VARA GIDS

Belminuut  
tekst Carel Helder Vara Gids

Exit 'De Milieuridders' van Paul Jan van de Wint en Rob Muntz. LLiNK besloot er na dit seizoen al een punt achter te zetten.

Paul Jan. Wat nu weer?

Treurig, niet? Hoewel  we goed scoorden. En de meeste reacties losmaakten. En een optie op nog 13 afleveringen hadden. Maar goed. Er is nog een geringe kans dat we in januari alsnog door kunnen gaan, al geloof ik er eigenlijk niet in.

Wie besliste dit?

De omroep in samenspraak met de netmanagers. En bij LliNK heeft de ledenraad nogal wat te zeggen, de achterban zogezegd.

Hoe gaat zoiets? Dan moet je bij de baas komen...

Nou, nee. We hebben op een gegeven moment zelf duidelijkheid gevraagd. Die is uiteindelijk gegeven, zij het zonder motivatie. Ze zeggen ook dat het niet aan ons ligt.

Wou de achterban niet kijken?

Weet ik niet. Het kan zijn dat ze moeite met het programma hadden, hoewel we echt wel hebben geprobeerd er een leuk en langlopend iets van te maken dat niet heel veel mensen tegen de borst stuit. LLiNK heeft 50.000 leden en wij hadden laatst 280.000 kijkers. Dat was toch niet gek.

En nu? De WW in?

Dat kan niet, want we zijn zelfstandig ondernemer. Gewoon doorgaan en nieuwe formats ontwikkelen, er zit niks anders op. Misschien iets sympathieks met dieren dan maar. Haha! Dat zal wel beter aanslaan.

Kun je niet een eigen omroepje beginnen?

Misschien ooit op het internet. Iedereen is bezig om zoiets voor elkaar te krijgen, maar lukken doet het nog niet erg. Ook commercieel is het nog niet haalbaar, trouwens.

Wat een gelazer.

Ach, we komen er wel weer overheen. Misschien kun je bij de Vara een goed woordje voor ons doen.

www.mileuridders.tv  en www.muntzvandewint.com.

Stijlboek

Rob Muntz / Paul Jan van de Wint

(1963 / 1962, tv-makers)

Fijne blouses.

Wint: Dit is onze outfit voor Milieuridders. Vrolijk, fris en fruitig…

Muntz: …net als het leven zelf.

Jullie wilden per se met zijn tweeën op de foto.

Wint: We doen alles samen, dus ook op de foto gaan.

Muntz: We zijn yin en yang. Het enige wat we niet met elkaar delen zijn onze vrouwen.

Zijn jullie de koningen van de wansmaak?

Wint: Zo zie ik mezelf niet, maar ik vind wansmaak wel een probaat middel tegen mensen die zich voor laten staan op hun goede smaak.

Muntz: Ik ben wel een groot liefhebber van pulp, het kan me niet ranzig genoeg zijn. Op tv kijk ik bijvoorbeeld graag naar Goor en Geer, of naar Patty Brard met een slang tussen haar benen. Ik kan ook uren naar de Tokkies kijken.  

Wint: Terwijl je zelf niet ranzig bent. Ik zie jou eerder als de zoon van Cherry Duyns dan van Pa Tokkie.

Muntz: Ik weet niet wat erger is.

Wint: Anders dan Rob ben ik meer een VPRO-kijker: Tegenlicht, Buitenhof maar dan zonder Peter van Ingen,  RAM maar dan zonder Arnon Grunberg en Jiskefet maar dan zonder vrouwen.

Welke smaakvoorkeuren delen jullie met elkaar?

Wint: We delen vooral waar we niet van houden. Zo houden we bijvoorbeeld allebei niet van koffie.

Muntz: En niet van dikke vrouwen. Maar eigenlijk zijn de smaakverschillen groter. Paul Jan houdt bijvoorbeeld heel erg van dieren, terwijl ik ze haat. Alleen mag ik dat niet zeggen van Link, de omroep waarvoor we Milieuridders maken. Ik at laatst in de uitzending een zoute haring en dat vonden ze al een stap te ver gaan. Een harinkie heeft ook gevoel.

Welke boeken liggen op jullie nachtkastje?

Wint: De laatste Houllebecq, de mogelijkheid van een eiland. Ik ben nog op pagina 1, maar ga het zeker uitlezen. Ik heb zijn hele ouvre gelezen, een geweldige schrijver.

Muntz: ik ben bezig in de biografie van Josephine Baker. Het is een verhaal van een zwarte vrouwt uit de achterbuurt die tegen de tijdsgeest in de wereld weet te veroveren. En vervolgens helemaal naar de galemiezen gaat. Op een gegeven moment had ze 36 adoptiekinderen en die liepen dan rond tussen de tijgers en panters die ze als huisdier had. Wat je noemt een fascinerend leven.

Hebben jullie voorbeelden?

Muntz: Herman Brood, die heeft alles uit het leven gehaald wat erin zat.

