Weekend

Open brief terug 7 november 2004

Theodor Holman, Hans Teeuwen, Paul Jan van de Wint, Rob Muntz, Yoeri Albrecht, Gijs van de Westelaken

Beste Mohammed en vrienden.
Wat vervelend dat het zo gelopen is. We hadden geen idee dat het allemaal zo gevoelig lag.
We hebben ons lesje wel geleerd!
Gaat het een beetje met je been?
Laten we vooral proberen de boel bij elkaar te houden, maar met een beetje respect naar elkaar
toe lukt dat vast wel, anders wordt het weer zo¹n kliederboel.
Zou je ons wat strakke richtlijnen kunnen geven over wat we wel en niet mogen zeggen?
Dat dit nou potverdorie net tijdens de ramadan moet gebeuren.
We zullen ons uiterste best doen ons meer te verdiepen in jullie geloofsovertuiging om verdere
misverstanden te voorkomen.
We schamen ons allemaal kapot, Mohammed.
Dat we jou in dit lastige parket hebben gebracht, valt ons zeer zeker aan te rekenen.
Dit keer zijn we toch echt te ver gegaan!
We steken de hand in eigen boezem.
Probeer in godsnaam niet je gevoel voor humor te verliezen,
want dat zul je hard nodig hebben de komende tijd.
We hopen dat er in deze open brief geen dingen staan die jou of je geloofsgenoten eventueel
zouden kunnen kwetsen. Vergeef ons dat dan, wij zijn ook een beetje in de war.
Nou gozer, kop op, probeer het van je af te zetten, morgen is er weer een dag...
En denk er maar aan, wat er ook gebeurt... altijd blijven lachen!
Sterkte!

Tot schrijfs,

vrienden van Theo van Gogh

De Adjunct
Theo Van Gogh 1999

Eén van de mooiere uitzendingen van het jaar betrof een aflevering deze week van "Barend & Van Dorp" waarin de nieuwe adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant zijn opwachting maakte. Hajé Schoo is de naam, afkomstig uit café Bern waar zoals bekend het intellect boven de kaasfondue wegzweeft tijdens de bijeenkomsten die Bert Vuijsje - hoofdredacteur van HP/de Tijd - daar onder vakbroeders organiseert.
Schoo was een kleine tien jaar hoofdredacteur van Elsevier en slaagde erin dat blad in een tijd dat het gedachtegoed van Rechts overal ter wereld de oorlog der ideeën beslechtte, even saai en weinig spraakmakend te laten zijn als de veertig jaar ervoor. Schoo kan geen twee regels achter elkaar schrijven en daarmee bedoel ik te zeggen dat hij stijl, onafhankelijkheid en ballen ontbeert om ooit op één mening te kunnen worden betrapt die af zou wijken van wat in zijn kwakende goegemeente als in orde geldt.
Echt de ideeënman die de Volkskrant nodig heeft.
Schoo is een trouwe vriend van de grote denker Jan Kuitenbrouwer en werd ook getroost door Janneman toen zijn sollicitatie naar het hoofdredacteurschap van NRC-Handelsblad strandde. Ik ben Schoo wel eens tegen gekomen op straat om hem glimlachend voor te leggen: "Gut, heb je weer gedronken?"
Hajé's gezicht bewolkte, want Gewichtige Mannen plegen geen slokje teveel te nuttigen en al helemaal niet overdag. 't Is altijd een mooi gezicht functionarissen zichzelf serieus te zien nemen.
In "Barend & Van Dorp" zaten naast de Adjunct televisiedominee Robbie Muntz en diens cameramanregisseur Paul Jan de Wint. De jongelui hadden zich voorgenomen om ten behoeve van Frits Barend in ieder geval het woord Holocaust te laten vallen, en ja hoor, "Holocaust on Ice", je zag Frits verbleken, net als de Adjunct trouwens. Een mooi gezicht.
Muntz droeg een fez en smakte onbetamelijk van de hapjes. Schoo vertelde dat 'ie geen heil ziet in ironie en Muntz zei aan Volkskrant columnist Jan Mulder: "Dan raak jij je column kwijt Jan!"
Mulder verklaarde geen hoofdcommentaar van zijn krant te kunnen lezen zonder in lachen uit te barsten en Schoo - net een zware hartaanval achter de rug – begon er steeds grauwer uit te zien. Het gesprek ging niet de kant uit zoals 't gewichtige professionals van de Volkskrant betaamt. De Wint vertelde aan Barend hoe saai de uitzending nu dreigde te worden en je zag een lichte paniek in Frits' ogen, zoals meestal trouwens als voetbal niet ter sprake is. Uiteindelijk zegende Muntz de nieuwe Adjunct die zich knijpend verdedigde en in een prachtige close-up achterbleef terwijl de overige aanwezigen zich naar buiten begaven.
"Naar buiten?", zweette Schoo, die het programma klaarblijkelijk nog nooit gezien had.
"Je had 'm op de kast!", kraaide Barend tegen Muntz en wij thuis herinnerden ons weer Frits' gezicht toen "Holocaust on Ice" over tafel ging. Als ik zendercoördinator was bood ik Muntz en De Wint een contract om hun zegenrijke werken dagelijks op het Nederlandse scherm aan te richten, al was 't maar als verontschuldiging aan de kijker voor de Frits Barends van deze wereld. Dankzij hen zakte Schoo - niet gewend tegengesproken te worden of onderbroken - glansrijk voor zijn eerste lastige televisie-examen.
In de Volkskrant mocht ik over dit alles niets lezen.

