Afgewezen kijkcijferhits?
SPiTS
"Helaas moeten wij u meedelen dat er in ons uitzendschema voor uw voorstel geen plaats is.", met deze afwijzing worden veel programmamakers door bobo's van omroepen, subsidie-instellingen en filmfestivals afgeserveerd. Vanaf donderdag zie je op het Festival van de Afgewezen Film, wat je op televisie of in de bioscoop nooit te zien zal krijgen.
'De Rijdende Hufter'
De 'Rijdende Hufter' is een parodie op programma's als de Rijdende Rechter en Kassa. Het is een satire gebaseerd op de waarheid, die zich afspeelt in de normale wereld. In de eerste aflevering wordt de moord op de vader van mevrouw Wouters opgelost. Helaas is het politiebureau dicht en wordt mevrouw Wouters ontredderd achter gelaten. "De Rijdende Rechter' heeft weer een zaak opgelost.
"Stigmatiserend, discriminerend en aanzetten tot crimineel gedrag", met deze argumenten werd het programma 'de Rijdende Hufter' door de VPRO gecensureerd. Er waren toen al drie afleveringen klaar. Programmamakers Rob Muntz en Paul Jan Van de Wint gingen niet akkoord en trokken het programma terug. Van de Wint: "We waren ons van geen kwaad bewust. Anders zouden we het ook niet maken. Pas als je goed kijkt zie je de aantijgingen wel terug." Van de Wint voelt zich als programmamaker vaak belemmerd in zijn vrijheid: "De Nederlandse tv is vertrut. Omroepen zijn klemgezet met regels en programmeren alleen nog populaire programma's." Van de Wint zet zijn werk tegenwoordig op Internet. Maar ook dat is lastig werken; omdat het geld toch ook ergens vandaan moet komen.
AD,
Rotterdam
Het is eigenlijk wel komisch, vinden televisiemakers Rob Muntz en Paul Jan van Wint, dat hun ’ terroristenvestje’ voor zoveel commotie heeft gezorgd.
Het vestje werd zondagnacht gedragen door iemand (Van de Wint: ,,Wij kennen hem niet’ ’ ) die op Lowlands een grap wilde uithalen. De bewaking sloeg alarm, waarop de politie op zoek ging naar de man . Toen hij in een gestolen auto bleek te rijden, namen de lokale autoriteiten de zaak uiterst serieus op en waarschuwden zelfs Schiphol. Ze verzuimden echter om de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) te waarschuwen, wat leidde tot kamervragen en een onderzoek naar die miscommunicatie.
De 21-jarige jongen uit Amstelveen zat drie dagen vast en komt waarschijnlijk vandaag op vrije voeten. De kans is groot dat hij -naast autodiefstal- wordt vervolgd voor bedreiging. Ook het dragen van nepwapens is strafbaar.
Hoe de Noord-Hollander aan het requisuit van het tvduo kwam, is onbekend. Volgens Van de Wint is het een keer uitgeleend. Ooit is het gefabriceerd om ludieke tv te maken. De Broertjes liepen er in 2002 mee rond in hun programma om de draak te steken met de gekte rond de terreurdreiging na 11 september. En Muntz droeg het in het programma ‘God Bestaat Niet’ uit 2005. ,,En nu heeft het vestje deze gekte nog meer bewezen dan wij ooit dachten’’ , zegt Van de Wint.
Uiteindelijk is de man maandagochtend rond het Lowlandsterrein opgepakt. Toen bleek dat hij een requisuit droeg uit het tv-programma. Van de Wint: ,, Het vestje is ook gebruikt op de Expornstar feesten van De Broertjes (neefjes van Van de Wint). Er hoort ook nog een sticker bij met ’ sexbom’. ’ ’
De televisiemakers willen benadrukken dat zij nooit een dergelijke grap zouden uithalen. ,,Nee joh, tegenwoordig worden mensen met verdachte pakjes meteen neergeschoten, zoals de Braziliaan in de metro in Engeland. Wij kijken wel uit’ , zegt Van de Wint.’
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) vindt het vreemd dat het pas na een paar uur, dankzij een telefoontje van de marechaussee op Schiphol, op de hoogte gesteld werd. In de afgelopen jaren werd herhaaldelijk kritiek geuit op de gebrekkige samenwerking en communicatie tussen de verschillende organisaties die zich met de bestrijding van terrorisme bezighouden. Om een en ander te verbeteren werd de NCTb in het leven geroepen.
NEPTERRORIST MET NEPBOMGORDEL BLIJKT NEP-PROMOTIEMEDEWERKER
(Van een onzer verslaggeefsters)
DEN HAAG (GPD) - De 21-jarige man die zondagnacht op Lowlands werd aangehouden omdat hij een bomgordel droeg, deed zich voor als promotiemedewerker van feestiorganisator Ex Porn Star. De gordel met nepdynamiet eraan, had hij ooit geleend van een medewerker van Ex Porn Star. Vervolgens is hij op eigen gelegenheid met het 'kostuum' naar het muziekfestival gegaan, met een bordje met de tekst 'sex bom' erop.
Dat zegt Paul Jan van de Wint, die samen met Rob Muntz het televisieprogramma ‘God Bestaat Niet’ maakte. In dit programma gebruikten zij diezelfde bomgordel in 2005 al in een scène, zegt Van de Wint. ,,Rob Muntz zie je dan met pruik, witte jurk en dat vest met nepdynamiet voor een bus die hij gaat opblazen." De twee neven van Van de Wint, Gijs en Ruud, zijn eigenaren van feestorganisatie Ex Porn Star en zij hebben de bomgordel later eens gebruikt bij één van hun feesten. Daar moet de nepterrorist op Lowlands aan het vest gekomen zijn.
Volgens Van de Wint kennen hij en zijn neven de 21-jarige man, die door de politie Flevoland nog steeds vastgehouden wordt, absoluut niet. ,,Sterker nog, we hebben helemaal geen promotiemedewerkers in dienst. Als we publiciteit willen, zorgen we daar zelf voor." Bang voor een slechte naam is hij niet. ,,Die jongen heeft gewoon een rekwisiet geleend en is daarmee gaan rondlopen. Meer niet."
Het voorval zorgde voor flink wat commotie, omdat de gebrekkige communicatie en samenwerking van organisaties die zich met terrorismebestrijding bezighouden, op pijnlijke wijze werd blootgelegd. Van de Wint: ,,We hadden dit ooit bedacht als parodie op de situatie zoals die nu is. Het is heel vreemd te zien dat de werkelijkheid de parodie nu inhaalt. Dat tekent wel hoe idioot het allemaal is."
Geen ruimte meer voor provocatie
Albert Kok, Algemeen Dagblad 6 april 2006
Amsterdam
Ze bliezen Schiphol-directeur Gerlach Cerfontaine ’s nachts uit zijn bed met vliegtuiglawaai uit een geluidsinstallatie van 3000 watt. Ze gingen met een opgetuigde bosneger bij minister Veerman langs om tegen de illegale houtkap te protesteren. En ze gingen op bezoek bij Fuck for Forest, een alternatieve pornosite waarbij sterren uit deze branche zich inzetten voor behoud van het tropisch regenwoud.
Op Nederland 3, trekt omroep Llink met De Milieuridders gemiddeld 280.000 kijkers. Niet gek voor een wekelijks programma op dat tijdstip. Toch verdwijnen Rob Muntz en Paul Jan de Wint na vanavond van het scherm. Nadat het roemruchte duo eerder bij de VPRO (Waskracht) en de RVU (God bestaat
niet) overbodig was verklaard, raken beide heren ook bij Llink buiten beeld.
Bij Llink kan veel, zo lijkt het, maar die schijn is tot op zekere hoogte bedrieglijk. ,,Bij Llink heeft de dierenmaffia ons de das omgedaan,’’
vermoedt Muntz. ,,Die lui zijn zo verschrikkelijk streng in de leer; als je hen niet heel stipt bedient, vliegen ze in de gordijnen. In een aflevering over dierenmishandeling in het circus hadden wij een lama in zijn gezicht gespuugd. Kregen we te horen dat dat niet mag: gekooide dieren spugen. Zo humorloos allemaal.’’
