionarissen' van de tv gebonjourd? Albrecht zelf wist er ook het fijne niet van. Zo gaat dat in televisieland. Ineens rinkelt de telefoon niet meer vanuit het Mediapark. Muntz: ''Kent u het Mediapark? Dat stukje Oost-Europa in Nederland?''

Misschien was Krachtstroom niet hard genoeg, vroeg men zich aan tafel af. ''Hoeveel mensen zijn er bij jou huilend uit de stoel gelopen?'' probeerde Muntz.

Albrechts: ''Wat is dat nou voor een vraag. Wat lul je nou, Rob. Misschien had je wel verkeerde verwachtingen van het programma.''

Muntz: ''Nou ja, het heet toch Kráchtstroom?''

Er helemaal uit kwam men niet. Maar een avondje Muntz & Van de Wint kan natuurlijk niet zonder een vleugje 'vermeend complot'. ''Zijn wij een bedreiging? Wie bedreigen wij!?!''

Okay, geen Krachtstroom meer, wel VN. Waar, aldus het illustere duo, nu een 'stoffige ouwe zak' op de plek van de opgestapte hoofdredactie zit. Ho, ho, dat ging Albrecht te ver: ''We hebben het over een prima interim.''

Of er nog een aardig primeurtje te melden viel? Zeker. Oltmans zou zijn eigen dood 'nog eventjes hebben uitgesteld'. Om negen uur, aldus Albrecht, liet hij er een persbericht uitgooien dat hij dood was, zodat het nieuws het 10 uur-journaal zou halen. Tien over tien overleed hij. ''Journalist tot in de kist.''

''Maar hij heeft Nova niet meer afgewacht,'' concludeerde Muntz.

Kortom, het was een geanimeerd onderonsje met de niet te overtreffen troubadour Leon Luttikhuizen als muzikaal intermezzo en een plotseling bezoek van Nick van Gasteren van Het Nieuwe Trio. Muntz: ''U bent precies de man die ik zoek. Kunt u even het Vlooiencircus doen, van het Cocktail Trio?'' Het werd Kangoeroe-eiland en zo zong men zich naar het eind van de avond die, in het kader van 'niks mag meer', werd afgesloten met Muntz eigen, beruchte, uitzending als Hitlerkloon in Oostenrijk. ''Zo erg,'' concludeerde hij na afloop, ''was dat toch ook weer niet?''

Maroc.nl

MIJNTJE KLIPP

Robbie Muntz en Paul Jan van de Wint, onderzoeks-journalisten pur sang zoals ze zelf zeggen, beloofden het publiek in het Parooltheater gisteravond ‘een gezellig programma voor de hele familie’. Inclusief een zoektocht naar recht en onrecht. Dat kon dus alle kanten op. En dat ging het dan ook.

Aan tafel zaten Dick Sipkes, alias Abu Sabr (de drijvende kracht achter de website Maroc.nl), journalist, arabist en programmamaker Arthur van Amerongen en Berend Willem Hietbrink, bekend als de duizenddichter, die alle talen ter wereld weet terug te brengen tot het Nederlands. De gespreksleiders Muntz en Van de Wint werden muzikaal terzijde gestaan door Leon Lutterman, troubadour met een repertoire van maar liefst 1800 liedjes, die hij voornamelijk speelt op gereformeerde bruiloften en dito begrafenissen.

Hij bleek een welkome afleider in een nogal chaotische discussie, waarin Hietbrink, soms tot vervelens toe, domineerde. Muntz moest hem voortdurend de mond snoeren om zijn andere gasten hun verhaal te laten vertellen.

Interessant was bij voorbeeld het hoe en het waarom van het succes van Maroc.nl, dat dagelijks zo'n vierduizend jonge Marokkanen trekt. Dick Sipkes, ‘witte Marokkaan’ en voor de gelegenheid gehuld in een groen gewaad met puntmuts, streeft naar een betere aansluiting tussen culturen. Maar zover is het nog niet. Sterker, Maroc.nl kwam in een kwaad daglicht te staan door een ruzie op het net met ‘een aantal rechtse ballen en mensen van een joodse site’. Het Meldpunt Discriminatie Internet stond meteen op de stoep en sindsdien staat Maroc.nl te boek als een opruiende, extremistische jongerensite. En zie van dat imago maar eens af te komen.