PS. Vanmorgen (30 - 12 – 1999) trad Boris Jettsin af. Geen één Nederlandse avondkrant vond dat de moeite van het vermelden waard. Het stemt dankbaar dat de vaderlandse pers de vinger aan de pols houdt van het wereldgebeuren.
Vergaat de aarde wel?

Führer Muntz
Theo van Gogh 23 maart 2000

In alle kranten werd getierd en geschuimbekt over de laatste aflevering van "Waskracht" waarin Robbie Muntz als Hitler verkleed door Wenen stapte, gewapend met een cylinder ZyKlon B en een grote mond die buitengewoon onbeholpen Duits sprak.
Vooral Coen van Zwol had 't te kwaad met Muntz, die zoals bekend, het patent heeft op erupties van slechte smaak op het overigens zo smaakvolle vaderlandse scherm.
Hoogtepunt van de uitzending was een tenenkrommend kitsjerig liedje van Johny Hoes over vergaste kinderen. Maar er waren ook woedende Oostenrijkers die de politie belden en een groepje orthordoxe joden die voor Robbie Führer op de vlucht sloegen. Van Zwol kwam adem tekort: "Rob Muntz en zijn cameraman Paul Jan van de Wint hebben zich snel naar voren weten te dringen in dat rijtje illustere televisieschoften waar ons land zo trots op mag zijn. Eddy Zoey, Willibrord Fréquin, Menno Buch, Theo van Gogh, Pieter Storms, Rob Muntz. Ook voor hen is de camera een wapen om zwakkeren te treiteren, te vernederen, te straffen."
Need I say more?
Nu ja, het misverstand zit 'm hierin dat Muntz en Van de Wint hun soms adembenemende programma's maken in een land van dominees waar de notie, dat in principe letterlijk àlles belachelijk mag worden gemaakt, niet leeft in kringen van televisierecensenten. Met hun potsierlijke verschijning ontregelden beide heren de klamme deken die er over weldenkende kringen ligt als 't gaat om Haider. Want 't was precies zoals Van Zwol schreef: "Voor het eerst kan ik me vinden in het motto "Ausländer Raus". Dat is nu ik de Nederlander Rob Muntz 10 minuten lang door Wenen heb zien marcheren. Verkleed als Hitler, met een fles Zyklon B over de schouder.
"Eins, zwei, eins, zwei", bralt Muntz.
"Endlösung. Sieg Haider.
Ausweiss Bitte. Ordnung muss sein."
Ik geloof dat de programma-makers hun statement vervolmaken als ze nu een antifascismecomité voor Waakzaamheid oprichten. Het rare is dat je schuimbekkers als Van Zwol nooit hoort wanneer lijkenpikkers als Maarten Peeters tijdens een vier-Mei uitzending live vanuit Westerbork bij het doodlopende spoor achter de piano gezeten een serieus bedoeld lied ten gehore brengen over 'de treinen die weer rijden in Kososvo'. Dat optreden was smakeloos omdat de artiest geen onderscheid wist te maken tussen wie echt vergast was en wie in de trein de vrijheid tegemoet ging en preluderend op de Holocaust zijn ego en carrière in het zonnetje zette. De innerlijke noodzaak om aan de Goede Kant te staan is onder de Peeters's en Van Zwol's onuitroeibaar en heeft iets van een nationale sport.
Het betreurenswaardige daarvan is dat de makers van "Waskracht" ten onrechte als spelend met het Kwaad worden opgevoerd. De heren ontregelen, knipogen en halen heilige huisjes onderuit. Toen Muntz in zijn rol als televisiedominee een Amerikaanse collega 'Godverdomme' liet zeggen, sloeg progressief Nederland zich op de knieën van het lachen. Nu de eigen parochie op de hak wordt genomen is het ach en wee niet van de lucht.
Van Zwol is het soort van na-oorlogse verzetsheld dat pal staat in de strijd
tegen Haider. Zijn tot niets verplichtende verontwaardiging kan niet belache-
lijk genoeg worden gemaakt. Moge ook daarom het zegenrijke werk van Munt en Van
de Wint nog maar lang de Nederlandse televisie teisteren.
PS. In de Volkskrant lees ik dat de grote denker Cornald Maas de VPRO vraagt om de bijdrage van Muntz en De Wint op te heffen. Ik kan me geen grotere nederlaag indenken voor de hoeders van onze Goede Smaak dan censuur. 't Blijkt dus dat we hier in Nederland geen Haider nodig hebben om het gezonde volksgevoel in volle glorie te laten triomferen.
PPS. Eelco Meuleman, eindredacteur bij het programma 'De Plantage' van Hanneke Groenteman is een e-mailactie begonnen om Muntz & De Wint te doen ontslaan bij de VPRO. H.M. van de Brink distantieert zich van deze aflevering, Cherry Duyns heeft nog nooit zo'n abject programma gezien bij de VPRO en Anil Ramdas noemt Muntz een fascist.
Het is een mooi beeld de VPRO zichzelf te zien opknopen.