Het publiek wordt in het publieke bestel volgens Muntz en Van de Wint in toenemende mate geleid door ‘ambtenaren zonder visie’. ,,Er heerst in Hilversum een enorme angst voor de controverse. De tijd dat je mensen mocht prikkelen met provocerende programma’s is voorbij.’’ Van de Wint trekt het in een breder verband en wijst op de invloed van premier Balkenende: ,,Die dwangmatige neiging tot zelfcensuur is overgewaaid vanuit politiek Den Haag.
Het is het resultaat van drie jaar lang eenzijdig hameren op normen en waarden.’’
Muntz: ,,Eigenzinnige programmamakers lopen allemaal weg. Ze gaan een boekkie schrijven of op internet pielen. De omroepen grijpen intussen terug op mediafossielen als Mies Bouwman, Catherine Keyl en Sonja Barend.’’ Van de
Wint: ,,Met als gevolg dat avontuurlijke kijkers afhaken. En dat de televisie achterblijft met kijkers die ze in Hilversum eigenlijk niet willen
hebben: bejaarden en bedlegerigen.’’
Betekent dit dat de zelfverklaarde milieuridders op zoek gaan naar ander werk? ,,Nog niet,’’ bezweert Van de Wint. ,,We geven nog niet op. Pas als geen van onze ideeën over twee jaar een kans heeft gekregen, ga ik tweedehands auto’s verkopen.’’ Muntz: ,,Maar wat er ook gebeurt – wij blijven onze eigen koers varen; wij maken geen programma’s op bestelling. Eenheidsworst is er al genoeg’’
De milieuridders. Nederland 3, 19.50 uur.
Voor/tegen AD 29/10/’05
Eefje Oomen, redactie parlement en samenleving
===============
,,Doodsbedreigingen zijn voor ons niks nieuws. Die krijgen we eigenlijk al, sinds we samen programma’s maken. Onze manier van werken heeft ons ook wel eens onze baan gekost. De uitzending over Haider in Oostenrijk bijvoorbeeld (waarin Rob Muntz als Hitler rondliep, red.) betekende het einde van ons contract met de VPRO. Het programma paste niet binnen dat politiek-correcte bolwerk, en ook politiek-correcten kunnen behoorlijk bekrompen en star zijn.
Toch is er wel echt iets veranderd sinds de moord op Theo van Gogh. We merken het ook bij andere tv-makers: er kan gewoon minder. Cabaretiers als Raoul Heertje en Jan Jaap van der Wal zeggen eerlijk dat ze bepaalde grappen maar niet meer maken. Je mag blijkbaar niet meer alles weglachen. Er wórdt in Nederland ook minder gelachen, sinds de moord.
Wij voelen het ook als een omslag. Om te beginnen nemen we de doodsbedreigingen nu wel serieus, waar we ze vroeger terzijde schoven. We móeten ze wel serieus nemen. Er ís uiteindelijk echt iemand vermoord om wat hij zei. En Van Gogh is de eerste niet. Ook de moord op Fortuyn was een teken aan de wand. Maar die gebeurtenis heeft toch minder impact gehad; achteraf gezien. De moord op Fortuyn is misschien makkelijker als incident te zien. Een daad door één extremist, een dierenactivist. Achter Mohammed B., de moordenaar van Van Gogh, gaat een hele fundamentalistische groep schuil.
Bij het maken van het programma ’God bestaat niet’, dat ook een reactie is op de moord op Van Gogh, zijn we voorzichtiger geweest. Vanwege die algehele maatschappelijke ’gevoeligheid’ hebben we bepaalde ideeën niet uitgevoerd. Welke? Ja, dat zeggen we natuurlijk niet. Dan hadden we het wel uitgezonden.
Maar de boze reacties -en doodsbedreigingen- stroomden toch binnen. Dat geeft aan dat we het goed hebben aangevoeld. Dit is blijkbaar de grens. Meer kan en mag niet, op dit moment. We leven in een heel conservatief tijdperk. In de jaren zestig, zeventig kon aanzienlijk meer. In die periode had zo’n programma als ’God bestaat niet’ veel harder gekund.
Het is verschrikkelijk dat we nu ook een premier hebben die bijdraagt aan dit enge klimaat. Zo’n Balkenende die ook wil dat we ons maar niet meer uitspreken over bepaalde zaken, er geen grappen meer over maken. Over het koningshuis bijvoorbeeld. Brrr. En dat allemaal onder het motto van normen en waarden.''
'Gooi & Eemlander' 5 oktober 2005
Kuikens en vervuilers niet veilig voor Milieuridders
AMSTERDAM – Nu vrijdag de nieuwe omroep LLink begint met het programma 'De Milieuridders' staat het privéleven van programmamakers Rob Muntz en Paul Jan van de Wint op een laag pitje. Ze werken tot diep in de nacht en thuis zien ze de kinderen alleen tijdens het ontbijt. In hun Amsterdamse kantoor, het clubhuis genoemd, staat zelfs een veldbedje waar teamleden kunnen pitten als ze dat willen.
Binnen is de sfeer humoristisch. De montage van de filmpjes is kennelijk dolle pret voor het tv-duo, want overdag neemt Muntz steeds gierend van de lach de telefoon op. 's Avonds tegen tienen is er tijd voor een biertje in een naburig café en vertelt Muntz: ,,Sinds in juni het contract met LLink rond was, hebben we 24 uur per dag gewerkt. Dat is nodig, want er staan 26 afleveringen gepland en daarvoor zijn we het wiel aan het uitvinden. Inmiddels is er een kantoor en een team van tien man, terwijl we vroeger een duo waren en alles zelf deden: filmen, montage, make up, teksten, onderwerpen, noem maar op. Het harde werken is wel leuk, want het voelt niet als werken.''
'De Milieuridders' bestaat uit een stuk of zeven vaste rubrieken, die aan elkaar worden gepraat in een magazineachtige setting. Muntz: ,,De officiële titel van ons programma heet 'De milieuridders presenteren Bio Boulevard'. Een soort RTL Boulevard, maar dan over natuur, milieu en dieren. En op onze eigen manier gemaakt. Afgelopen weekeinde was ik bijvoorbeeld bij de veiling van de olifanten van Prins Bernhard, waar ik heb meegeboden op de paraplubak in de vorm van een olifantenpoot en portretten heb gemaakt van de overige veilingbezoekers.''
De eerste rubriek 'Zinloos gemeld' biedt volgens Van de Wint plaats aan ,,trieste berichten waarvan het geen zin heeft om ze te melden, maar we melden ze toch omdat het zo erg is. Smeltende ijskappen bijvoorbeeld. De permafrost op Siberië die verdwijnt." Maar voor een omroep die zich inzet voor natuur en milieu is dat is toch juist heel zinvol om te melden? Welnee, roept het tv-duo in koor: ,,Het gebeurt gewoon en niemand doet er wat aan!''
De rubriek 'Vox Populi' belooft hilarisch te worden. Daarin worden vragen op straat gesteld en dan zo cryptisch mogelijk. Op de vraag 'hoelang nog?' reageren mensen uiteenlopend. De één denkt meteen aan zijn parkeermeter of denkt aan zijn volgende wc-bezoek, de ander wijdt uit over zijn krakkemikkige fiets. De 'Kliklijn' is een rubriek waar kijkers en luisteraars al volop gebruik van maken. Diverse mensen hebben al gebeld en gemaild om grote en kleine schandalen te melden. 'De Milieuridders' gaan vervolgens verhaal halen bij de daders. Zo zijn ze al op zoek geweest naar illegale Chinezen en bezochten ze een ouder echtpaar dat in de achtertuin een autokerkhof heeft. Van de Wint: ,,Dit echtpaar won onze sympathie, want de mensen bleken heel aardig en vertelden dat ze de krant rondbrengen. We hebben ze vervolgens uitgeroepen tot burger van de week. We nemen het dus niet bij voorbaat op voor de bellende klagers.''
De neefjes van Paul Jan van de Wint, Ruud en Gijs van de Wint, verzorgen de rubriek 'De Broertjes'. Hierin doen ze parttime goede dingen voor het milieu. Met de nadruk op parttime, zegt neef Paul Jan van de Wint. ,,Zakelijk komen ze op voor het milieu. Privé rijden ze in een benzineslurpende Cadillac en een Chevrolet. Vrijdag stellen ze zich eerst voor aan de kijkers om de mensen bang te maken, dat ze echt komen om misstanden aan de orde te stellen."