Wint: Ik ben niet zo van de voorbeelden. Maar als ik er een moet kiezen, is het Johan Cruijff. Hij is een individu die instituten kan slechten, dat spreekt me erg aan. 

Wat is jullie motto?

Muntz: Veel voor weinig!

Wint: Dat onderschrijf ik volledig.

Rob Muntz en Paul Jan van de Wint (www.muntzvandewint.com) zijn wekelijks te zien in het programma Milieuridders (Link, Nederland 3, donderdag 19.55 uur)

Een beter milieu begint bij ons

Robbie Muntz en Paul Jan van de Wint gaan als de Milieuridders aan de slag voor Llink, de nieuwe omroep voor natuur en milieu, mondiale verhoudingen, mensen- en dierenrechten.

Muntz: Voor de nieuwe omroep Llink doen we een programma over dieren en milieu. De doelgroep is de zelfbewust participerende idealistische hondenliefhebber. Ja, we hadden altijd al wat met dieren. Paul Jan is gek op dieren. Ik vind dieren stom. Maar je moet zaken en privé gescheiden kunnen houden. Mensen houden meer van dieren dan van Jezus, daar zijn we wel achter.

Paul Jan gaat elke week knuffelen met een dier.

vd Wint: Voor konijnen ben ik allergisch voor de rest kan ik ze allemaal hebben.

Muntz: Maar het gaat heel slecht met de wereld en daar gaan wij verandering in brengen. Hoe? Een beter milieu begint bij ons.

vd Wint: We gaan niet alleen klagen maar ook oplossingen zoeken. Het gaat niet alleen om de mentaliteitsverandering maar ook om de waarheid. We willen weten hoe het echt zit met het broeikaseffect. Is er wat aan doen of niet?

Muntz: Gaat olie echt op?

vd Wint: Het zijn typisch van die onderwerpen waar iedereen je van alles wil laten geloven. Milieuorganisaties doen alsof het einde van de wereld nabij is terwijl de bedrijven zeggen dat het meevalt zodat ze kunnen doorgaan waarmee ze bezig zijn.

Muntz: Wij presenteren het programma vanuit de studio. Die is al klaar. (laat een foto zien van een RTL Boulevard-achtig décor in groentinten.) Paul Jan is de aankeiler en ik weet alles. Paul Jan is dus de Daphne Bunskoek en ik de Albert Verlinde. Eerst wilden we een soort ballenbak waar we dan elke week een ander dier uit zouden trekken maar dat scheen toch niet zo leuk te zijn voor die dieren.

vd Wint: Wij zitten samen achter ons deskje. Mijn neefjes, Gijs en Ruud van de Wint (bekend van het feestprogramma ‘De broertjes’ red.) gaan op pad.

Muntz: Ze zijn nu ouder dus bewuster. Dat uitgaan hebben ze achter zich gelaten.

Vd Wint: Gisterenmiddag waren ze bijvoorbeeld op een zandplaat. Daar kwam zomaar een zeehond aangeschoven. Dat vonden ze ontroerend.

vd Wint: Hoewel de eerste uitzending volgende week de lucht in gaat hebben we nog nagenoeg niets; alleen het decor en outfits.

Muntz: wij dragen Hawaii shirts en de broertjes pakken van kunstbont met dierenprint. Wel hebben we natuurlijk wat onderwerpen op stapel liggen.

vd Wint: Ja?

Muntz: Stierenvechten.

vd Wint: Dat gaan we dan op onze eigen manier aanpakken. Door het te vergelijken met vrouwenbesnijdenis bijvoorbeeld. In hoeverre moet je respect hebben voor andermans cultuur? Of afval scheiden met de Tokkies. Of we laten een filmpje zien waarin honden in China levend worden gevild. En we hebben een stelling van de week: moeten eendagskuikens verhakseld of vergast worden. Daar kunnen kijkers op stemmen.

Muntz: Die haantjes zijn echt niet te vreten.

We moeten ons nog een beetje verdiepen in het milieu. De achterban van milieuorganisaties geven ons tips. Nee, ze zijn niet onverdeeld blij met de keuze voor ons. Met angst en beven zien ze het tegemoet.

vd Wint: Maar ze begrijpen wel dat je niet ver komt door met een serieus vingertje te wijzen.

Muntz: Je moet het met een lach en een traan brengen.

Vd Wint: Dus ze geven ons het voordeel van de twijfel omdat wij het milieu weer op de kaart kunnen zetten. Behalve bij de partij voor de dieren leeft het ook niet meer bij de politieke partijen. Groen Links doet er ook geen reet meer aan. Maar als over dertig jaar de zeespiegel is gestegen en onze energievoorraden zijn op hebben we toch een probleem.

Muntz (neemt nog een hapje van zijn saté): Nee, we zijn niet vegetarisch. Wel zijn we bijvoorbeeld gestopt met melk drinken, er zit namelijk een vingerhoedje pus in elke twee liter.

vd Wint: Sinds ik het weet proef ik het ook. Het komt door uierontsteking. Er was een melkveehouder die zei dat je het niet proeft omdat het is gepasturiseerd. Die wilden we wel in het programma, maar hij mocht niet van zijn broer. Vanwege onze reputatie. Wilden we eens hoor en wederhoor toepassen...