De hoed
NRC\Handelsblad, 25 maart 2000 © Max Pam

De eensgezinde verontwaardiging over het optreden van Robbie Muntz als een rondparaderende Hitler doet de vraag rijzen waarom humor plotseling geen humor meer was. Dat het optreden van Muntz als een smakeloze vertoning werd ervaren zegt niet alles, want humor en smakeloosheid gaan heel goed samen. Het klinkt misschien vreemd, maar in eerste instantie ben ik geneigd te denken dat Muntz en zijn kompaan Paul Jan van de Wint niet ver genoeg zijn gegaan.
Ik bedoel het volgende. In een voorafgaande aflevering reisden de twee naar de Verenigde Staten, waar zij een bezoek brachten aan een paar televisiedominees. We kregen heel aardig te zien hoe die evangelische zenders te werk gaan en aan het eind van het programma liet Muntz zo'n dominee voor de camera "godverdomme" zeggen door hem wijs te maken dat hij daarmee de Nederlandse kijker een groet brengt. Dat was ontegenzeggelijk een studentikoze grap, maar toch leuk, omdat die dominees werden belazerd op een manier waarmee zij zelf hun kudde plegen te belazeren.
Als Muntz nu volgens hetzelfde procédé Haider en diens volgelingen te lijf had willen aanpakken, had hij een Bierstube in Korinthe moeten bezoeken, eventueel in Hitler-pak. Had hij in dat geval een klap op z'n kop had gekregen, dan zou dat volkomen verdiend zijn geweest, maar hadden zijn provocaties bijval opgeleverd, dan was er tenminste nog iets aangetoond. Maar zo maar verkleed als Hitler in Oostenrijk rondstappen was niet genoeg. Het toont niets aan wanneer je argeloze voorbijgangers die misschien helemaal niet op Haider hebben gestemd, in slechts Duits plotseling confronteert met een fles Zyklon-B. Die hebben daar geen zin in, heel begrijpelijk.
Het dichtst bij de oorspronkelijke bedoeling van de makers kwam het interview de Oostenrijkse FPÖ-parlementarier Graf. Het angstzweet brak me uit toen ik dat zag en ik betrapte mijzelf op een schaterlach. Dat Graf überhaupt zo'n Hitler-clown te woord stond, was al gek genoeg. Het mondde uit in een wonderlijk schouwspel: een hyperbeleefde Graf die alle politiek correcte antwoorden gaf en een Hitler die er naast stond met een gezicht van: ja ja, dat zeggen ze allemaal. Graf slaagde eigenlijk voor het examen waar die Amerikaanse dominees voor gezakt waren. Graf zei geen "godverdomme" in de camera, hij zei keurig dat ook homoseksuelen, net als alle andere mensen, het recht hebben op hun eigen geaardheid.
Wat Muntz en Van de Wint het meest wordt kwalijk genomen, is de scène met de orthodoxe joden. In paradepas komt Muntz in zijn Hitler-pak uit een zijstraat aangemarcheerd en je ziet de verschrikte orthodoxen weghollen. Ik geloof dat ik precies weet waarom je alleen maar met een gevoel van horror naar die scène kunt kijken. Het zit hem in die hoed. Een van de orthodoxe joden verliest in de vlucht zijn zwarte hoed. De hoed waait hem van het hoofd en komt op neer op een natte trambaan, want het heeft geregend. Hij rent er achteraan en probeert zijn hoed op te rapen, maar hij grabbelt eerst mis omdat hij duidelijk in paniek verkeert.
Dat is niet zo maar een scène uit een film van Stan Laurel en Oliver Hardy. Dat beeld is onlosmakelijk verbonden met de concentratiekampen: lachende Duitsers, die een jood de hoed van het hoofd slaan en die enorm staan te lachen als de jood achter zijn weggewaaide hoed aanrent. Alles komt er in samen: antisemitisme, vernedering, machtsmisbruik, dood. Ik heb het gevoel dat ik die scène al talloze malen op een zwart-wit filmpje heb gezien, maar wat de herkomst van die beelden is, zou ik niet weten. Wat ik wel weet, althans wat ik denk te weten, is dat er geen geluid bij was. Een stomme film, een beetje amateuristisch gesneden. Hoed rolt door de modder, lachende gezichten, een hollende jood, weer lachende gezichten.
Muntz heeft wel geluid. "Herkennen jullie me?", roept hij nog als de Weense joden wegvluchten. Hij grijnst erbij, hij lacht. In Het Parool van gisteren zei Van de Wint: "Rob heeft geen idee wat hij heeft gedaan. Ik heb het allemaal voor hem bedacht". Zo? Als dat waar is, denk ik dat ik mijn zwarte hemd maar eens aantrek, de trein naar Hilversum neem, voor het VPRO-gebouw gaan staan, mijn rechter arm omhoog steek en zal roepen: "Befehl ist Befehl!" Komt allen en neem uw camera mee.
NRC\Handelsblad, 25 maart 2000 © Max Pam