Voor 'De Roeger' moeten we helemaal uitkijken. Van de Wint: ,,Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roeger. Die roegt iedereen in mekaar als je iets verkeerd doet, als je bontjassen draagt of je vis niet op tijd te eten geeft. We hebben nog overwogen om hem 'De rijdende roeger te noemen, maar rijden doet 'ie niet. Hij staat plotseling achter je. Nee, de roeger is geen typetje van ons, wij blijven gewoon achter ons deskje in de studio van AT5 om gasten te ontvangen.'' Anne van Zweden, dochter van de beroemde dirigent en Gijs' vriendin, presenteert daar ondertussen keiharde feiten over moeder aarde in de rubriek 'Planeet deze week'.
Muntz en Van de Wint blijven omstreden op televisie. Eerder werd Muntz door de VPRO afgeserveerd nadat hij als Hitler door Wenen paradeerde. Onlangs nog zorgde hun RVU-programma 'God bestaat niet' voor opschudding. Van de Wint: ,,Of ons nieuwe programma net zo omstreden wordt, weet ik echt niet. Wij kennen de grenzen nauwelijks. Meestal weet ik van de prins geen kwaad.''
Zeker omstreden wordt de eerste 'Stelling van de week'. Die luidt komende week 'Moeten we eendagskuikens verhakselen of vergassen?' De programmamakers zeggen dat maar weinig mensen weten dat er per jaar zestig miljoen mannelijke kuikens worden gedood. Muntz is begaan met het lot van de kuikens en heeft er daarom een paar gekocht voor vijftig cent per stuk en naar het vogelasiel gebracht, waarna kijkers ze straks kunnen adopteren. Maar één van de kuikens is helaas afhankelijk van de uitslag van de internetpoll: vergassen of verhakselen. 'Milieuridder' Muntz kondigt alvast aan dat hij in de tweede aflevering dit kuikentje zal doden, op de wijze die de stemmende kijkers zullen aangeven.
'De Milieuridders', vanaf vrijdag bij LLink, Nederland 3, 20.20 uur
Omstreden troetelduo trekt de milieuput open
Rotterdams Dagblad 27-07-‘05
Het is een opmerkelijke keuze van Anna Visser om het omstreden duo Paul Jan van de Wint (42) en Rob Muntz (41) te vragen het televisieprogramma ’De Milieuridders’ te maken. ,,Wat omstreden was, is vermoord,’’ stelt Rob Muntz. ,,De televisiewereld zoekt naar Pietje Bell-achtige types. Maar Bart de Graaff is niet meer, Ischa Meijer en Theo van Gogh evenmin. En Pieter Storms en Willebrord Frequin zijn van de buis af. Wij zijn de enig overgebleven. We zijn een soort omstreden troetelduo. Zonder gekheid: we zijn wie we zijn. Anderen plakken daar een label op.’’
Van onbesproken gedrag zijn Paul Jan van de Wint en Rob Muntz allerminst. Bij de VPRO werden ze op een zijspoor gezet nadat Muntz als Hitler orthodoxe joden in Wenen leek te hebben belaagd. Braver zijn ze niet door dit voorval geworden. Het controversiële RVU-programma ’God bestaat niet’ leidde opnieuw tot opschudding. Talloze boze emails van gekwetste gelovigen en Tweede Kamervragen van de SGP over zoveel zondigheid op de televisie. ’De Milieuridders’ zal niet minder shockerend zijn, voorspellen ze.
Het programma ’De Milieuridders’, dat vanaf 7 oktober iedere vrijdagavond zal worden uitgezonden, wordt een RTL Boulevardachtig magazine over natuur en milieu. Paul Jan van de Wint kruipt in de huid van een nonchalante presentator en Rob Muntz verschijnt aan tafel als een ’roddeltante’ à la Albert Verlinde. ,,Hij is voor de prietpraat,’’ pest Paul Jan zijn makker. Muntz ontfermt zich over de kliklijn. Kijkers kunnen (anoniem) bellen als hun buurman lege batterijen in de groencontainer dumpt of ruwe olie in de sloot giet. Overtreders gaan niet langer vrijuit: de bewuste buurman krijgt keihard een foutsticker op zijn deur geplakt.
Een wisselende studiogast vult de milieuridders waar nodig aan. ,,Die studiogast kan iedereen zijn. Georgina Verbaan bijvoorbeeld, haar borsten zijn tenslotte puur natuur,’’ gekscheert Rob Muntz. ,,We zullen alleen niet snel iemand uit de politiek uitnodigen. Met een Partij voor de Dieren of GroenLinks hebben we niet zoveel. Het is zó dom om het natuur en milieu op te hangen aan één politieke stroming.’’
Twee milieudetectives, de neefjes van Van de Wint, gaan iedere week op veldonderzoek. De ene keer voeren ze actie met Greenpeace, een volgende keer doen ze een eierentest. ,,Dat er scharreleieren op de verpakking staat, is nog geen garantie dat de eieren niet uit een legbatterij komen.’’ Anna van Zweden, dochter van de beroemde dirigent, presenteert tenslotte ’Planeet deze week’. Geen astrologie, maar keiharde feiten over moeder aarde.
Ganzenlever
Respect moeten we afschaffen, zei Van de Wint nog niet zo lang geleden in een interview. Maar hoe zit het dan met respect voor het milieu? ,,Die uitspraak heb ik gedaan in een andere context. Ik heb er een bloedhekel aan als mensen respect opeisen. Het woord respect wordt misbruikt door fundamentalisten. De natuur eist geen respect op, de natuur verdient respect. Als je de natuur niet respecteert, verdwijnt uiteindelijk de mensheid.’’
Principieel zijn beide heren niet. In niets, dus zullen ze om deze reden ook geen vlees weigeren. ,,Ik leef wel bewust,’’ benadrukt Van de Wint. ,,Ik ben niet materialistisch, ik verbruik niet veel. Ik rook niet, ik drink bijna geen alcohol en ik eet geen junkfood.’’ Muntz is wat minder kieskeurig. Hij zal zich tijdens één van de 26 afleveringen volproppen met ganzenlever. ,,Terwijl ik in de studio van foie gras zit te smullen, draaien we een filmpje over hoe eenden en ganzen op wrede wijze worden vetgemest. Afhankelijk van mijn bui neem ik na afloop nog een hap of begin ik spontaan te kotsen. We laten de kijker graag in verwarring achter.’’
,,In ’De Milieuridders’ zullen we op een luchtige, haast onverschillige wijze misstanden aan de kaak stellen. Maar we zullen niet met het opgeheven vingertje wijzen of gaan lobbyen voor een goed doel. Mensen die bont willen dragen, leggen wij geen strobreed in de weg.’’ Het uitdelen van foutstickers komt echter vrij moraliserend over. ,,Die foutstickers zijn een parodie op de reinigingsdienst in Den Haag. Daar krijgen de mensen een foutsticker als ze hun vuilnis een dag te vroeg op straat zetten. Het lijkt ons niet helemaal dé manier om het milieubewustzijn te stimuleren. Je moet de vuilniszak openrijten en over de huiskamer van de overtreder uitstrooien .... Pas dan heb je effect.’’ Van de Wint schept er een sardonisch genoegen in om je op het verkeerde been te zetten.
Spraakmakend beloven Muntz en Van de Wint ook dit keer weer te zijn. ,,Mensen houden nog meer van dieren dan van Jezus, dus ik verwacht veel respons.’’ Als milieuridders in kaki jagershemden mikken ze niet alleen op hoge kijkcijfers maar ook op veel schnabbels. ,,Word ik gevraagd als dagvoorzitter op een congres van walvisjagers à vijfduizend euro omdat ze toevallig hebben gehoord dat ik bepaalde zaken leuk aan elkaar kan praten,’’ fantaseert Muntz.
Het duo verbaast zich over hoe bruut er in de wereld met de natuur en dieren wordt omgesprongen. ,,In het verre oosten worden honden en katten levend gevild. Van hun huiden wordt speelgoed gemaakt. Ik zag net nog een filmpje waar twee tijgers onder toeziend oog van vele joelende Chinezen hun tanden zetten in een levend biggetje. Walgelijk, zulk volksvermaak. In Nederland worden varkens onverdoofd gecastreerd. Een verdoving kost maar liefst 1,35 euro. Voor dat geld kun je als boer ook een biertje kopen!’’