Kijk, we zijn altijd al serieus geweest. Niet politiek correct maar wel serieus. Normen en waarden, godsdienst. We doen het alleen op onze eigen manier. Luchtig dan komt het des te harder aan.

De grootste idealisten bij de kleinste omroep. Dat zijn wij.

De Milieuridders, vrijdag 7 oktober 2005 om 20.22 uur op Ned 3

Cindy Hoetmer Vara Gids 7 oktober

belminuut

tekst carel helder

God bestaat niet. Zo heet de nieuwste serie van Paul Jan van de Wint en Rob Muntz bij de RVU. Nog vijf dinsdagen achter elkaar tussen 23.40 uur en 00.05 op Nederland 3 wordt geen geloof gespaard. De herhalingen zijn op de dag des Heeren om 15.30 uur.

Paul Jan van de Wint, wat zul jij branden.

Je brandt al als je niet exact in de leer gelooft. Als er een hemel zou zijn, dan was die aardig leeg.

Bedreigd ook al zeker?

Ja, dat is allemaal al geweest. ‘We moeten niet verbaasd zijn als we net als Theo van Gogh ook vermoord op straat liggen.’ Dat kan dan trouwens niet eens meer, verbaasd zijn.

Jullie laten wetenschappers aan het woord. De tweede uitzending is met professor Dr. Van Dantzig, de psychiater. Wat zegt-ie?

Hij vertelt onder andere over het geweten. Volgens hem zijn dat innerlijke regels, die ons zijn bijgebracht tijdens de opvoeding. Hierdoor kunnen we ons houden aan de moraal van de samenleving. Een geloof is daar handig bij, want dat is heel eenduidig. Net als ideologieën als fascisme en communisme.

Van Dantzig zegt ook dat geloof altijd onderdeel van een hiërarchische maatschappij geweest is. Wij zijn groepsdieren, die behoefte aan een leider hebben. God is de ultieme leider.

Zijn de wetenschappers God weleens tegengekomen tijdens hun onderzoeken?

Geen enkele wetenschapper die serieus onderzoekt wie we zijn of waar we vandaan komen heeft ooit zoiets als God gezien. Net zo min als dat we Thor met zijn donderhamer naast ons in het vliegtuig hebben zien zitten.

Misschien een goeie spreuk voor op de zijkant van de euro, God bestaat niet.

Ja, maar zo gebruiken we hem ook. Er staat een leadertje op www.rvu.nl en www.muntzvandewint.com.

God bestaat niet

Uitzendingen:

Dinsdag 07 juni t/m dinsdag 12 juli 2005 om 23.30 uur

op Nederland 3.

Herhalingen:

Zondag 12 juni t/m zondag 17 juli 2005 om 15.30 uur

op Nederland 3.

xxxxxxx

Dat bestaat niet

Ze zijn weer terug, de jongens van onregel-tv. Paul Jan van de Wint en Rob Muntz stellen de komende zes weken wetenschappers de vraag: wie gelooft er nog in zoiets kinderachtigs als god. De antwoorden zijn verfrissend en de typetjes van Muntz als vanouds gezellig over de rand.

Stijn Aerden

Kijk, dat vinden zij nou leuk. Het spelletje ‘hoe staan we straks in de EO-gids?’ Want daar zullen ze geen gat in de lucht zijn gesprongen bij de titel God bestaat niet, dat is duidelijk. ‘En ze hebben daar een zwarte lijst met dit soort woorden’ – dat weet Rob Muntz dan weer. De serie Neuken doe je zo werd bij de EO bijvoorbeeld aangekondigd als Dat doe je zo. ‘Dus ons programma zal wel Dat bestaat niet gaan heten,’ veronderstelt Paul Jan van de Wint. ‘Of gewoon God bestaat,’ knikt Muntz, ‘het zijn linke jongens daar.’

Muntz en Van de Wint, Van de Wint en Muntz. De Snip & Snap van botte bijl-tv. Acht jaar geleden begonnen ze bij het VPRO-programma Waskracht. Van de Wint zát er al, en hij had Muntz ook incidenteel wel eens voor een rolletje gevraagd, maar in 1998 lukte het hem om zijn vriend, die aan een soort triatlon langs allerlei televisieredacties bezig was (van het Rad Van Fortuin tot Catherine Keyl) definitief binnen te halen. Of eigenlijk: binnen te smókkelen. Want Muntz en de VPRO – het was leuk geprobeerd, maar een echte match werd het nooit.  

Toch was de stap naar Waskracht voor Muntz een belangrijke.  ‘Voor die tijd wilde ik wel van alles,’ peinst hij, ‘maar ik kón eigenlijk niks. Lullen, ja. Maar daar trapte niemand in.’  

‘Rob was een beetje ongestructureerd,’ brengt Van de Wint in het midden. ‘Maar ik begreep niet dat anderen niet zagen wat ík zag: wat-een-enorm-talent.’