Brief aan Max Pam

Amsterdam, 26 Maart 2000

Beste Max,
Het meeslepende gedeelte uit je NRC-column van vrijdag 24 maart 2000 over het schandelijke programma van Rob Muntz vond ik het volgende: "Het zit hem in die hoed. Een van orthordoxe joden verliest in de vlucht zijn zwarte hoed. De hoed waait hem van het hoofd en komt neer op een natte trambaan, want het heeft geregend. Hij rent er achteraan en probeert zijn hoed op te rapen, maar hij grabbelt eerst mis omdat hij duidelijk in paniek verkeert.
Dat is niet zomaar een scène uit een film van Laurel en.Hardy. Dat beeld is onlosmakelijk verbonden met de concemtratiekampen: lach'ende Duitsers, die een jood de hoed van het hoofd slaan en die enorm staan te lachen als de jood achter zijn weggewaaide hoed aanrent. Alles komt er in samen: antisemitisme, vernedering, machtsmisbruik, dood."
En dan beschrijf je te weten dat je die scène al talloze malen. hebt gezien, zonder geluid, 'een beetje amateuristisch gesneden'.
Wie bevlogen schrijft heeft vaak het gelijk aan zijn zijde, want goed schrijven is een combinatie van stijl en inspirerend gepeins in de bovenkamer. Naar demagogie van jouw talent heb ik dus ongelijk als ik Muntz verdedig.
Maar nu de feiten. Muntz heeft niemand de hoed van het hoofd geslagen en nam zijn gewraakte ontmoeting op in het vrije Oostenrijk van 2000, niet dat van, pak 'm beet, 1938. Als alles aan de Tweede Wereldoorlog wordt gerelateerd wanneer 't om Haider gaat, is 't geen onzin om de reacties te peilen op een verklede malloot die als Führer marcheert. Muntz provoceert die orthodoxe joden niet meer dan 'ie deed met Amerikaanse televisiedominees alleen; die laatsten vormen voor jou nu eenmaal een minder beladen groep.
Allemaal heel begrijpelijk, maar 't vertroebelt de discussie wel en doet jou belanden naast grote denkers als Stephan Sanders en Anil Ramdas. Zou ik niet met evenveel recht en reden kunnen volhouden dat wie niet discrimineert dus ook orthodoxe joden op de korrel mag nemen? En mag ik: mij op mijn beurt afvragen waarom die geplaagde heren Muntz niet gewoon op z'n bek sloegen als ze zich werkelijk bedreigd voelden?
Toen ik het fragment zag was mijn eerste reactie: "Daar komt gedonder van!"
Ik had moeten denken: "Tweede Wereldoorlog! Mag niet!"'
Maar dat dacht ik niet. Die oorlog is namelijk voorbij, al zou je 't in Nederland - waar zo ongeveer iedere discussie wordt teruggebracht tot 'Zou ik bij hem durven onderduiken?' - niet zeggen.
Maar, o we krabbelen voort in een levend Mausoleum waar de Oorlog nooit voorbij gaat, of we doen net of we in de grote wereld leven, waar Haider met argumenten bestreden dient te worden en waar orthodoxe joden van na '45 geen kasplantjes zijn, maar treurigstemmende fundamentalisten, net als hun islamitische of
christelijke broeders in het kwaad. Ik vind jouw verontwaardiging dus selectief, en daardoor iets te In Orde.
Er wordt nogal badinerend, over het programma gedaan. Dat vind ik raar, want dit onderdeel van Waskracht" bleek, net als vorige afleveringen, van een exquise wansmaak. Ik noem wat pareltjes.
Muntz maakte die volksvertegenwoordiger inderdaad effectief belachelijk, zoals 't ook opmerkelijk was dat de Mevrouw in de Konditorei niet opstond vanwege zijn uniform, maar vanwege zijn braken. De scènes in de sneeuw, het ballonnetje "Sieg Haider!" voor het kleine meisje en ja, ook dat gezeul met. die fles Zyklon B, 't was allemaal effectief, ontregelend en in zekere zin shockerend.
HM van den Brink had er "een 'slapeloze' nacht van gehad, maar de directeur hoopte toch vooral dat het geval 'vergeten' zal worden, want heeft zijn baantje lief. Eelco Meuleman (typische NSB-naam) begon een E-mail-actie om Muntz te doen ontslaan en kreeg heel veel bijval. Meneer Duyns maakte gewag van een 'abject' programma. 't Is fijn om te weten dat Muntz' tegenstanders allemaal 't beste met de wereld voor hebben en vooral ook met het in hun ogen altoos lijdende, en (voor hen) hopelijk tot het jaar 3000 gekwelde joodse volk, maar ik zou met zulke vrienden geen vijand meer nodig hebben.
Ik vermoed dus dat je ongelijk had in je' veroordeling van Muntz en weet zeker dat jij niets op hebt met de hierboven beschreven fatsoensrakkers. Maar met jouw gevoel - dat, nogmaals, prachtig verwoord werd - is 't lastig degens kruisen; 't levert geen te bestrijden argument op omdat je je bedient van de nagedachtenis van zes miljoen vermoorde mensen.
Dan houdt iedere discussie op.
Tot nader order ben ik dus van mening dat Muntz en Van de Wint vet ver genoeg gingen om recht in de roos te zitten. Dag!
Lees ook Max Pams column en antwoord op mijn brief en mijn column Führer Muntz