Ook zijn de Nederlandse consumenten er niet van doordrongen wat ze dagelijks tot zich nemen. ,,In een liter melk zit eenderde van een vingerhoedje aan pus. Het percentage koeien met ontstoken uiers is dermate groot, dat onze melk vol etter zit. Ronduit stuitend. Ik was altijd een groot liefhebber maar sinds ik dit weet, smaakt de melk me een stuk minder,’’ ervaart Van de Wint. Hoewel ’De Milieuridders’ een programma met een vette knipoog is, is de ondertoon bloedserieus en wordt de verstrekte informatie met cijfers onderbouwd. ,,We roepen niet zomaar wat.’’
Ø info× www.muntzvandewint.com
 |
Rob Muntz (links) en Paul Jan van de Wint hebben zojuist een negerin gekruisigd. |
Noordhollandsdagblad 1 juni 2005
van onze verslaggeefster Leonie Groen
zaandam - Een open inrichting. Zo karakteriseren de programmamakers Rob Muntz uit Zaandam en Paul Jan van de Wint uit Amsterdam de samenleving die volgens hen weer godvruchtig wordt. Het duo staat erbij en kijkt ernaar. Verbaast zich. En maakt zich kwaad. ,,Het is ongelooflijk wat mensen doen voor een God die niet bestaat.'' Dat God niet bestaat proberen de heren te staven in gesprekken met zes vooraanstaande wetenschappers in het nieuwe televisieprogramma 'God bestaat niet' dat vanaf 7 juni wordt uitgezonden bij de rvu op NED 3.
De twee televisiemakers, wijd en zijd bekend als controversieel, gaan op de serieuze toer. Het programma, dat met een speelse scène begint, is opvallend rustig van toon. In de eerste, 25 minuten durende aflevering, krijgt hersenonderzoeker Dick Swaab alle ruimte om zijn ideeën omtrent geloven uiteen te zetten. ,,De geest is het product van de honderd miljard hersencellen die we hebben. Het bestaan van een ziel is een misvatting.'' En: ,,Het geloof wordt gevormd in de sociale ontwikkeling.'' God zou dus tussen de oren zitten en je kunt je volgens Swaab om die reden ook afvragen of je mensen wel moreel verantwoordelijk kunt stellen voor hun daden.
Het interview, afgenomen door de serieuzere Van de Wint, wordt hier en daar onderbroken door een kort filmpje waarin de nar Muntz op een rauwe ongepolijste manier in beeld vertaalt wat er wordt gezegd. Hij is niet te beroerd om in blote kont, zichzelf reproducerend, in beeld te verschijnen. Bij iedere beweging scheidt hij een nieuwe kleine Muntzachtige af. De een na de ander. Als makke gelovige schaapjes lopen ze achter elkaar aan, de einder tegemoet. Het zijn dit soort beelden die 'de hele Veluwe' al op de been hebben gebracht. Honderden mails stromen via diverse kanalen bij de programmamakers binnen. ,,Ongelooflijk wat dit programma al doet, nog
voordat er maar één uitzending is geweest.
De mensen houden van hun geloof als van hun huisdier'', zegt Van de Wint, doelend op het programma dat ze na de zomer gaan maken voor De Nieuwe Omroep (DNO) Nutopia. Daarin worden dierenleed en milieu aan de kaak gesteld. Maar terug naar Swaab. De wetenschapper maalt niet om 'bewijzen' voor het bestaan van een hogere macht als bijna-dood-ervaringen en uittredingen. Hij wijst op onderzoek waarin dergelijke ervaringen zijn op te wekken. Conclusie: religieuze ervaringen bevinden zich in een knooppunt in de hippocampus. Epileptici kunnen dat weten, meent Swaab. Hij haalt mensen aan als Jeanne d'Arc, de profeet Mohammed, de schrijver Dostojevski en de apostel Paulus die kond hebben gedaan van ervaringen die je religieus zou
kunnen noemen. Die ervaringen horen trouwens, zo zegt Swaab, in een omgeving. ,,Christus en Maria zie je alleen als je ze kent.'' Swaab verklaart waarom mensen geloven. ,,Ooit evolutionair voordelig maar nu heeft geloven geen zin meer. Het brengt alleen nog verliezers.'' Muntz benut deze uitspraken in een kort fragment waarin hij een epileptische aanval simuleert. Om hem heen staan vertegenwoordigers van alle wereldgodsdiensten. Dat die elkaars bloed kunnen drinken laten ze zien in een ander filmpje waarin twee christushonden elkaar bespringen, waarna ze worden aangevallen door een moslimterriër.
Van de Wint, ongelovig opgevoed, en Muntz, die van huis uit een scheutje katholicisme heeft meegekregen, genieten ervan. Sinds het veelbesproken programma 'Een schitterend ongeluk' van Wim Kayzer (1993) hebben zij op televisie geen wetenschappers meer over het leven en het geloof aan het woord gezien. De twee zien het spookbeeld opdoemen van een godvruchtige
gesloten samenleving (wereldwijd) waarin dagelijks het gebed weerklinkt, geen plaats is voor homo's, vrouwen ondergeschikt zijn aan de man en abortus en euthanasie (weer) illegaal zijn. Ze vinden het nodig een ander geluid te laten horen. ,,Waarom is het voor een katholiek gemakkelijker om te dwalen dan voor een moslim? Omdat katholieken ook andere geluiden horen.''
Van de Wint, gehuwd met een Iraanse die haar door het geloof gedomineerde land ontvlucht is, zegt dat de moord op hun vriend Theo van Gogh de directe aanleiding was voor het maken van het programma 'God bestaat niet'. ,,Mensen doen hele rare dingen in naam van het geloof.'' De twee menen dat de actieve opstelling van moslims in de hele wereld de 'slapende geloven zoals de christenen' wakker heeft geschud. ,,Die menen nu ook dat ze een duit in het zakje moeten doen. Zo pikt zo'n minister Van der Hoeven dat idee op van 'intelligent design'. Is ze gek geworden?'' Muntz overweegt een emigratie naar Finland. ,,Hoewel, daar is het altijd donker. Nou ja, wat maakt het uit? Hier gaat straks ook het licht uit.''
'God bestaat niet' wordt uitgezonden: dinsdag 7 juni t/m dinsdag 12 juli (23.40 u.) op Nederland 3. Herhalingen: Zondag 12 juni t/m zondag 17 juli 2005 (15.30 u.) op Nederland 3. Achtereenvolgens komen aan het woord: hersenonderzoeker Dick Swaab, psychiater Andries van Dantzig, rechtspsycholoog Hans Crombag, psychiater en traumatoloog Carla Rus, astrofysicus Vincent Icke, filosoof en psycholoog Jaap van Heerden.
Gooi & Eemlander 26 mei 2005
Hoe ziet de publieke omroep van de toekomst er uit? Die vraag stellen we hier aan bekende en minder bekende Nederlanders, die allemaal iets met de omroep hebben of hadden. Vandaag programmamaker Rob Muntz, vorig jaar winnaar van de radioprijs Zilveren Reissmicroon en vanaf 7 juni terug op televisie met het programma God bestaat niet.