Het had wellicht geholpen als Sipkes gisteravond twee Marokkaanse jongens had meegenomen, zoals de bedoeling was. Hij belde zich suf, maar niemand wilde. Hoe kan dat, wilde de rest van de tafel weten. Ze voelen zich niet serieus genomen, was het antwoord. En als ze zich klein voelen, hangen ze de patser uit. Hebben ze wel humor, vroeg Van Amerongen zich af? Ja, zei Sipkes, maar ze missen zelfspot.

Het was Van Amerongen, die bijna tien jaar in Jeruzalem woonde en werkte, opgevallen dat de Marokkaanse joden daar en de Marokkanen hier altijd maar klagen over de regering. Zou die lijdzame en passieve houding religies overstijgen en is het gewoon de Marokkaanse volksaard die hier speelt?

Maar toen ging de avond ineens een wel heel serieuze kant op. Dat kon met dit bonte gezelschap toch niet de bedoeling zijn. Gelukkig kondigde de duizenddichter een signeersessie aan van zijn boekje. En zo keerde iedereen opgeruimd huiswaarts.

Slome Bilal

TOM VAN STAVEREN

De Marokkaanse rapper Bilal Soufiani en Elena Simons, schrijfster van het onlangs verschenen boekje Pret met moslims, waren gisterenavond uitgenodigd door Rob Muntz in het Parooltheater. Onderwerp van gesprek had moeten zijn: het inburgeringsprobleem. Maar in de aankondiging had beter kunnen staan: een interview met Elena Simons.

De 26-jarige Simons is op stap geweest met moslims, onder andere naar pretpark Sixflags en een seksshop. Daar gaat het boekje over - en dat trekt aandacht. Naar haar mening over hoofddoekjes of inburgeringscursussen werd gisteren niet gevraagd. Wel naar hoe ze op het idee was gekomen van het boekje en wat ze ermee wil bereiken. Bilal: ''Ik kan toch gewoon naar Bos en Lommer gaan en daar met moslims een potje voetballen en pret hebben? Daar hoef ik toch geen boek voor te kopen?'' Simons: ''Het is ook niet voor moslims, maar voor mosleken. Het was eigenlijk alleen maar een leuk idee om een keer met moslims op stap te gaan. Er zit geen diepe betekenis verder achter het boekje.''

Simons wordt door Muntz hyperintelligent, maar ook wereldvreemd genoemd. Zo heeft ze geen televisie en geen krant thuis. ''Maar ik heb wel een radio en daarop hoor je genoeg over moslims.''

Simons blijkt verder meegedaan te hebben aan anti-globaliseringsdemonstraties in Italië, PvdA-lid te zijn geweest en nu VVD-lid te zijn, nu en dan als reclameontwerper te werken en zichzelf maatschappelijk uitvinder te noemen.

Bilal komt weinig aan het woord. Simons: ''Hij is wel een beetje sloom. Komt zeker door de hasj.'' Bilal: ''Ja, het is een geweldig product en exportproduct nummer 1 van Marokko. Verder heeft het land niets te bieden.''

Over Bilal komen we weinig te weten, maar wel dat hij drie dagen heeft vastgezeten voor een straatroof die hij niet had begaan. ''Pas bij de spiegelconfrontatie geloofde de politie mij.'' En over zijn aanhouding toen hij samen met Muntz protestborden had geschilderd met daarop Adolf Verdonk (verwijzend naar het uitzettingsbeleid van minister Rita Verdonk): ''In totaal waren we met vier Nederlanders met die borden bezig en wie wordt er weer opgepakt?''

Of de integratie gefaald heeft, een succes is geweest of hoe het anders had gekund volgens Bilal en Simons, kregen we deze avond niet te horen. Maar Muntz gaf aan het eind ook toe: ''Ik had me niet echt voorbereid op deze avond.''

Media als zoethouder

CORRIE VERKERK

Eén ding was duidelijk, gisteravond in het Parooltheater: De media hadden het gedaan, met de VPRO als grote zondebok. Gespreksleiders Robbie Muntz en Paul Jan van de Wint hadden radiomaker Stan van Houcke en Jan Haasbroek, directeur van de Humanistische Omroep, aan tafel genodigd om die media eens tegen het licht te houden.

Van Houcke wond er geen doekjes om. ''We denken dat de massamedia ons de werkelijkheid vertellen. Maar ze zijn er om jullie rustig te houden Het is een disciplineringsapparaat.''

Zo, dat was er uit.