Brief aan Theo van Gogh
Amsterdam, 28 maart 2000

Beste Theo,
Stel, je hebt twee mensen. De een heet Raoul Heertje en de andere heet Wilma de Rek. De ene is een vrije geest, die regelmatig in een programma getiteld, Het Laatste Oor, zijn vrije onafhankelijke mening geeft. De andere is redactrice van de Volkskrant, een blad dat rustig schrijft dat Theo van Gogh vrouwen wil verkrachten en dat vervolgens het allerallerkleinste lettertje uitzoekt om te rectificeren. Stel nu eens dat iemand aan je vraagt: aan wiens oordeel hecht je het meeste belang? Aan dat van Raoul Heertje die zijn mening pleegt te geven in een programma getiteld, Het Laatste Oor, of aan een redactrice van de Volkskrant, het blad dat rustig schrijft dat Theo van Gogh vrouwen wil verkrachten en vervolgens het allerallerkleinste lettertje uitzoekt om te rectificeren.
Heertje of De Rek?
Heertje of Broertjes?
Heb je de Volkskrant van zaterdag 25 maart gelezen? Daarin zegt Wilma de Rek zo ongeveer wat jij vindt en Raoul Heertje zo ongeveer wat ik vind. Niet helemaal trouwens in mijn geval, want Raouls opmerking dat er vroeger nog grenzen waren die verlegd moesten worden en dat het tegenwoordig allemaal om effectbejag gaat, vind ik nogal ouwezakkerig.
Terzake. Ik ben het met je eens dat je die Oostenrijkers best mag provoceren om hun mening over Haider te peilen. Wist je dat ik in Nederland vrijwel nooit iets van antisemitisme heb gemerkt, maar dat het meteen mis was toen ik voor het de eerste keer met mijn ouders door Oostenrijk reisde. Wij maakten even een korte stop in Wenen en verdomd, nauwelijks waren wij op een terrasje neergestreken of iemand aan wie mijn vader had gevraagd of die stoel misschien vrij was, zei: "Voor jou niet, vuile rotjood!". Mijn vader liet het er niet bij zitten en liep naar de telefoon om de politie te bellen. Die kwam ook - leve de rechtstaat - en het werd nog een heel gedoe met proces-verbaal en zo. Het kostte ons een volle dag van de vakantie. Het heeft dan ook mijn volledige zegen als je met Oostenrijkers verder gaat dan mijn andere volkeren, de Duitsers misschien uitgezonderd. Wat mij betreft mag zelfs Robbie Muntz in een Hilter-pak eine kleine Konditorei binnenstappen om Apfelstrudel met Zyklon B te bestellen. Maar eigenlijk gaat het daar niet om.
Belangrijk is de scène met die orthodoxen. Je weet dat ik over orthodoxe joden net zo denk als over islamitische fundamentalisten. Daar hoeven wij geen verschil van mening over te hebben. Maar er staan een paar dingen in je brief die niet kloppen. Zo schrijf je: "Muntz provoceert die orthodoxe joden niet meer dan ie deed met de Amerikaanse televisiedominees; alleen die laatsten vormen voor jou nu eenmaal een minder beladen groep".
Dat is volkomen onjuist. Muntz provoceerde die dominees helemaal niet. Hij deed juist net of hij het volkomen met ze eens was en zij geloofden hem ook in dat opzicht. Hij vertelde ze dat ook zijn eigen werkgever, de VPRO, een evangelische omroep is - niet helemaal onjuist natuurlijk, maar ook niet helemaal waar. Vandaar dat die dominees Muntz omarmden en ook nog bereid waren een groet voor de Nederlandse kijkers uit te spreken. Zo was het mogelijk dat ze speciaal voor Muntz argeloos "godverdomme" wilde zeggen. Ik moest daar wel om lachen, al verdient het inluizen van mensen aan wie je een hekel hebt nou ook weer niet een schoonheidsprijs.
Het zou juist heel anders zijn gegaan als Muntz die dominees had geprovoceerd. Dan was hij naar zo'n healing gegaan en had hij geroepen dat God helemaal niet bestaat, dat Jezus zijn moeder heeft geneukt en dat al die evangelisten oplichters zijn. De goochelaar Randi heeft op die manier eens een paar van die dominees ontmaskerd en dat was geweldig. Maar wat Muntz deed met die orthodoxe joden was gewoon niet okay.
Er is later beweerd dat die joden niet zijn weggevlucht vanwege dat Hitler-pak, maar omdat zij zich niet op de sabbath wilde laten filmen. Weet je dat ik dat helemaal niet geloof. Ik heb het op de video nog eens bekeken en volgens mij kun je heel goed zien dat die verklaring van Muntz en Van de Wint er later bij verzonnen is. Maar eigenlijk is ook dat helemaal niet van belang. Het gaat er om dat het in ieder geval zo gemonteerd is dat elke kijker denkt dat de orthodoxen weg zijn gevlucht vanwege de Hitler-figuur. En dan komt mijn verhaal met de hoed.
Kortom, als Muntz die orthodoxe joden had willen provoceren zoals hij dat met die televisiedominees had gedaan, dan hij had het heel anders moeten doen. Dan hij zo'n zwart pak met een zwarte hoed moeten aantrekken en zichzelf een zwarte lange baard moeten aanmeten. En dan had hij als gelijkgezinde eens moeten vragen wat zij nou eigenlijk van de Palestijnen vinden en of ze het er ook mee eens zijn dat huwbare meisjes dom en dienstbaar moeten blijven. Dan had je een paar dingen kunnen horen die echt onthullend zouden zijn, geloof me. Maar orthodoxe joden de stuipen op het lijf jagen met een Hitler-pak, dat kunnen wij allemaal. Daar is niets verhelderends aan.
Je moet het zo zien: stel, een ouderpaar heeft hun enig kind verloren, omdat een dronken kerel die avond toch in zijn auto is gestapt. Dan komt Paul Jan van de Wint en die laat Robbie een lallende dronkelap spelen met een fles wodka. Wat denk je dat er gebeurt als het echtpaar op straat onze filmploeg tegen het lijf loopt? Zoiets heeft Robbie Muntz gedaan, maar dan erger.
Het verwijt van fascisme, zoals Anil Ramas dat heeft uitgesproken, lijkt me onzin. Anil dreigt bij de VPRO zijn eigen programma te verliezen en dit was natuurlijk een uitgelezen kans om de aandacht nog eens op zichzelf te vestigen. Om Muntz en Van de Wint af te schieten, vind ik ook nogal kinderachtig. Zo'n programma als Waskracht zend je toch ook uit in de hoop dat het te ver gaat en dan moet je niet onmiddellijk de makers laten vallen als ze inderdaad ook te ver zijn gegaan. Maar aan de andere kant valt het me ook tegen dat Muntz en Van de Wint niet beseffen dat ze hier iets verkeerds hebben gezien. Ik begrijp wel dat ze niet willen zwichten voor de mening van een goegemeente, maar het onvermogen om een eigen fout toe te geven, is ook een gebrek aan talent. Ik bedoel: als je al ruim over de dertig bent, moet je je ook niet gedragen als een jonge hond van twaalf.
Vriendelijke groet,
Max Pam