De omroep van de toekomst
,,Het huidige bestel met de publieke omroepen bestaat in de toekomst niet meer. Dat zie je nu al aankomen, want omroepen zijn zich al aan het verenigen. De RVU wil verder met Teleac. En de VPRO wringt zich al helemaal in het keurslijf van de staatssecretaris. Iemand presenteerde daar onlangs een programma over bestialiteiten maar die was aan het verkeerde adres. Dat was de oude VPRO. De nieuwe VPRO wil alleen nog maar programma’s als Tegenlicht, R.A.M. en programma’s voor de jeugd. Ze zetten in op jeugd, wetenschap en cultuur. Van de VARA blijft ook weinig meer over, nu Spijkerman is vertrokken naar John de Mol. Mensen die een grote bek opzetten tegen het omroepbeleid, worden eruit gewerkt. Voor de rest doet niemand er wat aan. Ik vind het zo raar
’Omroep gaat naar de slachtbank’
om te zien dat iedereen de omroep naar de slachtbank ziet gaan en dat niemand zegt ’tot hier
en niet verder’. Iedereen denkt aan zijn boot, de kinderen en de hypotheek van zijn huis. Ze knikken allemaal ja en zo wordt de programmering op televisie een eenheidsworst. Het maakt de omroepmedewerkers niet uit wat ze maken, of dat nu stropdassen zijn of grassprieten. Voor mij is het duidelijk dat er bij de publieke omroep geen plek meer is voor innovatie,
vernieuwing en creativiteit. Daar komen ze over tien jaar wel achter. Vernieuwing verwacht
ik de komende jaren niet. Jos Brink blijft programma’s maken tot aan zijn dood. En ik voorspel dat zelfs Mies Bouwman nog terugkeert. Wat ik maak met Paul Jan van de Wint is controversieel en anders. Op 7 juni begint ons nieuwe programma God bestaat niet bij de RVU, een omroep die dus ten dode is opgeschreven. Het is er een doffe ellende. Bij De Nieuwe Omroep krijg ik een 26-delige serie met als werktitel De Milieuridders. Ik vind het heerlijk daar te mogen werken, ik ontmoet er alleen maar jonge mensen van in de dertig. We
gaan de zendtijd op een leuke manier invullen met programma’s over milieu, natuur, globalisering en mensenrechten. Onderwerpen die geen voet aan de grond krijgen in Hilversum. Internet heeft de toekomst. Dit roept iedereen al jaren en het gaat ook echt gebeuren. De kabelaars gaan op de schop. Iedereen houdt zich nog angstvallig vast aan de
ouderwetse kabel, maar alles gaat digitaal. Daarom is een discussie over het inleveren van zenders zinloos. Tien publieke zenders zijn nog niet genoeg. Dit is 2005! In de Hilversumse
archieven liggen programma’s weg te rotten, waarvan zeker vijfduizend de moeite waard zijn om nog een keer te zien. Stel daarom alles beschikbaar via internet en themakanalen. Maak een historychannel, laat het zien!”
Reageren? media@hdc.nl
Nico Postma
TELEGRAAF 4 OKTOBER 2004
Gepassioneerde Pestkop
Programmamaker Robbie Muntz: je haat hem, of je bent idolaat van hem. Er lijkt geen tussenweg te zijn. En dus mag hij de ene keer een knietje van Emiel Ratelband in ontvangst nemen, en de volgende keer Nederland's meest prestigieuze radioprijs. Het is hem eigenlijk om het even: "Ik ken geen angst, en duidelijk ook geen schaamte, ha, ha. Ik wil mensen gewoon aan het denken zetten."
Een middag in het gezelschap van Muntz heeft hetzelfde effect als het drinken van 10 koppen koffie. Zijn maniakale energie werkt aanstekelijk. Het begint al als hij vanuit een regenbui café de Jaren komt binnenstormen en als een natte hond zijn lange haar en plu begint uit te schudden. Michael Moore met ADHD. Hij ploft naast me neer en slaat een arm om mijn rugleuning. "Hoi.", zegt hij met een idiote grijns. Het zou me niks verbazen als zijn 'partner in crime' Paul Jan van de Wint om de hoek klaarstond met een camera. Robbie Muntz in het echt lijkt namelijk verdomd veel op de Robbie op tv, en op al de onvergetelijke karakters die ze voor hun programma's gecreerd hebben. Ik zie bijvoorbeeld wat van de tv-dominee in hem, die in Amerika een echte dominee tijdens een religieuze talkshow 'godverdomme' liet roepen, of van het Ratelband-karakter, dat van Emiel Ratelband zelf een knietje kreeg toen hij net iets te vaak 'tsjakaaa!' had geroepen.
Sieg Haider
Het feit dat fantasie en werkelijkheid zo makkelijk in elkaar overlopen is kenmerkend voor het satirisme van Muntz en Van de Wint, in contrast met de programma's van bijvoorbeeld van Kooten en de Bie en Jiskefet, waarin de humor zich enkel afspeelt in een fantasie wereld. De verwarring die het duo op die manier veroorzaakt is effectief, maar ook gevaarlijk, zoals een paar jaar geleden wel bleek tijdens alle misverstanden rond de 'Sieg Haider' aflevering van Waskracht, die uiteindelijk zou leiden tot een breuk met de VPRO. "Ah joh, oud nieuws!" roept Muntz, maar het is toch de eerste associatie die veel mensen maken bij het horen van zijn naam: Muntz die verkleed als Hitler paniekzaaiend door Wenen liep. Het was natuurlijk de bedoeling om op die manier te waarschuwen voor de opkomst van Jorg Haider en het neo-fascisme, maar de motivatie en werkwijze werd niet door iedereen begrepen. "Het grappige is overigens", vertelt Muntz, dat de mensen die het hardst riepen dat 'het geen stijl was', de aflevering niet eens hadden gezien. Dat vind ik nou 'geen stijl'."
Geert Wilders kapsel
Wie heeft volgens hem een goede stijl? "Nou, ik in ieder geval niet. Ik loop altijd gewoon in jeans en een shirtje. En dan het liefst dezelfde jeans en hetzelfde shirtje, ha, ha." Hij wijst op zijn Armani-pak: "Dit is het enige pak dat ik heb, en de stropdas komt van de markt. Maar weet je wie ik te gek vind? Die ex-VVD'er Geert Wilders. Ik ben het totaal niet met zijn ideeën eens, maar ik vind dat zo knap: gewoon als eenmansfractie in de Kamer blijven zitten, zelfs als iedereen probeert je eruit te werken. Klasse. En dan dat waanzinnige kapsel. Kan hij niet een keer in je rubriek? Moet je namens mij vragen wie in godsnaam zijn kapper is. De Jostiband is ook fantastisch. Mensen die zich nergens wat van aantrekken, en overal een feestje van maken. Dat is ook mijn filosofie: elke dag is een feestje. Het begint 's ochtends al, als ik wakker word en mijn kleine hummel (9 maanden oude dochtertje Tessel, red) naast me zie liggen met mijn vrouw Carla, waar ik al 14 jaar helemaal gek op ben. Daar gaat het toch allemaal om in het leven? En wat moet ik dan doen als mensen met een rechtzaakje gaan dreigen? Huilen? Ik dacht het niet."
De Inburger King
Op het ogenblik hoeft hij zich ook nergens druk om te maken. Het verzamelde werk van Muntz en Van de Wint komt binnenkort uit op DVD, en er wordt gewerkt aan een nieuw tv programma dat waarschijnlijk vanaf februari op de buis komt bij de RVU. In mei ontving Muntz een zilveren Reismicrofoon, de meest prestigieuze radioprijs van Nederland, voor zijn 'docurette'-serie 'De Inburger King'. "Het is een kruising tussen Andre van Duin's 'Dikvoormekaarshow' en 'Ron Flon Flon met Jacques Plafond' van Wim T. Schippers, maar dan met alleen maar 'echte mensen'. Ik ben de Inburger King, zo'n lekker foute Hollander die een Turk niet van een Marokkaan kan onderscheiden, maar allochtonen voor 100 Euro wel eens even zal inburgeren. Niet goed, geld weg!". Het programma werd door de jury geprezen om 'de verrassende invalshoeken, de originele aanpak van een maatschappelijk fenomeen, en de ironie waarmee wordt gekeken naar het Nederlanderschap'. "Oscar Harris vertelde me in een uitzending dat hij, ondanks het feit dat hij hier al 50 jaar ofzo woont, een brief had ontvangen met het verzoek tot inburgeren. Dat is toch te gênant voor woorden? Toen vroeg ik hem, of hij veel verdriet had gehad om zijn echtscheiding met Adele Bloemendaal. Ha, ha. Moest ik toch effe pesten."
Het programma 'De Inburgerking' is te beluisteren elke zaterdag om 15.00 bij RVU's Radiodocumentaire op 747 AM, en de losse uitzendingen later ook via:
www.muntzvandewint.com
Draagt pak van Armani en stropdas van de markt.
insert: Robbie Muntz als de Inburger King.
Foto credit insert: Camiel Lindhout
GPD 6-10-2004
VAN 'HARRY POTTER' TOT PORNOSTER: BESPOTTING BALKENENDE VERLEGT GRENZEN
Nederland gniffelde nog niet zo lang geleden om Jan Peter Balkenende als 'onze Harry Potter'. Nu figureert hij als pornoster op een reclameposter en dragen demonstranten een imitatie van zijn hoofd op een spies. Nog nooit was een Nederlandse premier zo vaak onderwerp van spot als Balkenende nu. ,,De mensen hebben met hem te doen, maar daarmee heeft hij zijn gezag niet terug.''