Vroeger, tijdens de hoogtijdagen van de Amsterdamse kraakbeweging, deugde de pers al niet, aldus Van Houcke. ''Dan stond er: de krakers 'beweerden' en de autoriteiten 'verklaarden'.'' Of, voegde Haasbroek toe: 'De politie moest de wapenstok trekken.'

Vandaag de dag is het al niet veel beter. Zelfs de VPRO - eens hoeder der kritische, goede smaak - is niet meer wat hij was, klonk het.

Wat te doen, vroeg VPRO-dissident Muntz zich af, om 'die slappe hap' te keren? ''Moeten we misschien met tachtig man optrekken naar het VPRO-gebouw?'' Nee, zo lukt het niet meer, geloofde Haasbroek. Ooit ging het wel, in de jaren zestig. ''Gingen we met z'n allen naar zo'n VPRO-bestuursvergadering, waar normaal twaalf dames zaten te handwerken.'' Klus geklaard.

Of de jongelui van tegenwoordig nog de P van Protest koesterden? Aan tafel leek het geloof in Het Publiek, ook het jonge, niet zo groot. ''Jullie pikken alle shit die je ziet of leest,'' riep Van Houcke.Tegenwoordig, klonk het, laten Idol-jongeren zich afbekken door een jury. ''Vroeger zouden ze zeggen: 'Oud wijf, je begrijpt er niks van'. Nu gaan ze huilend af.''

Dat liet niet elke jongere zich zeggen...

''Jongeren willen de macht niet grijpen, maar gewoon hun eigen ding doen,'' klonk het. ''En daar krijgen we lang niet altijd de kans voor. De grijze, dikke speklagen moeten weg!'' En: ''Engagement is saai geworden, niet verpakt in een goede formule.''

Er helemaal uit kwam men niet. Geen kranten meer lezen of de tv afzweren als overbodig, slaapverwekkend, medium? Dat ging Haasbroek te ver: ''Als er geen tv meer wordt gemaakt, moet iedereen weer gaan borduren.''

Donderdag 6 november
Muntz en Van de Wint
Het tweetal vervolgt de zoektocht naar complotten.

Met als gasten Wim Dankbaar en Amerika-deskundige Maarten van Rossem.

Complotten en verstand

MAURITS SCHMIDT

De ESF affaire volgens Gregorius Nekschot

Wat hier komt te staan, had voorpaginanieuws moeten zijn. Wim Dankbaar had met zijn miljoenen de deskundigen in staat gesteld te ontrafelen wie John F. Kennedy hadden vermoord. En vooral: wie er allemaal achter hadden gezeten. Zeg zelf, dat willen wij veertig jaar na dato toch allemaal wel weten.

Maar waarom staat het niet op de voorpagina? Waarom is de film die ervan gemaakt is, nog aan niemand verkocht? Simpel: omdat we nog steeds niet weten wie Kennedy allemaal hebben vermoord. En dat komt doordat mensen als de opponent van gisteravond, Amerika-deskundige Maarten van Rossem, niet geloven wat mensen als Wim Dankbaar boven water laten halen.

Dankbaar had zich vastgebeten in het idee dat Kennedy was vermoord door iedereen die tegen hem was. Van Rossem had zich vastgebeten in het idee dat dit alleen al daarom niet het geval kon zijn, omdat iemand ooit wel eens doorgeslagen zou zijn; zulke onthullingen zijn immers miljoenen waard. Paranoïa tot in het komische: misschien was Van Rossem wel ingehuurd door de CIA om ons te doen geloven dat Lee Harvey Oswald in z'n eentje Kennedy had vermoord.

Hoe vervreemdend ook, de discussie raakte aan een kern van journalistiek bezig zijn: gaan we door met het speuren naar de waarheid of laten we, geblokkeerd door het gebrek aan feiten, ons 'gezonde verstand' spreken en stellen we vast dat hier geen eer meer aan te behalen valt? Veel pleit voor het laatste. Maar de twijfel blijft knagen. Hebben wijzelf, en onze collega's, geen mooie zaken naar boven gehaald, Maarten van Rossem? Duurde dat niet vaak langer dan ons lief was?

Wat deze vraag navrant maakt, is de ongewisheid over de uitkomsten. De Bijlmerramp, koninklijke zaken, allerlei andere achteraf blootgelegde cover-ups.