Nog een brief aan Max Pam
Woensdag 29 Maart 2000

Beste Max,
Mag ik je van harte feliciteren met een geslaagde poging het wereldrecord onzinnig redeneren te verbeteren? Omdat Wilma de Rek voor een krant schrijft die mij weleens verkeerd geciteerd heeft, kan ze geen gelijk hebben als 't gaat om de verkalking van de VPRO en de potsierlijke commotie rondom Muntz en De Wind?
En dat jij het in de mond leggen van "Godverdomme!" bij een Amerikaanse televisie-dominee die zijn handel in de Heer zoekt, geen provocatie vindt, gaat mijn verstand te boven; wat is dan nog wel een provocatie?
Je schrijft over Muntz: "Hij deed juist net of hij het volkomen met ze eens was en zij geloofden hem ook in dat opzicht."
Heel wat meer reden dus om zich achteraf in de zeik genomen te voelen dan bij de orthodoxen die vluchtten voor de camera. Je probeert recht te praten wat krom is omdat uit de nasleep van Muntz' eliminatie op het scherm blijkt hoezeer jij je hebt geëncanailleerd met grote denkers als Mulisch en Cherry Duyns. Max Pam
kweelt mee in het koor der gekwetsten en draagt zo bij aan 'een tijdelijke vakantie voor twee programma-makers. En dan ook nog Eelco Meuleman aan je zijde, die de ontslag-actie tegen de makers begon. Pluim op je hoed?
Nee, ik kan alleen maar herhalen wat ik eerder schreef; ik heb een paar keer hard gelachen om dit onderdeel van "Waskracht" en ben eens temeer gesterkt in de overtuiging dat in ieder geval mijn persoontje niets goed te verwachten heeft van de gezonde anti-Haider-krachten.
Ik vind dat je geen argumenten toevoegt, ook niet bij je beschrijving van hoe beiden dan wel die joden hadden dienen aan te pakken; dat maken ze zelf wel uit en ik vraag me af of jouw politiek correctere aanpak effectief zou zijn geweest. De uitzending ging er trouwens niet over hoe orthodoxe joden uit te dagen, maar over de reactie van de gemiddelde Oostenrijker op de gemiddelde Hitler. Is Muntz dus te ver gegaan?
Ik denk van niet en geloof trouwens nog steeds, anders dan jij, dat die scène met de pijpenkrullendragers een toevalstreffer was, 'een onverwacht dieptepunt' om in jouw geest te spreken.
't Zijn reacties als van jou en Eelco Meuleman die de zaak z'n belang verschaffen. Je verkeert in goed gezelschap, dat wil zeggen, bij de kwakende meerderheid. Ik vind jou ook een tikkeltje hypocriet. Toen wij samen naar Muntz en zijn maat bij Barend & Van Dorp zaten te -kijken en de ellendelingen "Holocaust On lce" aankondigden, moest je lachen en zei: " Rotjongens! "
In mijn herinnering was je niet verontwaardigd en begreep die knipoog heel goed. Daarin kan ik me natuurlijk vergissen, maar dan nog ... Ook het voorbeeld dat je geeft van de dronkelap die ten tonele wordt gevoerd bij twee ouders die hun kind verloren hebben, vind ik weinig overtuigend. Toen ik bij de kerstshow van de Hunkering bij m'n opkomst mijn leedwezen uitsprak dat er vanavond geen kinderen met leukemie te gast waren ("Altijd goed voor de kijkcijfers; maar alle kinderen met leukemie staan al onder contract bij Joop van den Ende.."), was het huis te klein en presenteerde de NCRV in een praatprogramma triomfantelijk twee haperende ouders die hun kind verloren hadden aan die ziekte. Dit alles om ach en wee te roepen over mijn optreden. Ik was er niet erg yan onder de indruk, net zomin als van jouw voorbeeld.
Jouw redenering sluit in ieder voorkomend geval satire uit, want altijd zijn er mensen die op grond van de ervaringen in hun eigen leven opgedaan pijn zullen voelen. Moet er een bureau komen voor In Orde-satire?
Ik ben dol op jouw demagogische voorbeelden, maar wendt ze in een volgende brief wat doortastender aan, alsjeblieft.
Jouw verontwaardiging is selectief en dat is je volste recht, maar dan ook niet geklaagd als jouw mening koren op de molen blijkt voor de censuur-lobby die Muntz van het scherm verbant. We gokken allemaal wel eens verkeerd, nietwaar?
't Is jammer dat je door iets te impulsief te handelen en er niet zozeer over na te denken nu in de galeien van de Domheid verkeert, met de pek van het gezonde Volksgevoel druipend uit je mond. Een beetje polemist spreekt voor zichzelf, niet namens gekwetste volksdelen of uit naam van het goede fatsoen. Lees er Hermans nog eens op na, met name "Het Sadistisch Universum"; heel instructief.
Ik las je stukje nog 'ns over en dacht bij de één na laatste passage, waarin je enigszins afstand neemt van die inderdaad al te barre beroepsneger Anil Ramdas met z'n 'fascist!': "Hij begint te draaien!"
Doe me dat niet aan.
Jij hebt 't destijds fout gezien inzake dat akkefietje van mij en Léon de Winter en nu zit je er weer naast. De conclusie moet luiden dat je anders zo scherpe waarneming soms vertroebelt raakt als 't gaat om vals sentimentalisme versus satire. Heel begrijpelijk ( zie die anekdote van jouw vader in Wenen ), maar men
overtuigt er een ander niet mee. Maar Muntz is van het scherm, daarin heb jij toch maar mooi gelijk gekregen!
Van harte; en toch leuk dat jij en Mulisch 't ook nog 'ns eens zijn.
Wordt 't geen tijd om je lidmaatschap van de VPRO op te zeggen?
Dag!
Lees in verband met deze kwestie ook mijn eerste brief aan Max Pam, diens column en antwoord en mijn column Führer Muntz