(Door Frank Hendrickx)
DEN HAAG (GPD) _ Jan Peter Balkenende vraagt erom bespot te worden, vindt Paul Jan van de Wint. Voor de danceparty 'Ex-Pornstar' bedacht de televisiemaker de reclameposter waarop 'Balkie' is gemonteerd in een _alleen in het kruis afgeplakte_ pornofoto, waarop hij met zijn handen de billen omvat van een naakte vrouw die bovenop hem zit.
,,Zijn uiterlijk, zijn uitstraling, zijn hypocriete gepraat over normen en waarden: Balkenende is een stram schertsfiguur," zegt Van de Wint, 'afdelingschef normen en waarden van de stichting Ex-Pornstar'. ,,Door hem zo te portretteren leggen we de schijnheiligheid bloot."
De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) tekende bezwaar aan tegen het gebruik van het portret van de premier voor commerciële doeleinden. ,,Dat is standaard," zegt een woordvoerder van de RVD. ,,Daarbij vonden we deze poster bijzonder smakeloos." Van de Wint heeft op de 'driehonderd posters' die in Amsterdam hangen inmiddels een sticker met het woord censuur over het gezicht van de premier geplakt.
Door het incident is de populariteit van de prent alleen maar bevorderd. De website van de stichting is vastgelopen door de overweldigende belangstelling.
Balkenende is een dankbaar slachtoffer van spot. Hij begon als Harry Potter en figureerde daarna als verlegen politicus in het programma Lijst Nul van de BNN-babes Katja en Bridget. Sindsdien is er geen houden meer aan.
In Kopspijkers werd hij neergezet als een wereldvreemde liefhebber van normen en waarden. Michiel Romeyn speelde in Jiskefet een soldaat die op zijn rug een tatoeage had van Balkenende met de tekst 'Jan Peter Forever'. De premier was ook hoofdrolspeler in de homo-erotische fantasieën van Romeyn ('Ik zou met mijn lid wel eens langs de blanke billen van Balkenende willen strijken'). Paul de Leeuw nam de minister-president op de hak, net als cabaretier Dolf Janssen. Zelfs kinderprogramma's als Buya dreven de spot met JP. Volgens mediasocioloog Peter Vasterman is de 'ridiculisering van Balkenende' kenmerkend voor de 'verruwing' in het medialandschap.
,,Metro drukte op de voorpagina een foto van het afgehakte hoofd van Balkenende die werd meegedragen tijdens de grote demonstratie tegen het kabinetsbeleid. Dat vind ik over de grens en buitengewoon smakeloos. Media moeten zich meer afvragen wat voor gevolgen bepaalde berichtgeving heeft. Soms lijken de grenzen zoek. Je kunt niet alles verantwoorden met de vrijheid van meningsuiting."
Politiek historicus Gerard Voerman noemt de mate van bespotting 'uniek in de Nederlandse parlementaire geschiedenis'. ,,Iemand als Van Agt werd ook wel bespot, maar niet in deze mate. Het bleef meestal bij spotprenten. Nu zijn er ontzettend veel satirische programma's op televisie en het is veel normaler om het gezag belachelijk te maken."
Een bijkomend probleem voor Balkenende is zijn onervarenheid. ,,Hij boezemt minder ontzag in dan zijn voorgangers", aldus Voerman. ,,Dat maakt het makkelijker om hem te kijk te zetten. De mensen hebben met hem te doen, maar daarmee heeft hij zijn gezag niet terug."
Media-adviseur Dig Istha vindt het gebrek aan status het belangrijkste probleem. ,,Balkenende lijdt onder een 'Harry Potter-syndroom'. Hij wordt niet serieus genomen. Een dramatisch moment was de ontmoeting met president Bush in het Witte Huis. Dat was zo knullig. Elke president van een bananenrepubliek had het beter gedaan."
Het voorval is illustratief voor de gebrekkige begeleiding van de premier, vindt Istha. ,,De communicatie rond Balkenende is tamelijk beroerd. Dat ligt niet aan hem, maar aan de RVD. Iedere premier heeft mensen om hem te helpen bij de presentatie. Bij Balkenende gebeurt dat niet goed."
De voedingsbodem voor alle spot is het gebrek aan gezag van Balkenende.
,,Na twee jaar premierschap had er toch wat meer status en autoriteit moeten zijn'', vindt Istha, ,,Balkenende heeft natuurlijk ook pech dat hij nu tijdens het voorzitterschap van de Europese Unie ziek is, maar het wordt wel tijd dat hij wat meer laat zien. Te laat is het nog niet. Lubbers en Kok hadden het ook moeilijk de eerste twee jaar."
MUNTZ EN VAN DE WINT ONTRAFELEN HET GROTE COMPLOT
GPD 12-1-2004
(Door Berrit de Lange)
HILVERSUM (GPD) _ Als er al een rode draad te ontdekken is in het oeuvre van Rob Muntz en Paul Jan van de Wint, moet het de constatering zijn dat ze altijd verkeerd worden begrepen. Ook de ruimdenkende RVU-kijker lijkt de gedachte achter hun programma's niet te vatten. Hun eerste RVU-productie, Jacht is natuurlijk!, waarin zij proefondervindelijk de geneugten van jagen belachelijk maakten, leverde de educatieve omroep een stroom dreigbrieven en hatemails op.
Voor hun nieuwe programmaserie Het Grote Complot verzocht Rien Vrijenhoek, eindredacteur bij de RVU, Muntz en Van de Wint om ditmaal af te zien van 'hit-and-run- en guerrillatechnieken'. ,,We hebben bij de RVU geen potje voor rechtszaken'', drukte Vrijenhoek het duo op het hart voordat ze de zes afleveringen van Het Grote Complot op band zetten. De eindredacteur heeft overigens wel een verklaring voor het onbegrip waarop Muntz en Van de Wint keer op keer stuiten: ,,Als kijkers zijn we niet gewend dingen te zien waarin we met onszelf geconfronteerd worden.''
Grote kans dat de kijkers hevig schrikken van Het Grote Complot, dat Muntz en Van de Wint omschrijven als 'de zoektocht naar de allesomvattende verklaring van de wereld waarin wij leven'. 'Psychologie, sociologie en politiek worden met elkaar verbonden door middel van feiten en analyses van grote internationale samenzweringen en machtsstructuren'. Naar de maatstaven van het duo is het een opmerkelijk serieus programma geworden. De onalledaagse vorm, Muntz en Van de Wint zijn uitgedost als gangster-achtige moraalridders, compleet met zwaarden en zwarte gangsterbrillen, dreigt echter de inhoud naar de achtergrond te drukken. Maar bij de programmamakers in kwestie weet je als kijker nooit of dat niet precies de bedoeling is.
Aan de hand van studiogesprekken met (oud-)politici, topmanagers, rechtsgeleerden, journalisten en deskundologen proberen Muntz en Van de Wint aannemelijk te maken dat 'complotten een normaal alledaags verschijnsel vormen'. ,,Angst en eigenbelang regeren en houden ons in een permanente wurggreep'', constateren de programmamakers, ,,Het grote complot zijn wij zelf!''
In aflevering 1 worden complotten in de media ontrafeld. Volgens Muntz en Van de Wint zijn de media niets meer dan een doorgeefluik van het nieuws geworden zonder eigen mening of visie. Onderzoeksjournalistiek wordt nog nauwelijks bedreven en kranten en tv-stations worden opgeslokt door grote mediaconglomeraten.
Topman Ben Knapen van PCM, moederconcern van alle landelijke kranten behalve De Telegraaf, put zich uit in algemeenheden om zijn interviewers ervan te overtuigen dat de journalistieke onafhankelijkheid niet in het geding is. Duidelijk niet op zijn gemak naast Van de Wint, die hem als onvervalste gangster ondervraagt. Muntz staat ondertussen gewapend met zwaard klaar in de coulissen om genadeloos toe te slaan.