In de avondschemer van de Romeinse tijd, het Engeland van Shakespeare, daar werden complotten gesmeed en uitgevoerd. Maar Kennedy, Lady Di? Margarita? Mabel? Nee, dat kunnen geen complotten zijn geweest. Laat staan David Kelly. Complotten komen tegenwoordig niet meer voor. Dat hebben we te danken aan het zindelijke denken van een Maarten van Rossem. Want als vermeende complotten complotten waren geweest, hadden we het dankzij een oplettende journalistiek al geweten.

Media en complotten

PAUL ARNOLDUSSEN

Vorige maand stortten Robbie Muntz en Paul Jan van der Wint zich op complotten met als gast Thomas Ross. Het onderwerp beviel dermate goed dat ze het gisteren nog eens doornamen met Cees Hamelink, hoogleraar internationale communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Hamelink meent dat er veel meer samenzweringen zijn dan we denken. ''Niet achter elke boom staat een CIA-agent, maar wel achter vele.''

De media lopen niet warm voor complotten. Hamelink was er wat verbaasd over dat Philip Freriks na de dood van wapenexpert David Kelly meteen wist te melden dat het hier een zelfmoord betrof.

''Is de politie hier de meest betrouwbare bron?''

Waarom geloven de media zo zelden in complotten? Hamelink: ''Ten eerste kost het veel energie en geld om ze bloot te leggen. En ten tweede geloven we nooit zo in complotten van 'de onzen'.'' Complotten uit het verleden kunnen we weer wel onder ogen zien. Dat ze dagelijks praktijk waren in het Romeinse Rijk, vinden we vanzelfsprekend.

Het werd tijd voor de ntmaskering van een hedendaags complot. Een primeurtje kwam niet ter tafel, we moesten het hebben van de Bilderberg-conferentie, genoemd naar het hotel waar een illuster, invoedrijk, internationaal gezelschap maatschappelijke problemen doorneemt. Prins Bernhard zat er onder anderen in, maar tegenwoordig verschijnen, aldus Hamelink, mensen zoals hoofdredacteur van de Volkskrant Pieter Broertjes en FNV-voorzitter Lodewijk de Waal er ook. Hamelink vindt het merkwaardig dat een journalist naar zo'n bijeenkomst gaat terwijl hij moet beloven niets van het besprokene naar buiten te brengen. ''Ik hoop maar dat Lodewijk de Waal nog eens uit de school klapt.''

Er kwam verder nog van alles ter sprake. Zo bleek Hamelink adviseur van Kofi Anan te zijn - daar willen we nog wel eens meer over horen - en bleek hij op goede voet te staan met Hillary Clinton. Echte vriendschap kunnen we het niet noemen. ''Ze kleedt zich op een manier, dat zie je niet in Deventer. Maar overigens is ze volstrekt a-seksueel. Ik heb begrip gekregen voor Bill.''

Terloops vertelde hij ook nog dat vierhonderd miljardairs in de wereld 45 procent van het totale aardse bezit in handen hebben. Zou het echt waar zijn?

Complotten

CORRIE VERKERK

Over complotten ging het gisteravond in het Parool Theater. Gespreksleider Robbie Muntz had er, kondigde hij aan, de 'complot-expert bij uitstek' voor aan tafel gevraagd: schrijver Tomas Ross. En de man met wie hij op televisie een zesdelige 'complottenserie' gaat maken voor de RVU, Paul Jan van de Wint. Te beginnen op 12 januari volgend jaar.

Er werd heel wat af 'gecomplotteerd'. In vogelvlucht passeerden de Bilderberg-groep, de elfde september, Osama bin Laden en - natuurlijk - de moord op Pim Fortuyn. Want daar had Tomas Ross natuurlijk zijn eigen complotvisie op.

Kort samengevat: men was op de hoogte van een mogelijke aanslag en had het laten gebeuren, om vervolgens de dader direct in de kraag te grijpen.

Het publiek kon er geen genoeg van krijgen. En de schrijver raakte steeds meer op dreef, ondanks onderbrekingen van interviewer Robbie Muntz. Wat Ross deed verzuchten: ''Wat zou het heerlijk zijn even alleen te zitten.''

Edwin de Roy van Zuydewijn passeerde ook de revue. Ross had hem onlangs nog gesproken. En zou het misschien zo kunnen zijn dat alle ellende rondom zijn persoon was begonnen omdat de man die hem opvoedde, toevallig ook de advocaat was die na de oorlog een SS'er verdedigde die 'dingen wist' van prins Bernhard?

Mooi complot.