Het betoverende niks
Theo van Gogh 2001

Wat zullen Robbie Muntz en Paul Jan de Wind de VPRO dankbaar zijn, in het besef dat de meest talentloze functionaris van Hilversum, eerste secretaris Peter van Ingen van de Centrale Redactieraad, hen eeuwige roem bezorgd heeft door wéér hun programma te weigeren, drie afleveringen nog wel. Ik heb ze gezien, de pesterijen van de ellendelingen, en mij valt juist op met hoeveel minder cynisme "De Rijdende Hufter" gemaakt is dan bijvoorbeeld een gemiddelde aflevering van "Make My Day", het serieus bedoelde programma waarin Robbert Ten Brink bijstandsmoeders naar het leven stond. Muntz en De Wind beschikken ontegenzeggelijk over een groot talent, hoewel wij van bevoegde zijde altijd weer mogen vernemen hoe 'kinderachtig' en 'beperkt' de heren zijn. De hypocrisie van de VPRO zit 'm hierin dat de jongelui opdracht kregen om te doen waarin ze 't beste zijn, ontregelen, en vervolgens de pin op de neus kregen.
Hoe denken anderen over het duo?
Emile Ratelband: "Wat een schijters. Ik geef ze één klap, nadat ik ze gewaarschuwd had om op te houden met fucken, en ze gaan naar de politie om een klacht in to dienen. Mietjes."
Hans Teeuwen: "Ze zijn heel politiekcorrect in wie ze aanvallen. Fréquin. Ratelband. Helemaal in orde."
Raoul Heertje: "Hun probleem is dit; Muntz doet Fréquin na aan de deur. Meesterlijk. Vervolgens valt 'ie een buurman van Willibrord lastig. Ik zeg: "Waarom doe je dat nou?" En Robbie: "Omdat die man in dezelfde straat woont."
Nu ja, vermoedelijk zie ik de aardigheid van hun streven meer. Muntz heeft mij wel 'ns ondervraagd voor de camera, compleet met smerig T-shirt en vet haar, en dat alles in de directieburelen van de Storms-factory in Hilversum. Het gesprek leidde naar het begrip 'belediging', zodat ik de toenmalige directeur Televisie van de VPRO, HM Van den Brink, enige keren mocht beledigen, onder toevoeging: "Maar dit zenden jullie toch niet uit!" En aldus geschiedde; geen onvertogen woord. Maar wie is er tót zulk heldendom geroepen?
Ze werden bejubeld toen ze een Amerikaanse TV-dominee op de hak namen en verguisd toen Hitler weer in Wenen opdook, met een fles Zyclon B nog wel. Ik vond 't mooie televisie, want knipogend naar de goede smaak en de grenzen verkennend van wat bij dat bejaardenoord waarvoor ze werken nog acceptabel is. Natuurlijk is de grote denker Cherry Duyns een verklaard tegenstander van het stel. En natuurlijk is wat hen nu overkomt, 't beste van twee werelden. De VPRO heeft zich weer laten uitdagen en valt zonder nadenken in het mes dat wijd open stond. De heren zelf kunnen zich nu maar beter terugtrekken van het scherm, want geen omroep zal nog zo dom wezen hun programma aan te kopen, last staan te verbieden. Hen wacht eeuwige roem. Persoonlijk zou ik 't zeer betreuren als ze verdwenen. Omdat de VPRO parmantige briefjes rondstuurt waarin ene Schrurs van de afdeling Propaganda mij verbiedt fragmenten van het programma te laten zien, heb ik voor de lezer van deze site een paar gevoelige scènes naast elkaar gezet. Oordeelt zelf en verkneukel U.
Deze affairette speelt in een wereld vol honger en ellende, en Sadam, en Noord-Korea met z'n atoombom, en geitenneukers met hun onder hoofddoek getooide publieke slavinnen als Fatima Elatik...
Is er leven voor de dood? Robbie Muntz doet tintelen.Theo van Gogh
Oordeel zelf!