De krantenbaas had achteraf zijn bedenkingen over zijn deelname aan Het Grote Complot, zo liet hij mediaprofessor Cees Hamelink, adviseur van Muntz en Van de Wint, per brief weten. 'Ik heb het gevoel alsof ik erin gestonken ben', schreef Knapen. ,,Eigen schuld'', aldus Hamelink, die overigens ook optreedt in de eerste uitzending. ,,Knapen heeft ruim anderhalf uur met Van de Wint gesproken. Hij had ook kunnen opstappen toen die donkere zonnebril of de toon van het gesprek hem niet aanstond.'' Hamelink had niet de indruk dat Knapen vooraf enig besef had van de reputatie van Muntz en Van de Wint. ,,Je ziet het vaker bij bestuurders van dat kaliber, of het nu politici of zakenmensen zijn: ze zijn gewend om serieus genomen te worden in de media.''
Aan prominenten overigens geen gebrek in Het Grote Complot. In de overige vijf uitzendingen over politiek, geld, oorlog, misdaad en macht staan onder anderen Dries van Agt, Hans van den Broek, Bram Peper en Onno Ruding de 'moraalridders' te woord. Van de Wint: ,,Ze stonden in de rij, we hebben Balkenende en De Hoop Scheffer zelfs moeten afzeggen.'' De programmamakers hebben alle afleveringen opgenomen voordat de eerste uitzending op de buis is geweest. De geïnterviewden zouden zich namelijk op hun beurt wel eens onderdeel van een schimmig complot kunnen wanen en zich onverhoopt terugtrekken. Van de Wint: ,,We hebben er lustig op los gemanipuleerd.''
- Het Grote Complot, vanaf maandag 12 januari, RVU, Nederland 3, 20.05 uur
MUNTZ & VAN DE WINT TERUG OP TV MET JACHT IS NATUURLIJK!
DUO VERKIEST SLAPSTICK BOVEN PRIJSWINNENDE DOCUMENTAIRE
(Door Berrit de Lange)
HILVERSUM (GPD) - Zelf omschrijven Rob Muntz en Paul Jan van de Wint hun opzienbarende jachtreportage in Zuid-Afrika als ,,onderzoeksjournalistiek in de vrije natuur''. De term participerende verslaggeving zou wellicht nog beter van toepassing zijn op de eenmalige uitzending Jacht is natuurlijk!, waarin Muntz er niet voor terugdeinst een heuse giraffe om te leggen.
Het duo Muntz en Van de Wint, ook bekend als de schrik van omroepland, heeft sinds kort onderdak gevonden bij de RVU. De omroep zendt vanavond een 'educatieve' documentaire uit over de belevenissen van Muntz en Van de Wint in Zuid-Afrika, waar zij zich vier weken lang schaarden onder een groep Amerikanen die tegen betaling wild afschieten. De amateur-jagers betalen grof voor hun prooi: een neushoorn kost dertigduizend euro, een olifant de helft, een luipaard wordt doelwit voor drieduizend euro en voor 1600 euro mag de handgun worden gericht op een giraffe.
Muntz en Van de Wint troffen in Zuid-Afrika een 'veredelde kinderboerderij', waar beesten die eerst op een illegale wildmarkt zijn gekocht, worden losgelaten en opgejaagd, om het de 'zichzelf respecterende man die gehoor geeft aan zijn oerinstinct' gemakkelijker te maken zijn 'ultieme geluk' te beproeven. Weerzinwekkend, getuige de bloederige beelden die het duo maakte van fanatici in camouflagepakken, die nadat het geschoten dier is neer gemaaid ook nog eens trots poseren naast hun uiteengereten trofee.
Om een realistisch beeld te schetsen van deze misselijkmakende vorm van toerisme, ontkwamen Muntz en Van de Wint er naar eigen zeggen niet aan zich volledig onder te dompelen in de passie van hun kersverse Amerikaanse 'vrienden'. Zo zien we Muntz in safarioutfit in een jeep wild om zich heen schieten op alles wat zich redelijkerwijs in de nabije omgeving zou kunnen ophouden. Het ultieme slot van de jachttrip is een giraffe waarvoor het duo natuurlijk eerst de benodigde euro's heeft moeten neertellen. Het gracieuze dier staat nietsvermoedend tussen de struiken als Muntz de trekker overhaalt... Aangezien Muntz naar eigen zeggen altijd al een hekel aan giraffen heeft gehad, kon hij deze kans niet voorbij laten gaan.
EFFECT
Het 25 minuten durende verslag van de vier weken in Zuid-Afrika is een aaneenschakeling van gruwelijke taferelen - zeker niet geschikt voor jeugdige kijkers - gelardeerd met de slapstickachtige scènes van een jagende Muntz. ,,We proberen op een absurdistische, humoristische manier een beeld te geven van de realiteit'', zegt Van de Wint. ,,De werkelijkheid die je daar onder ogen krijgt tart iedere fantasie, het is erger dan je kunt verzinnen. We hadden natuurlijk ook Fons de Poel kunnen meenemen om er een prijswinnende documentaire van te maken. Wij maken de werkelijkheid liever iets schokkender en absurder om het echt effect te kunnen sorteren bij de kijker.''
Natuurlijk worden hun beweegredenen na afloop weer in twijfel getrokken, voorspellen de enfants terribles van de vaderlandse buis al bij voorbaat. ,,Het zal wel weer allemaal smakeloos en plat genoemd worden.'' Gelukkig zijn ze wel wat gewend. Zo koste de commotie rond hun persiflages van Willibrord Frequin en de beruchte uitzending waarin Muntz als Hitler verkleed in Wenen achter orthodoxe joden aanzat, hen de warme band met de VPRO. Ze besloten hun volgende project, de serie De rijdende hufter, terug te trekken bij deze omroep. ,,Het leuke van 'Jacht is natuurlijk' is dat het de RVU geen leden gaat kosten. Want die heeft de RVU niet'', zegt Muntz gekscherend.
De eenmalige uitzending op televisie vormt de opmaat naar de vijfdelige 'radiodocurette' Rob Muntz Avonturier!, waarin Muntz al zijn dromen probeert te verwezenlijken. Op zijn zoektocht naar macht, aanzien, onmetelijke rijkdom en mooie vrouwen stort hij zich in diverse grijze circuits. Ook hier komt de jacht terug, ,,want het oorspronkelijke idee was om een jachtdiploma te halen, totdat ik op een wapenbeurs in Duitsland die Amerikaanse jagers tegen het lijf liep.'' Daarnaast 'infiltreert' Muntz in de porno-industrie, gaat hij goud zoeken in Suriname, en onderwerpt hij zijn lichaam aan een straf bodybuildingregime mét bijbehorende stimulerende middelen. Wie alvast een indruk wil hebben van Muntz' radioproject, 'invloed wil uitoefenen op het productieproces', of 'gewoon nooit naar 747 AM luistert', kan terecht op robmuntzavonturier.nl.
- Jacht is natuurlijk!, woensdag 9 oktober, RVU, Nederland 3, 20.00 uur.
- Rob Muntz Avonturier!, vanaf vrijdag 1 november op 747 AM om 16.00 uur.
Metro 24-1-2004
"Binnen twee minuten weet ik alles over iemands seksleven"
Ze zijn de "horror van politiek correct Nederland", programmamakers Paul Jan van de Wint en Robbie Muntz. Door de VPRO werden zij in de ban gedaan, maar sinds twee weken wandelen ze opnieuw over de beeldbuis. Deze keer bij de RVU met het programma "Het grote complot", waarin zij als moraalridders op zoek gaan naar een verklaring voor de wereld. 24/7 zijn ze bezig "het grote complot" te ontrafelen. Zelfs in het weekend.
Ze waren een tijdje van de buis na een gewraakt item in VPRO's Waskracht. Hierin zet Muntz verkleed als Hitler de woordvoerder van de Jorg Haiders FPÖ te kakken, maar rent ook met een fles Zyklon B achter een stel orthodoxe joden aan, al gillend: Kennen jullie me nog?. De VPRO vond dit te ver gaan en heeft ze het bedrijf uit gewerkt. Na een talkshow bij AT5 en een eenmalige documentaire over de jacht, mochten ze weer op nationale televisie. Nu met een andere aanpak. Nog steeds stellen zij misstanden aan de kaak, maar nu in dienst van het ontrafelen van het grote complot.