Ondanks het feit dat Ross die Edwin de Roy van Zuydewijn eigenlijk maar een nare jongen vond. Dat staat erbuiten. Over zijn relatie met Margarita zei hij tegen Ross, aldus de schrijver: ''Ik heb van dit arme vogeltje toch een echte vrouw gemaakt.''

Jakkes.

De zaal mengde zich uiteindelijk ook in de discussie. Of programmamaker Paul Jan van de Wint nu echt geloofde dat de aanslag op de Twin Towers 'doorgestoken kaart' was?

Jazeker geloofde hij dat.

En Ross?

Nee, die wilde zo ver niet gaan. Al was zo'n theorie voor een schrijver natuurlijk wel 'een aantrekkelijke gedachte'.

Ondertussen onderwierp Muntz de vragenstellers aan een quasi 'verhoor'. ''U daar in het blauw, u ziet er wel uit als een rechercheur. Wie bent u en wat doet u? Doet dat niet ter zake? Nou, ik dacht vanavond wel.''

Radio straks

MARCEL VAN ENGELEN

''Ik voel een kut om mijn lul,'' begon de Rotterdamse zanger Ricky de Sire gisteravond in het Parool Theater. Met ontbloot bovenlijf en zorro-kapje voor de ogen begeleidde hij zichzelf op gitaar. ''Maar die vrouw heeft een zak om haar hoofd,'' zong hij. ''Ik kan haar niet identificeren, dus ik voel me van mijn zaad beroofd.''

Op het podium erachter zat Rob Muntz te grijnzen. Het was de derde avond dat 'het enfant terrible zich met zijn gasten op de samenleving oriÎnteerde', zoals de ondertitel zo fraai luidt. En enfants terribles, dat is hun beroep, baren opzien.

De voormalige tv-maker van de VPRO oriÎnteerde zich gisteravond op zijn nieuwe vak, dat van radio maken. Links aan tafel: Willem Davids, radiodocumentairemaker van de RVU en verantwoordelijk voor het uitzenden van documentaires die tot en met donderdag 24 uur per dag in de Amsterdamse ether (93,6 op FM) zijn op te pikken. De docu's waren al te horen op het radiodocumentairefestival in de Balie, vorig weekend - het festival waar Muntz de prijs voor beste documentaire in ontvangst nam voor Jagertje waar ben je?, over het jagen op giraffen.

Rechts zat Marwil Straat, directeur van het festival. Er ontspon zich een decennia oude discussie over wat de publieke omroep moet doen - en vooral moet laten. Aanleiding: het McKinsey-rapport over de toekomst van Hilversum (bezuinigen!) dat deze week volledig openbaar wordt.

747 AM, een vergaarbak van tientallen kleine omroepjes, maar ook het domein van de radiodocumentaire, moet daarin verdwijnen. Het trekt vaak niet meer dan vijfduizend luisteraars. Nou Ën, vond Davids. De publieke omroep heeft juist de taak te bieden wat de commerciÎle omroepen verzuimen. Dan liever Radio 3 FM weg. Straat benadrukte juist het belang van genoeg luisteraars. ''Anders ben je niet meer publiek.''

De Sire zong nog maar een nummer: ''Donder op, donder op, mijn gore Atheneum-grietje.' ('Ik heb je wel door, je bent net zo goor als de stom gebleven rest.') En daarna, dat was het meest opzienbarende, waren er gratis viskoekjes en wijn.

Muntz en Hemelrijk

CORRIE VERKERK

Pamela Hemelrijk heeft een missie. En die missie heet De Waarheid. En bij de Hollandse media moet je dan niet zijn, meende de columniste, die vorige maand niet meer met 'haar waarheden' welkom was bij het Algemeen Dagblad. Maar het publiek moest niet denken dat het alleen daar niet pluis was.

NRC Handelsblad een goede krant? ''Jullie weten niet hoe slecht die is.'' Waarom ze niet met haar columns naar de Volkskrant ging? Dan wisten we nog niet hoeveel infame zaken zich ook daar afspeelden.

Dat vele journalisten slechts de marionetten zijn van PvdA en Wiardi Beckman Stichting staat voor Hemelrijk als een paal boven water.

''Je ziet achter elke boom een vijand,'' vatte presentator Robbie Muntz het kort maar krachtig samen. ''Wie zijn je vrienden?'' En hoe kwam het toch dat ze zo verongelijkt klonk, wilde men uit de zaal weten. Hemelrijk: ''Ik bÈn verongelijkt. En met mij vele mensen.''