Wie nu naar hun site muntzvandewint.com surft, ziet in een oogopslag hoe productief het duo sindsdien is geweest. En herkent, in diezelfde oogopslag, de markante hoogtepunten uit  acht jaar ontregel-tv: Muntz als Willibrord Frequin (1998), Muntz als televisiedominee in Dallas, Texas (1999); Muntz als Hitler in Wenen (2000); Muntz als De Rijdende Hufter (2001). De directiekamer van de VPRO was inmiddels veranderd in een ongerust kakelend kippenhok: ze wisten absoluut niet wat ze met dit duo aanmoesten. Satire beoefende je toch om een hoekje, met een relativerende glimlach?

Hun serie Jacht is natuurlijk (2002), waarin Muntz op een jachtveiling op een giraffe bood om af te kunnen knallen, zat dan ook bij een andere zendgemachtigde: de RVU. En in datzelfde jaar draaide hun serie Normen & Waarden op de Amsterdamse zender AT5 – Muntz presenteerde het vanuit een reusachtige peuterstoel. Wie daar de beelden heeft gezien van de steniging van een Iraanse vrouw  – ze had overspel gepleegd –, heeft nog wekenlang slecht geslapen. Langzaam kleurde het witte laken waarin de vrouw gewikkeld was rood.

Het onbestemde VPRO-gevoel werd algemeen. Om Rob Muntz als Frequin of televisiedominee had iedereen hardop kunnen lachen: fijn dat dat soort mannen eens werden aangepakt. Maar nu werd het diffuus. Waar stonden de programmamakers eigenlijk voor? Wat wilden ze nou? 

Met de RVU-serie Het Grote Complot - De Wereld Verklaard (2003) kwam daar licht in. Grote vragen stellen – antwoorden zoeken, dát wilden de mannen. Er werden politici en wetenschappers van statuur aan het woord gelaten over de kwestie: zijn samenzweringen het bindmiddel van een samenleving? En de typetjes verschoven naar de kantlijn, werden cartoons, om de inhoud te illustreren en de kijker bij de les te houden. 

Op die ingeslagen weg gaan ze nu verder met hun nieuwe (en tevens laatste) RVU-serie God bestaat niet. Aanleiding voor de zes afleveringen is de moord op Theo van Gogh. Moslimextremisme, orthodoxe joden, de Biblebelt in de Verenigde Staten – religie rukt op in de samenleving. En het idee dat maar tweeëneenhalf procent van de totale wereldbevolking in niks blijkt te geloven, gaf de mannen een meer dan onbehaaglijk gevoel. Dus werden er wederom wetenschappers opgetrommeld, zes in getal ditmaal, om antwoord te geven op de vraag die, aldus Muntz, ‘zo voor de hand lag dat we hem nauwelijks durfde te stellen: waarom geloven mensen nog in zoiets kinderachtigs als een God? En vooral: waarom houden ze daar niet mee op?’ Maar volgens Van de Wint leek het alsof hun gasten haast opgelucht waren daar eindelijk eens onomwonden antwoord op te mogen geven.

En dan zijn er nog de absurdistische, compromisloze filmpjes – natuurlijk zijn die er: Submission II, een naakte negerin aan een kruis, een montere Moslimterrorist in een schoolbus... ‘Geen idee of mensen geschokt zullen zijn,’ zegt Muntz, ‘en zo ja, uit welke hoek de kritiek zal waaien.’ Wij kunnen wel een hoek bedenken, maar de heren zijn daar niet zo zeker van.  ‘Laatst,’ zegt Van de Wint, ‘zat er bij Barend & Van Dorp een man die zich vreselijk opwond over die reclame met het doelpunt door de hand van God. Zo’n man zal met onze serie ook niet gelukkig zijn.’ ‘Noop,’ stelt Muntz vast. Om er met vrolijk-bezorgde blik aan toe te voegen: ‘Daar gaan wij dus honderd keer overheen.’

Buis & Haard 08-01-'05

Paul Jan van de Wint (Leiden, 19 oktober 1962) is programmamaker. Opleiding: VWO, een aantal kunstacademies waaronder de Rijksacademie. Roya Javadi (Teheran, 31 oktober 1964) werkt op de documentatieafdeling van de VPRO. Opleiding: Dabirestan, de Perzische variant op de Havo, HEAO en een jaar psychologie. Paul Jan en Roya trouwden in Amsterdam op 30 juni 1999 en hebben twee dochters: Ziba (5 maanden) en Melorine (4,5 jaar)

Roya: Ik kan niet zo goed naar televisie kijken. Als ik kijk word ik onrustig, kriebelig en nog vaker verdrietig. Ik geloof niet in het nieuws zoals het opgelezen wordt. Ik heb zelden het idee dat de echte waarheid voorbij komt. Ik zit daarom vaak hoofdschuddend naar het journaal te kijken. Juist dan komen herinneringen van mij naar boven uit de periode 1979, toen ik nog in Teheran woonde. Destijds zag ik op het Iraanse journaal ook alleen maar leugens voorbij komen.