Zich afsluiten voor alle ellende kunnen ze niet, ook niet in het weekend. Van de Wint: "Je kan de krant wel wegdoen om alle stront te vergeten, maar toch sijpelt het ergens anders wel weer naar binnen". Ook Muntz ziet, nu hij er mee bezig is, dat alles aan elkaar hangt van complotten. "Het is hetzelfde als met oranje Opeltjes: als je er op gaat letten, dan zie je er ook ineens veel meer". Een stroom van voorbeelden volgt die deze "schijnheiligheid" blootleggen. Muntz: "Vandaag hoorde ik op de radio dat er een accountant is ontslagen, omdat hij onthulde dat gemeenten helemaal geen schuld hebben, maar juist een enorme som geld, iets van een of twee miljoen, ergens op een verborgen rekening hebben staan. Je wordt constant voorgelogen".
Van pulp kunnen ze allebei niet genieten. Van de Wint: "Ik kan niet tegen happy endings, dat is gewoon niet realistisch. Ik lees ook vooral nare negatieve rotboeken, zoals van Michel Houellebecq of kijk naar films van Lars von Trier en David Lynch, allemaal grimmig tot het einde toe". Muntz: "Genieten kan ik van goede documentaires. Laatst zag ik bijvoorbeeld een docu over Bokassa (voormalig dictator van Centraal Afrika, red.). Deze man vrat zijn tegenstanders gewoon letterlijk op. Maar ik kan me ook helemaal verkneukelen bij Patty Brard en Frans Bauer. Die programmas tonen ook de werkelijkheid. Zoals bij Patty, wat maakt het nou uit als je tiet er een keer uitfloept". Na enig aandringen komt ook Van de Wint met een "liefhebberijtje". "Formule 1 racen. Maar dan moet ik me wel door de domheid die eromheen hangt heen bijten. Ik houd van auto¹s. Een dom soort afwijking, want dan zit je dus opgescheept met het publiek dat daar ook van houdt en dat is over het algemeen weinig opwekkend".
Zijn het privé net zulke moraalridders als op tv? Van de Wint: "Ik zou de voorzitter van de GPV kunnen zijn. Ik drink niet, rook niet, gebruik geen drugs en ga niet naar de hoeren. "'T is dat ik niet in God geloof". Muntz is minder heilig. "Drinken doe ik alleen in de zomer. En ja, ook ik rijd wel eens zonder achterlicht door rood. Of wil je weten of ik wel eens iemand heb vermoord? Ik doe niks waar ik spijt van heb, schuld is een door de maatschappij opgelegd gevoel om de mensen klein en bang te houden. Ik geloof niet in zonden". Muntz heeft een andere vorm van vermaak. "Mensen blootleggen, hun ware aard ontmaskeren, net als in de programma's eigenlijk. Het kost me totaal geen moeite, binnen twee minuten weet ik alles over iemands liefdesleven. En dan niet of ze anaal neukt, maar wel dat ze bijvoorbeeld net ten huwelijk is gevraagd en nee heeft gezegd. Het enige wat je daarvoor nodig hebt, is oprechte interesse. Vrouwen hangen aan mijn lippen, of ze nou Mylene de la Haye, Fiona Hering of Viola Holt heten".
Meer info over deze moraalridders: www.muntzvandewint.com
Spits 26-1-2004
Duo wil verwarring scheppen op televisie
NED3, 20.02 uur
Ze zijn provocerend, sarcastisch, hebben zo hun eigen humor en worden vaak niet begrepen. Rob Muntz en Paul Jan van de Wint maken al meer dan een decennium samen televisie en de kritiek op hun programma's is niet mals. Jacht is natuurlijk uit 2002 lokte bijvoorbeeld een stroom haatmail uit die op de site van de programmamakers te lezen is. Toch deert het de mannen niet, want het is juist hun bedoeling om verwarring te scheppen en mensen te laten nadenken. Zo ook met hun nieuwste programma Het grote complot waarvan vanavond de derde aflevering te zien is bij de RVU. Hierin gaan Muntz en Van de Wint als moraalridders 'op zoek naar de alomvattende verklaring van de wereld waarin we leven'. Psychologie, sociologie en politiek worden met elkaar verbonden door middel van feiten en analyses van grote internationale samenzweringen en machtsstructuren. De stelling is dat deze complotten als een logisch gevolg voortvloeien uit het menselijk gedrag en denken. De makers gaan 'bewust voorbij aan de vraag of er wel complotten bestaan omdat dit programma de onontkoombaarheid ervan zal aantonen door middel van feiten en wetenschappelijk onderzoek'. Paul Jan van de Wint legt uit wat het doel is van het programma: "Wij willen verwarring stichten waardoor mensen gaan nadenken. Dat doen we door te provoceren en van de werkelijkheid een soort sketch te maken. Onze drijfveer is woede en onmacht om hoe de wereld in elkaar zit en daar geven we een humoristische draai aan." Aan onderwerpen hebben de mannen geen gebrek. "Er gebeurt zoveel in de wereld dat die bron nooit opdroogt. Er zijn talloze erge dingen aan de hand die mensen als normaal beschouwen. Als je daar dan ineens een vergrootglas oplegt, kun je dat toch blootleggen." Paul Jan van de Wint en Rob Muntz leerden elkaar in 1992 kennen. Muntz was toen net zijn tv carrière begonnen als producer bij het Rad Van Fortuin en Van de Wint werkte als freelance programmamaker en cameraman voor de VPRO. De items die Van de Wint maakte kenmerkten zich door de provocerende behandeling van uiteenlopende onderwerpen met een wrang soort humor en een cynische, sarcastische ondertoon. Hij prikte façades door en legde de vinger op zere plekken, werkte meestal alleen en ging met zijn confronterende manier van interviewen en filmen de straat op. Ook de manier waarop Van de Wint zijn items monteerde was toen al een belangrijk wapen om de zaak te manipuleren en op scherp te zetten. Muntz ontwikkelde zich als redacteur bij diverse programma's en commerciële zenders. Zodoende bouwde hij een immens archief op met bizarre onderwerpen en een keur aan schimmige en ranzige contacten. In de loop der jaren hadden zij al diverse pogingen ondernomen om tot een samenwerking te komen, echter met weinig succes. Van de Wint wilde de impact van zijn items en documentaires vergroten door mensen niet alleen op de huid te zitten met zijn camera en ontregelende vragen, maar ook een figuur in beeld te brengen die het mensen fysiek lastig kon maken. In 1998 lukte het Van de Wint om Muntz, ondanks de weerzin die hij met zijn brutale uitstraling en schaamteloze banale gedrag in die kring opriep, bij het VPRO programma Waskracht binnen te halen. Over hun samenwerking zegt Van de Wint: "Wij zijn geestverwanten met totaal tegenovergestelde karakters. Ik ben een controlefreak en Rob is ongestructureerd. Wij vullen elkaar feilloos aan." Dat de televisiekijkers het duo niet altijd begrijpt, is niet iets waar ze wakker liggen. "Ik vind het niet erg dat de kijker de boodschap niet direct begrijpt. Wel wil ik dat ze nadenken en kwaad worden. Dat mag ook op ons, als we de kijker maar raken en er discussie ontstaat . Aan de andere kant zijn er ook mensen die het programma begrijpen en waarderen. Het is maar net waardoor je je laat
meeslepen: woede, belediging of vermaak. Er gebeurt altijd iets." Dat kijkers voortijdig afhaken, vind Van de Wint ook niet erg. "De boodschap is niet het doel op zich. Ik probeer niet een zo groot mogelijke doelgroep op een zo simpel mogelijke manier iets uit te leggen zonder dat er aanstoot aan genomen kan worden. Dan moet je gewoon het NOS-journaal maken." Een specifieke doelgroep heeft het duo niet. Paul Jan van de Wint zegt
hierover: "Je kan van ons houden, om ons te haten of je houdt van ons omdat je om ons kunt lachen." Humor is een belangrijk onderdeel van de programma's die Muntz en Van de Wint bedenken. "Ik maak programma's puur vanuit mijn eigen standpunt en houd geen rekening met het publiek. Wel wil ik dat veel mensen kijken en probeer dus nieuwsgierigheid op te wekken. Ieder mens heeft een eigen smaak, dus ik kan niet iedereen bedienen. De een kijkt ter vermaak, de ander om zich eraan te storen. Zo bedienen we toch eigenlijk iedereen." Dat het duo tegendraads is, is geen keuze. Zo zijn ze nu eenmaal, daar is niks aan te doen. "Wij maken unieke programma's en over het algemeen wordt dat toch gewaardeerd", besluit Van de Wint.