Leon Lutterman, troubadour van de Muntz-avond, verwoordde Hemelrijks woorden in een geÔmproviseerd lied: De Rode Onderstroom.

Muntz: ''Weet u dat hij ook optreedt op gereformeerde bruiloften?'' Daar mag geen harde muziek. Wel een mooie psalm.'' En Lutterman heeft er exact de warme, donkere stem voor.

Hemelrijk nam het opnieuw op voor de vermoorde Pim Fortuyn. Ook al zoiets wat haar, wist ze, altijd kwalijk is genomen. ''Ik kon het niet hebben dat iedereen hem als een fascist of nazi omschreef. Dat was hij niet. Of hij het in Den Haag goed zou hebben gedaan? Dat zullen we nooit meer weten. Misschien had hij er ook wel een potje van gemaakt.''

Hemelrijk las nog een stukje voor uit een onaffe column, zette nog eens haar vraagtekens bij Hirsi Ali en vele anderen. Even verdient ze daar niets mee. ''Veel geld verdien je met mediatrainingen. Drieduizend voor een dagdeel. Met niets.''

De vader van Robbie Muntz was, in de zaal, zijn zoon voor: ''Dat zou ik dan maar snel doen.'

Parool Theater Radio

Milieu Ridders
Dinsdag 14 maart 2006
Elsevier-journalist en verklaard luis in de pels van de milieu- en dierenbeweging Simon Rozendaal kwam een blijde boodschap verkondigen. Premier Balkenende kan tevreden zijn: het valt allemaal reuze mee met dat milieuprobleem.
http://www.parool.nl/radio/2006/032105-muntzvandewint.html

Milieuridders
Woensdag 30 november 2005
Rob Muntz en Jan Paul van de Wint praten met Natasha Gerson. Ze ging op haar veertiende van school en reisde zes jaar met een circus mee. Naast haar werk als spreekstalmeester en messenwerpobject schreef Natasha Gerson (36) over het milieu en de krakerswereld.

http://www.parool.nl/radio/audio/pt-113005-muntz.html

Milieuridders
Maandag 6 september 2005
Het was een drukke, levendige en bovenal ook rumoerige opening van het
nieuwe seizoen, gisteravond in het Parool Theater. Over dieren, milieu en
natuur ging het, én over nieuwe programma van het duo Rob Muntz en Paul
Jan van de Wint: De Milieuridders.
http://www.parool.nl/radio/audio/090605-ridders.html

Heeft het leven zin?
Donderdag 28 april 2005
Heeft het leven zin? Bestaat er een god? Het zijn vragen waarop gelovigen
een bevestigend antwoord weten. Paul Jan van de Wint en Rob Muntz in
gesprek met filosoof en psycholoog Jaap van Heerden over de zin van het
leven.
http://www.parool.nl/radio/audio/pt-042805-leven.html

Muntz en Van de Wint
Maandag 21 maart 2005
Bij het opruimen van de bureaus op de redactie, vonden wij een aflevering van Muntz en Van de Wint uit 2005 die we nooit eerder op onze site hebben gezet. Te gast cabaretier Micha Wertheim, die met het tv-duo als producer ooit naar Israël ging om een aflevering van het programma de TV-dominee te maken. Dat ging niet zonder slag of stoot.
http://www.parool.nl/radio/2006/032105-muntzvandewint.html

Muntz & Van de Wint
Woensdag 17 november 2004
Het duo Rob Muntz en Paul Jan van de Wint ontving arabist Hans Jansen
voor een debat, maar waar de avond precies over zou gaan was aan het
begin nog niet helemaal duidelijk.
http://www.parool.nl/radio/audio/pt-111804-muntz.html

Muntz & Van de Wint
Dinsdag 19 mei 2004
De onderzoeksjournalisten pur sang op zoek naar recht én onrecht. Kortom,
aldus het duo, 'een gezellig programma voor de hele familie'.
http://www.parool.nl/radio/audio/pt-051804-muntz.html

Inburgering
Maandag 19 april 2004
Muntz buigt zich over de inburgeringsproblematiek met Elena Simons,
schrijfster van het boek 'Pret met Moslims' en de Marokkaanse
'huisrapper' Bilal.
http://www.parool.nl/radio/audio/pt-041904-muntz.html

Robbie Muntz
Donderdag 27 maart 2004
Het enfant terrible oriënteert zich met gasten - vanavond onder anderen
Pamela Hemelrijk - op de samenleving.
http://www.parool.nl/radio/audio/pt-032703-muntz.html