Paul Jan: Kijk, een Philip Freriks kan daar niets aan doen. Dat is gewoon een aardige, warrige man die iets opleest wat door anderen word bepaald.

Roya: Geef mij het jeugdjournaal maar. Daarin worden de onderwerpen heel helder uitgelegd.

Paul Jan: Televisie is net zoiets als ongevraagd iets door het drinkwater doen opdat het volk kalm blijft. Het zijn de hoofd- en eindredacteuren die er altijd weer voor zorgen dat er aan het eind van ieder verhaal op een consensus uitgekomen wordt. Ga mij niet vertellen dat er geen consensus is tussen politiek en media. Binnen die consensus wordt bepaald dat bepaalde dingen niet gezegd kunnen of mogen worden. Die zogenaamde vrijheid van meningsuiting is al heel lang een farce. Meningen die onwelgevallig zijn hoor je niet op televisie. En als je ze hoort, zoals dat gebeurde bij Andries Knevel, dan is het Knevel die ter verantwoording geroepen wordt. Voor mij is Andries Knevel altijd de belichaming geweest van fundamentalisme in Nederland en nu ineens is juist hij de vertolker van hetgeen waar ik voor pleit: leg maar bloot al die verfoeilijke meningen. Laat al die gekken maar aanschuiven en laat ze zichzelf maar ontmaskeren. Dan maakt het mij niet uit of het Lonsdale fascisten zijn of moslim fascisten, ontmaskering daar gaat het om! Ik mis de echte televisie onderzoeksjournalistiek. Een programma als De keuringsdienst van waarde geeft een aardige aanzet tot onderzoeksjournalistiek, maar dan gaat het slechts over voedsel. Met de benadering van die makers kun je ook zwaardere programma's maken. Ik snap werkelijk niet waarom dat niet gebeurt.

Roya: Neem nou Barend en Van Dorp. Dan wil Jan Mulder iets zeggen dat heel scherp is en dan kan Henk niet snel genoeg zeggen: 'we moeten er even uit voor de reclame'. Maar ik zie de vervlakking ook bij Nova. Komt daar ineens een uitgebreid onderwerp over mode langs! Dan denk ik: wat is dit voor slapte. Voor mode kijk ik wel naar RTL Boulevard.

Paul Jan: Ik mis op televisie niet alleen keiharde onderzoeksjournalistiek, maar ook keiharde ongezouten en scherpe satire. Ik moet best lachen om Kopspijkers en Koefnoen hoor, maar het is toch een soort staats satire. Nooit iets onverwachts. Dat is ook zoiets: op televisie gebeurt nooit iets onverwachts. Ik zat recentelijk in Rondom tien. Alles ligt van te tevoren vast volgens het script. Dat is een gevolg van die krampachtige consensus waar ik het eerder over had. Het doel is de boel bij elkaar te houden en dus is er geen ruimte voor het onverwachte. Mensen die onvoorspelbaar zijn worden niet uitgenodigd en afwijkende meningen moeten onder de mat blijven. Ik denk: til die steen eens op en kijk eens wat er allemaal onder ligt te rotten, bekijk de pissebedden en neem ze onder de loep. Laat je eens verrassen, daar is televisie voor bedoeld.

Boek
PJ: Platform, Michel Houellebecq
R: Shoera Zendegi, biografie over het leven van Vincent van Gogh

Krant en tijdschrift
PJ: Al naar gelang de onderwerpen koop ik alles wat los en vast zit.
R: Op mijn werk lees ik alles wat los en vast zit

Land en stad
PJ: toch Nederland, toch Amsterdam
R: Nederland, Amsterdam

Onhebbelijkheid
PJ: zeer lage tolerantie grens
R: passief agressief

Heimelijk genoegen
PJ: Luieren op de momenten dat ik weet dat er hard gewerkt moet worden.
R: ruilen met een bon waarop de uiterste datum om te ruilen verlopen is.

Buis & Haard 23-11-'03

Rob Muntz (Las Vegas, 1963): 'Ik ben hypnotiseur en in mijn vrije tijd programmamaker.' Carla Kraaij (Uithoorn, 23 juni 1964) is ergotherapeut. Opleiding: HBO ergotherapie. Rob en Carla kennen elkaar sinds 1990 en hebben twee kinderen: Engel (5) en Brechje (7).

Rob: Ik pak altijd eerst Het Parool en streep dan alleen aan wat ik wil kijken. Veel is het niet. Ik kijk wel veel BBC : McIntyre , Ruby Wax. En natuurlijk Louis Theroux.

Carla: En je moet altijd even kijken als er ergens op een zender een nieuw programma op televisie is.

Rob: Absoluut! Dat neem ik het op, kijk het meestal terug en stop het in mijn archief. Ik heb een archief van 400, misschien wel 500 televisieprogramma's. Allemaal om inspiratie op te doen.

Carla: Televisie is voor mij ontspanning. Tuinprogramma's heerlijk! Het liefst Engelse tuinprogramma's. Heerlijk dat getut in die tuinen. In Holland ligt een tuin met Martijn Krabbé dus weer niet he! Nee, niet van die tuintjes, in zo'n nieuwbouwwijk die opgeknapt worden. Ach televisie; ik heb weleens gezegd: kunnen we dat ding niet wegdoen?