Lees ook de reacties!
De Rijdende Hufter, de VPRO en Theo van Gogh

Linda:
Donderdag 26 april 2001, 15:48 uur
Jammer dat de link naar de site van Theo niet werkt, is hij uit de lucht gehaald vanwege deze verschrikkelijke misdaad?
pieter:
Donderdag 26 april 2001, 16:32 uur
goh, die site van theo van gogh is down :( ik zou de fragmenten wel eens willen zien. Zou de site down zijn vanwege de fragmenten die erop staan?
DGB:
Donderdag 26 april 2001, 17:08 uur
Of hij is down omdat het waarschijnlijk, vergeleken dan met de kijkcijfers, enorm populair aan het worden is.
ekko:
Donderdag 26 april 2001, 17:14 uur
De site is waarschijnlijk down omdat de server het aantal hits niet kan verwerken. Onze proxyserver geeft nl. aan dat de webserver connecties weigert vanwege te grote drukte. Wij zijn dus niet de enige die deze fragmenten willen zien ;-)
Katyusha:
Donderdag 26 april 2001, 19:38 uur
Dat is het nadeel van Internet........als het spannend wordt gaat ie plat!
G. van den Brink:
Donderdag 26 april 2001, 20:13 uur
Heel goed van Theo van Gogh dat hij enkele fragmenten op zijn site publiceert. Het is toch te gek dat wij in 2001 in een censuur terecht zijn gekomen waar niemand om vraagt? Grenzen zijn er om verkend te worden, maar op deze manier worden t.v. makers monddood gemaakt
Hans Bakker:
Donderdag 26 april 2001, 20:53 uur
Wel erg jammer voor de ISP die zijn site verzorgt de hoge bezoekeraantallen niet aan kan.....
L.M. van der Erve:
Donderdag 26 april 2001, 20:54 uur
De VPRO is verworden tot een crypto-conservatieve organisatie. Het elitaire schuilt alleen nog in het inzetten van allochtonen als buffer voor het plebs/\'white trash\'.
Roel Schmaal:
Vrijdag 27 april 2001, 08:35 uur
Erg kinderachtig allemaal, we leven toch in een \"vrij\"land. wie bepaalt wat schokkend is ?
Gewoon alles uitzenden. Jammer dat de site van Theo niet geopend kan worden.
arvey:
Vrijdag 27 april 2001, 08:36 uur
Hmmm dat vind ik niet helemaal waar. De VPRO heeft uiteindelijk de zeggenschap over wat ze uitzenden; daar maken ze op basis waarvan dan ook een shift in. Waarom zal de EO geen porno uitzenden? Omdat ze er niet achter staan. Als de VPRO ergens niet achter staat, mogen ze het wat mij betreft weren. Theo van Gogh zal de gwraakte fragmenten dan op persoonlijke basis moeten uitzenden, hetgeen hij dus ook gedaan heeft. Nu kan iedereen die dat wil er toch van genieten.
J.P. van Bolhuis:
Vrijdag 27 april 2001, 10:47 uur
Nog afgezien van het feit of er echt behoefte (nieuwsgierigheid, voyeurisme) is aan nog een 'taboe doorbrekend' programma speelt er nog iets anders mee.
Ik neem aan dat de programmamakers betaald zijn door de VPRO voor hun productie. Dit betekent dat op zijn minst het recht op eerste uitzending, en afhankelijk van het contract misschien wel alle rechten op uitzending bij de VPRO liggen.
Vervolgens zien we dat een derde partij, de wel zeer eerlijke en eerbiedwaardige T. van G. besluit om gedeelten van het programma te stelen en te verspreiden om er zelf beter van te worden. Winstoogmerk dus.
Of denkt men dat T. v. G. dit geheel uit altruistische motieven doet...
Hoe je ook tegen copyright e.d. staat. Dit is veel een geval van "vrijheid van meningsuiting" dan een van "diefstal"
In deze lijkt het me ook relevant dat de VPRO niet categorisch weigert het\de programma\'s uit te zenden maar graag een paar wijzigingen zou zien die geen afbreuk doen aan de boodschap.
Het journalistieke gehalte van dit soort programma's is toch al vergelijkbaar met de hoeveelheid eten die in de "nouvelle cuisine" geserveerd wordt.
Radja:
Vrijdag 27 april 2001, 11:32 uur
hmmm... Sinds wanneer mogen citaten niet meer gepubliceerd worden? Daar is immers geen toestemming voor nodig.
Aad van Luijk:
Vrijdag 27 april 2001, 12:53 uur
Mijn neef Ds. Van Nieuwenhuizen (ja! inderdaad! een DOMINEE!), een vroegere voorzitter van de VPRO, was in zijn tijd al vooruitstrevender dan oelepetoet 2001 Peter van Ingen die het al in zijn broek doet als er iemand van de hoofdredactie zijn/haar wenkbrouwen fronst. Vroeger, ja heel vroeger had je bij de VPRO geen betuttelaars. Daar krijg ik nog wel eens nostalgiese huilbuien van.
Wijzig VPRO maar in Vreemde Pietluttige Rustige Omroep.