Rob: Ik zei daarop:   knip de stekker er maar af!

Carla: Dus heb ik die stekker d'r afgeknipt.

Rob: Ik dacht dat je gek geworden was!!!

Carla: Ja, dat heb je wel eens tijdens een zwangerschap!! Maar nog steeds zeggen we wel eens: zullen we 'm uit het raam flikkeren! 

Rob: Ik heb nog nooit een soap gezien. Dat is niet uit arrogantie of iets, nee helemaal niet. Ik vind het een onderschatting van de kijker en ik word er zelf niet vrolijk van. Je kijkt naar volwassen die emoties spelen die horen bij dertienjarige kinderen. Het is de angst (voor onder andere de kijkcijfers) die regeert in Hilversum. Niemand maakt zich nog hard voor echt vernieuwende televisie of geeft nieuw talent een kans. Allemaal houden ze vast aan een zogenaamde identiteit om een excuus te hebben in dit mediabestel, maar echt veranderen of vernieuwen willen en kunnen ze niet. Behalve bij de RVU natuurlijk! (hahaha)

Carla: Kijk naar een Catherine Keijl die plotseling weer opduikt bij de Tros. Wat een ellende!

Rob: En wat denk je van die Willem Lust met zijn haarstukje, alleen zijn onderlip beweegt, de rest is afgestorven, zo lijkt het. Hij doet mij denken aan die poppen in Thunderbirds . Dan kan je Nova toch niet meer serieus nemen. Daar valt toch niet naar te kijken. Zonde van al die mooie onderwerpen zoals die verknald worden. Zoals Willem Oltmans in Bagdad bijvoorbeeld.

Carla: Barend & Van Dorp : laten we het daar eens over hebben. In de vraagstelling hoor ik hun mening al doorklinken.

Rob: Bij Barend & Van Dorp wordt geen enkele kritische vraag gesteld. Als ze echt kritisch worden, krijgen ze geen gasten meer aan tafel. Het is meelul-televisie, prima, leuk om naar te kijken, maar het komt niet verder als 'gezellige' televisie van twee oude gezapige mannen die hun dingetje doen. Arjan Ederveen en Tosca Niterink hebben zo'n programma acht jaar geleden al gemaakt, Borreltijd heette dat.

Carla: Ik kan er niet naar kijken, die zelfingenomen mannetjes.

Rob: Barend & Van Dorp is eigenlijk radio maar Jan Mulder daarentegen is weer wel televisie.

Carla: Theo van Gogh, die vind ik goed! Scherp, snel en grappig.

Rob: Maar Theo van Gogh ligt niet goed in Hilversum, gek is dat toch....

Carla: Vroeger werd er gesproken over verheffende televisie. Schei nou toch uit, vertel mij niet dat Het Lagerhuis verheffende televisie is! Allemaal van die meninkjes, wat moet ik daarmee?

Rob: Ik kan niet naar Het Lagerhuis kijken. Dit soort televisie is eigenlijk voor zieken, zwakzinnigen en bedlegerigen. Mensen consumeren er maar op los. Televisie gaat erin op een manier zoals ganzenlever gemaakt wordt. Het wordt de kijker door de strot geduwd: bek open, trechter erin, geen tijd om na te denken en vreten maar. En niemand verzet zich tegen die trechter, huis aan huis zitten mensen avond aan avond als zombies naar die buis te koekeloeren zonder zich ook maar een kritische vraag te stellen waar ze precies naar zitten te kijken en waarom ze ernaar kijken. 

Carla: Wordt het nog wat met televisie?

Rob: Beter wordt het zeker niet. Mensen, er zit er een knop op je tv, ga eens wat leuks doen met je leven.

Carla: Wat zijn we eigenlijk een stel zeikerds he?

Boek
R: Omwille van de troon , Tomas Ross (Tomas Ross is dus zonder TH)
C: Charlotte Brontë , Jane Eyre

Tijdschrift
R: Bizar magazine
C: Rails

Land en stad
R: Afghanistan, Bora Bora
C; Ierland, Sydney

Onhebbelijkheid
R: ik duld geen tegenspraak
C: ik spreek mijn man wel eens tegen

Heimelijk genoegen
R: de gedachte dat ik op zaterdagavond prime time de banden in de hoofdregie kamer bij het NOB verwissel voor programma's van Paul Jan van de Wint en mezelf. Het komt er ooit nog eens van!
C: Ik heb ze niet, want scheten laten onder de dekens zie ik niet als een heimelijk genoegen.

INTERVIEW - Vara Gids 12-1-2004

ROB MUNTZ & PAUL JAN VAN DE WINT

Tekst Marck Burema
Foto's Dirk-Jan van Dijk

Eigenzinnige programmamakers uit VPRO-school. Kregen ontslag in plaats van Nipkow-schijf*. Muntz (196 3 ) en Van de Wint (196 2 ) zijn nu (maandag, 20:05 uur, Ned 3) verantwoordelijk voor de zesdelige RVU-serie "Het Grote Complot - De Wereld Verklaard".

Aflevering 1 gaat over de media. Wat krijgen we te zien?
VDW: Pratende hoofden, gelardeerd met beelden die we al dan niet kennen uit de wereldgeschiedenis. In elke aflevering komen deskundigen en wetenschappers aan het woord. Micha Kat is een journalist, die niets liever wilde dan bij Het Instituut NRC Handelsblad werken, en toen hij er eenmaal werkte kwam hij er achter dat het helemaal niet de krant was waar hij vroeger zo tegenop had gekeken. Ben Knapen is directeur van uitgeverij PCM en het toonbeeld van iemand die middenin het media-complot zit, en binnen dat systeem functioneert. Ik heb hem dan ook op geen enkele kritische gedachte kunnen betrappen. Cees Hamelink is dé mediaprofessor van Nederland, die bij ons zijn licht laat schijnen over de laatste tendenzen.
M: De man ook, die bij De Leugen Regeert is weggestuurd.

En wat doen die mannen met zwaarden in het programma?
VDW: Dat zijn bumpertjes, korte filmpjes die tussen de verschillende items komen. Wees gerust; we slaan er niet op los. Er worden geen hoofden afgehakt.
M: Wij zijn Moraalridders. Roomser dan de paus, politiek correcter dan de VPRO.

Proef ik daar enig kwaad bloed jegens de VPRO?
M: Het is een doffe ellende, nu die dikke - in het zwart geklede trol - er de scepter zwaait. Ze legt de hele dag tarot-kaartjes, en neemt aan de hand daarvan beslissingen. Je ziet wat er van komt. De VPRO is niet meer wat het geweest is.
VDW: Maar om nu te zeggen: kwaad bloed...nee.

Er werken nogal wat mensen van naam & faam mee aan dit programma. Ging dat makkelijk, gezien jullie reputatie?
VDW: Juist wel. We hebben zelfs mensen af moeten bellen.
M: Er heeft een strenge selectie plaatsgevonden. Jammer voor Balkenende en De Hoop Scheffer, maar we zaten al vol.

Ik leg het even uit: jullie zouden ooit Balkenende interviewen, maar die kreeg een dag van te voren van een Telegraaf-journalist te horen wie Muntz was, en zegde toen af...
VDW: En wij bleven zitten met elfduizend euro aan reeds gemaakte kosten. Tsja, dat is de Nieuwspoort Code. De verstrengeling van belangen van parlementaire journalisten en politici. Als je iets te kritisch over een politicus schrijft, gaat er wellicht een interview aan je neus voorbij. Dus zitten journalisten gezellig met politici in de kroeg, en proberen wederzijds een wit voetje te halen.
M: We hebben nog geprobeerd om die 11.000 euro vergoed te krijgen. Maar helaas: we zijn het schip ingegaan. Om dat geld terug te krijgen, waren we eenzelfde bedrag kwijt geweest aan juridische kosten. En zo komen Balkenende en het CDA er dus mee weg.

Over complotten gesproken. Grootvader Bush fout in WOII?
VDW: Jazeker. De oude Presscot Bush investeerde in nazi-Duitsland, via een Nederlandse bank. Dat behandelen we in aflevering 4: 'Oorlog'. De rijken der aarde zoals de Rockefellers en de Rotschilds weten dat je in tijden van oorlog in beide landen moet investeren zodat je bij de wederopbouw altijd goed zit. Hetzelfde zie je nu in Irak met Dick Cheney. Hij was in 1991 onder George Bush sr. minister van defensie, en is nu naast vice president van de Verenigde Staten ook commissaris van een bouwonderneming dat voor miljarden dollars aan opdrachten binnenhaalde.
M: Het gaat misschien wat ver om te zeggen dat de Bush Administration 9-11 gestuurd heeft, maar ze hebben er wel handig gebruik van gemaakt. Die hele oorlog had maar één doel: de herverkiezing van president George Bush jr. Aldus een van onze deskundigen.

Kunnen jullie - dit alles wetende - nog wel vrolijk in het park wandelen met de kinderen?
VDW: We zullen wel moeten.
M: Ach, zolang je gewapend bent, is het best te doen.

Hoe valt dit alles te rijmen met een fotoreportage in pulpmagazine Passie, waar jullie indrukwekkende torso's te bewonderen zijn?
VDW: De goed/fout-gedachte is ons volledig vreemd.
M: Heb je het gezien? Paul Jan kreeg 'm niet hard. Ik wel. Ach man, ik ben ook zo'n geile kerel.

Michael Moore. Profeet of charlatan?
M: Profeet!
VDW: Beide. Ik heb zo'n beetje alles van hem gezien - van die documentaire over General Motors tot die tv-series TV Nation en The Awful Truth. Ook Moore verdraait de feiten in zijn eigen voordeel. Iedereen doet dat. De objectieve documentaire bestaat niet. Wij snijden ook dingen weg die we niet kunnen gebruiken.
M: Met Bowling for Columbine heeft hij toch wel wat neergezet. Hij kreeg er een Oscar voor.

Hoe staat het met de commercials die jullie zouden gaan maken?
VDW : Slecht. We hebben nooit iets gemaakt. We hebben wel met diverse reclamebureaus vergadert maar daar is niets concreets uitgekomen.
M: Tja, waarom wilden ze niet met ons in zee. Ze durfden niet. Angst.

Hebben jullie eigenlijk wel in dienst gezeten?
M: Nee. Als ik iets niet wilde in m'n leven dan was dat het. En dat is me gelukt ook. Ik heb maagklachten voorgewend op de keuring. In de kantine heb ik me vol gestopt met marsen, chocolademelk en yoghurt en bij die keuringarts heb ik dat niervormige bakje helemaal volgekotst. "En dat heb ik nou elke dag, dokter".
PJ: Ik heb ooit m'n arm gebroken, heb iedereen op de keuring een raar handje gegeven. Ik stond binnen een kwartier weer buiten.

In 2001 riepen jullie al dat er weer taboes gingen komen.
M: En dat is uitgekomen. Wij zijn eigenlijk de eerste slachtoffers van het hedendaagse pc-denken.
VDW: Politieke correctheid is een fascinerend fenomeen. Het is een complot dat niet op een complot lijkt, maar wat ons ongemerkt wordt opgedrongen. Er is consensus ontstaan over de manier waarop je mag denken. En zo verworden wij tot preutse, puriteinse, grijze muizen die vooral geen gebruik meer maken van de vrijheid van meningsuiting. Alleen al de verdenking van politieke incorrectheid is vandaag genoeg om iemand kalt te stellen.
M: Je wordt nu zo snel voor fascist uitgemaakt, dat als straks de echte fascisten komen, ze niet eens herkend worden.


*Al het Verboden Materiaal is te zien op de website muntzvandewint.com

Vara gids - 5-1-1999

NCRV Gids 12-1-2004

Paul Jan van de Wint en Robbie Muntz willen in Het Grote Complot eindelijk de alomvattende verklaring geven voor de wereld waarin we leven.

Wat is het doel van het programma nou precies?

Van de Wint: "Wij willen inzichtelijk maken dat complotten en samenzweringen alledaags zijn. Daarom hebben we mensen uitgenodigd die middenin allerlei complotten staan. Dan moet je denken aan Ben Knapen van uitgeverij PCM, Bram Peper, Dries van Agt en Oscar Hammerstein."

Wat versta je dan onder een complot?

Van de Wint: "Een complot is een afspraak tussen mensen waarbij een gezamenlijk belang wordt verdedigd met als doel er zelf beter van te worden. Waarom is het grootste gedeelte van de mensheid arm? Wie trekken er aan de touwtjes in de politiek? Welke afspraken worden er in de media gemaakt? Dat zijn allemaal complotten."

En dat is erg?

Van de Wint: "Natuurlijk. Complotten hollen de democratie uit. Wij leven in een schijndemocratie."

Hoe komen jullie op die gedachte?

Van de Wint: "Ik ben sowieso al totaal wantrouwend en paranoia van aard. Maar toen Robbie en ik in de zomer van 2002 in Zuid-Afrika een oud-agent van de CIA ontmoetten, werden pas echt mijn ogen geopend. Hij was betrokken geweest bij gekdtransporten en vertelde precies hoe de Amerikanen puur drugsgeld van het ene land naar het andere sluizen."

Muntz: "Dat vonden we allebei zo ontluisterend dat we besloten iets met al die complotten te gaan doen. We willen de werking achter schermen blootleggen door onze gasten eens flink met onze complottheorieën te confronteren."

Dat gaat er zeker niet zachtzinnig toe?

Van de Wint: "Niet bepaald. Ik nodig mensen niet in mijn programma uit om ze in hun waarde te laten."

Muntz: "Nee, gadverdamme. We willen dat ze huilend naar huis gaan, haha."

Van de Wint: "Respect en in je waarde laten moeten direct worden afgeschaft, daar leg je niets mee bloot. Dat zijn alleen maar termen waar mensen zich achter verschuilen, zodat ze niet hoeven door te vragen."

Hoe krijgen jullie überhaupt gasten in je programma?

Muntz: "Ze kicken allemaal op de aandacht, willen gewoon graag op televisie. Pas tijdens de opnames van ons programma realiseren ze zich dat ze in een nachtmerrie zijn beland."

Jullie werken al jaren samen maar Paul Jan treedt nu pas echt op de voorgrond. Waarom is dat?

Van de Wint: "Ik heb het programma bedacht en het leek ons wel aardig als ik ook een gedeelte van de interviews zou doen. Normaal heeft Robbie een oortje in en stel ik de vragen via hem, maar dat systeem heeft zijn beperkingen. Je kunt soms net niet snel genoeg reageren op wat iemand zegt."

Muntz: "En soms is het wel handig als mensen Paul Jan niet kennen. Als ze mij zien, schrikken ze meteen natuurlijk."